Genesis 27

ותכהין עיניו מראת (vatikhhena eynav mereot), ‘zijn ogen werden dof, zodat hij niet kon zien’: Isaaks blindheid maakt de misleiding mogelijk (zie ook 48:10).

Jasher 29:1–2 zegt hetzelfde: Isaak werd oud en zijn ogen werden dof.

כליך תליך (keleikha teleykha), ‘je gerei, je pijlkoker’: teli komt alleen hier voor; ‘pijlkoker’ is de gangbare vertaling, maar het kan ook ‘zwaard’ of ‘wapen’ betekenen.

Lezing: hier gelezen als ‘pijlkoker’.

Jubileeën 26:2 en Jasher 29:2 noemen ‘wapens, pijlkoker en boog’.

מטעמים (matammim), ‘smakelijke gerechten’: een gerecht met veel smaak, van taam, ‘smaak’; Isaak wil een feestmaal.

תברכך נפשׁי (tevarekhekha nafshi), ‘dat mijn ziel je zegent’: nefesh, ‘ziel’, is het hele wezen; Isaak wil zegenen met alles wat hij heeft.

Jubileeën 26:2 heeft hier ook ‘zodat mijn ziel je zegent voordat ik sterf’.

לפני יהוה (lifnei YHWH), ‘voor het aangezicht van Yahweh’: Rebekka voegt dit toe aan wat Isaak zei (vers 4): zij legt de zegen in Yahwehs tegenwoordigheid.

Jubileeën 26:5 heeft ook ‘voor het aangezicht van Yahweh’.

שׁני גדיי עזים טבים (shnei gediyei izim tovim), ‘twee mooie geitenbokjes’: twee bokjes voor één gerecht, genoeg voor een feestmaal (zie 18:7).

Jubileeën 26:6 en Jasher 29:5 noemen ook twee bokjes.

שׂער (sa’ir), ‘harig’ en חלק (chalaq), ‘glad’: Ezau werd geboren ‘als een mantel van haar’ (zie 25:25).

Jubileeën 26:8 geeft dezelfde tegenwerping van Jakob.

כמתעתע (kemetate’a), ‘als een bedrieger’: een woord dat ‘spotten, misleiden’ betekent.

Jakob vreest een vloek in plaats van een zegen.

עלי קללתך (alai qilatkha), ‘jouw vloek komt op mij’: Rebekka neemt het gevolg op zich (zie 1 Sam. 25:24).

Jubileeën 26:9 heeft dezelfde woorden.

החמדת (hachamudot), ‘de kostbare’: de feestkleding van Ezau, die bij Rebekka in huis bewaard werd.

Jubileeën 26:11 noemt dezelfde kleren.

ערת גדיי העזים (orot gediyei ha’izim), ‘de huiden van de geitenbokjes’: de behaarde huid op Jakobs handen en hals moet Ezau's haren nabootsen.

אנכי עשׂו (anokhi Esav bekhorekha), ‘Ik ben Ezau, je oudste’: Jakob liegt.

Jasher 29:7 geeft dezelfde leugen.

Jubileeën 26:13 heeft alleen: ‘Ik ben uw zoon’.

ויאמר כי הקרה יהוה אלהיך לפני (ki hiqrah YHWH Elohekha lefanai), ‘Yahweh, jouw Elohim, liet het mij tegenkomen’: Jakob zegt ‘jouw Elohim’, niet ‘mijn Elohim’.

Jubileeën 26:15 heeft hier: ‘Omdat uw Elohim het mij heeft laten vinden.’

הקל קול יעקב והידים ידי עשׂו (haqol qol Ya’aqov vehayadayim yedei Esav), ‘de stem is de stem van Jakob, maar de handen zijn de handen van Ezau’: Isaak twijfelt, maar de tast wint het van het gehoor.

Jubileeën 26:18 zegt dat Isaak hem niet herkende omdat het een wending vanuit de hemel was.

הכירו (hikiro), ‘herkende’: hetzelfde werkwoord keert terug in 37:32 en 38:25, waar Jakob en Juda zelf met bedrog te maken krijgen.

ריח בני כריח שׂדה (reach beni kerei’ach sadeh), ‘de geur van mijn zoon is als de geur van een veld’: de zegen begint met een geur; de kleren van Ezau, de man van het veld (zie 25:27), ruiken naar het veld.

מטל השׁמים ומשׁמני הארץ (mital hashamayim umishmanne ha’arets), ‘van de dauw van de hemel en van de vruchtbaarheid van de aarde’: een zegen met regen en vruchtbaar land.

Ezau krijgt in vers 39 bijna dezelfde woorden.

וישתחו (vayishtachu) en וישׁתחוו (vayishtachavu): geschreven staat de korte vorm, gelezen wordt de lange; de betekenis is gelijk.

גביר (gevir), ‘heer’: een leidende positie (zie vers 37).

ארריך ארור ומברכיך ברוך (orerekha arur umevarakhekha barukh), ‘vervloekt zijn zij die jou vervloeken, gezegend zijn zij die jou zegenen’: zie 12:3; Num. 24:9.

Jubileeën 26:24 geeft dezelfde zegen.

אך יצא יצא (akh yatso yatsa), ‘nauwelijks was hij uitgegaan’: letterlijk ‘nog maar net, hij ging uit, hij ging uit’; de herhaling laat zien hoe weinig er aan tijd scheelde.

ויחרד יצחק חרדה גדלה (vayecherad Yitschaq charadah gedolah), ‘Isaak beefde met grote siddering’: een schok.

ואברכהו גם ברוך יהיה (va’avarekhehu gam barukh yihyeh), ‘ik heb hem gezegend, hij zal ook gezegend blijven’: Isaak erkent dat de zegen niet terug te nemen is.

Jubileeën 26:28 geeft zijn verbazing ook.

במרמה (bemirmah), ‘met bedrog’: hetzelfde woord als in 34:13, waar Jakobs zonen Sichem bedriegen.

Jubileeën 26:30 zegt: ‘Je broer is gekomen met list.’

הכי קרא שׁמו יעקב ויעקבני (hakhi qara shemo Ya’aqov vaya’qveni), ‘is hij daarom Jakob genoemd, en heeft hij mij bedrogen’: een woordspeling: Ya’aqov klinkt als aqav, ‘bij de hiel grijpen’ en ‘bedriegen’ (zie 25:26).

בכרתי (bekhorati) en ברכתי (birkhati): ‘eerstgeboorterecht’ en ‘zegen’ hebben dezelfde letters in andere volgorde.

Jasher 29:10 heeft dezelfde woorden van Ezau.

גביר (gevir), ‘heer’: zie vers 29.

משׁמני הארץ (mishmanne ha’arets), ‘van de vruchtbaarheid van de aarde’: het voorzetsel min kan ‘van’ of ‘ver van’ betekenen.

De andere lezing is ‘van de vruchtbaarheid van de aarde zal je woonplaats zijn’, wat bij vers 28 past.

Lezing: hier gelezen als ‘ver van’, omdat Ezau later in het droge Seïr woont (zie 36:8).

חרבך תחיה (al charbekha techyeh), ‘van je zwaard zul je leven’: Edom als volk van krijgers.

תריד (tarid), ‘wanneer je rusteloos wordt’: een woord dat alleen hier voorkomt; het kan ‘rondzwerven’, ‘rusteloos zijn’ of ‘je losrukken’ betekenen.

Edom maakte zich later los van Juda (zie 2 Kon. 8:20–22).

Lezing: hier gelezen als ‘rusteloos zijn’.

Jubileeën 26:34 heeft de woorden van vers 40a: ‘met uw zwaard zult u leven, en uw broer zult u dienen’.

וישׂטם (vayistom), ‘hij koesterde wrok’: het werkwoord wijst op blijvende vijandschap (zie 49:23; 50:15).

Jubileeën 26:35 geeft dezelfde woorden van Ezau over de dagen van rouw.

מתנחם (mitnachem), ‘troost zich’: het werkwoord nacham kan ‘troosten’ en ‘wraak nemen’ betekenen; Ezau troost zich met het plan om Jakob te doden.

Zie Charan: Charan (Harran) lag in het zuiden van het huidige Turkije, bij de grens met Syrië, in het noorden van Mesopotamië.

לבן אחי חרנה (el Lavan achi Charanah), ‘naar mijn broer Laban in Charan’: Charan, zie 11:31; 24:10.

Jubileeën 27:3 en Jasher 29:23 vertellen ook dat Rebekka Jakob naar Laban in Charan stuurde.

Jasher 29:11 zegt dat Jakob 63 jaar oud was toen hij uit Hebron wegging en veertien jaar in het huis van Eber verborgen bleef; Jasher 29:30 zegt dat hij 77 was toen hij naar Paddan-Aram vertrok.

ימים אחדים (yamim achadim), ‘enkele dagen’: Rebekka denkt aan korte tijd; het worden twintig jaar (zie 31:41).

למה אשׁכל גם שׁניכם יום אחד (lamah eshkal gam shnekhem yom echad), ‘waarom zou ik jullie beiden op één dag verliezen?’: als Ezau Jakob doodt, wordt hijzelf de moordenaar die sterft (zie 9:6).

Jubileeën 27:5 heeft dezelfde woorden.

קצתי בחיי (qatsti bechayyay), ‘ik heb genoeg van mijn leven’: letterlijk ‘ik walg van mijn leven’.

Rebekka geeft Isaak een tweede reden voor Jakobs vertrek, die hem aanspreekt (zie 26:35).

Jubileeën 27:8 en Jasher 29:16 hebben dezelfde woorden.

Jubileeën 25:1–3 zegt dat Rebekka Jakob al eerder waarschuwde geen Kanaänitische vrouw te nemen.