Paulus voor Festus, het beroep op de keizer en de komst van Agrippa en Berenice
Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
De Joden vragen Festus om Paulus
1Festus was in de provincie aangekomen. Na drie dagen ging hij van Caesarea omhoog naar Jeruzalem.
Φῆστος
(Phestos)
Festus
οὖν
(oun)
dus
ἐπιβὰς
(epibas)
aangekomen
τῇ
(te)
in de
ἐπαρχείᾳ
(eparcheia)
provincie
μετὰ
(meta)
na
τρεῖς
(treis)
drie
ἡμέρας
(hemeras)
dagen
ἀνέβη
(anebe)
ging omhoog
εἰς
(eis)
naar
Ἱεροσόλυμα
(Hierosolyma)
Jeruzalem
ἀπὸ
(apo)
van
Καισαρείας
(Kaisareias)
Caesarea
Bron: SBLGNT
Plaats
Zie Caesarea (Caesarea Maritima): Caesarea Maritima, door Herodes de Grote gebouwd, lag aan de kust van Israël, ongeveer 50 km ten noorden van Tel Aviv.
Het was het verblijf van de Romeinse stadhouder.
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
Uitleg
ἐπαρχεία (eparcheia), ‘provincie’: een gebied onder Romeins bestuur.
Festus volgde Felix op als stadhouder (zie Hand. 24:27).
Caesarea is Caesarea aan zee, de plaats waar Paulus gevangen zat.
3als gunst, ten nadele van Paulus, dat hij hem naar Jeruzalem liet halen. Zij legden een hinderlaag om hem onderweg te doden.
αἰτούμενοι
(aitoumenoi)
vragend
χάριν
(charin)
als gunst
κατ’
(kat’)
tegen
αὐτοῦ
(autou)
hem
ὅπως
(hopos)
dat
μεταπέμψηται
(metapempsetai)
hij liet halen
αὐτὸν
(auton)
hem
εἰς
(eis)
naar
Ἰερουσαλήμ
(Ierousalem)
Jeruzalem
ἐνέδραν
(enedran)
een hinderlaag
ποιοῦντες
(poiountes)
makend
ἀνελεῖν
(anelein)
om te doden
αὐτὸν
(auton)
hem
κατὰ
(kata)
op
τὴν
(ten)
de
ὁδόν
(hodon)
weg
Bron: SBLGNT
Plaats
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
Uitleg
χάρις (charis) betekent hier ‘gunst’: zij vragen Festus als gunst dat hij Paulus naar Jeruzalem laat halen.
In 25:9 wil Festus de Joden een gunst bewijzen; in 25:11 en 25:16 komt het werkwoord χαρίζομαι (charizomai), ‘als gunst geven’, voor.
ἐνέδρα (enedra), ‘hinderlaag’. Het Grieks heeft hier alleen ‘hem’; voor de duidelijkheid schrijven wij ‘Paulus’. Een eerder plan voor een aanslag staat in Hand. 23:12–15.
4Festus antwoordde dat Paulus in Caesarea in bewaring werd gehouden en dat hij zelf spoedig zou vertrekken.
ὁ
(ho)
de
μὲν
(men)
wel
οὖν
(oun)
dus
Φῆστος
(Phestos)
Festus
ἀπεκρίθη
(apekrithe)
antwoordde
τηρεῖσθαι
(tereisthai)
dat bewaard werd
τὸν
(ton)
(de)
Παῦλον
(Paulon)
Paulus
εἰς
(eis)
in
Καισάρειαν
(Kaisareian)
Caesarea
ἑαυτὸν
(heauton)
zichzelf
δὲ
(de)
maar
μέλλειν
(mellein)
op het punt stond
ἐν
(en)
binnen
τάχει
(tachei)
korte tijd
ἐκπορεύεσθαι
(ekporeuesthai)
te vertrekken
Bron: SBLGNT
Plaats
Zie Caesarea (Caesarea Maritima): Caesarea Maritima, door Herodes de Grote gebouwd, lag aan de kust van Israël, ongeveer 50 km ten noorden van Tel Aviv.
Het was het verblijf van de Romeinse stadhouder.
5„De machtigen onder jullie,” zei hij, „moeten dus meegaan. Als er iets verkeerds is aan die man, laten zij hem dan aanklagen.”
Οἱ
(Hoi)
de
οὖν
(oun)
dus
ἐν
(en)
onder
ὑμῖν
(hymin)
jullie
φησίν
(phesin)
zegt hij
δυνατοὶ
(dynatoi)
machtigen
συγκαταβάντες
(synkatabantes)
meegaand
εἴ
(ei)
als
τί
(ti)
iets
ἐστιν
(estin)
is
ἐν
(en)
aan
τῷ
(to)
de
ἀνδρὶ
(andri)
man
ἄτοπον
(atopon)
verkeerds
κατηγορείτωσαν
(kategoreitosan)
laten zij aanklagen
αὐτοῦ
(autou)
hem
Bron: SBLGNT
Uitleg
δυνατοί (dynatoi), ‘machtigen’: mensen met invloed en gezag. ἄτοπον (atopon), ‘verkeerd’, letterlijk ‘misplaatst’; hetzelfde woord als in Luc. 23:41.
6Hij bleef niet meer dan acht of tien dagen bij hen. Daarna ging hij naar Caesarea. De volgende dag nam hij plaats op de rechterstoel en gaf bevel Paulus voor te leiden.
Διατρίψας
(Diatripsas)
nadat hij had doorgebracht
δὲ
(de)
nu
ἐν
(en)
bij
αὐτοῖς
(autois)
hen
ἡμέρας
(hemeras)
dagen
οὐ
(ou)
niet
πλείους
(pleious)
meer
ὀκτὼ
(okto)
acht
ἢ
(e)
of
δέκα
(deka)
tien
καταβὰς
(katabas)
afgedaald
εἰς
(eis)
naar
Καισάρειαν
(Kaisareian)
Caesarea
τῇ
(te)
op de
ἐπαύριον
(epaurion)
volgende dag
καθίσας
(kathisas)
gaan zitten
ἐπὶ
(epi)
op
τοῦ
(tou)
de
βήματος
(bematos)
rechterstoel
ἐκέλευσεν
(ekeleusen)
beval hij
τὸν
(ton)
(de)
Παῦλον
(Paulon)
Paulus
ἀχθῆναι
(achthenai)
voorgeleid te worden
Bron: SBLGNT
Plaats
Zie Caesarea (Caesarea Maritima): Caesarea Maritima, door Herodes de Grote gebouwd, lag aan de kust van Israël, ongeveer 50 km ten noorden van Tel Aviv.
Het was het verblijf van de Romeinse stadhouder.
Uitleg
βῆμα (bema), ‘rechterstoel’: de zetel van de rechter, zoals in Matt. 27:19.
7Toen hij aangekomen was, gingen de Joden die uit Jeruzalem waren afgekomen om hem heen staan. Zij brachten veel zware beschuldigingen tegen hem in, die zij niet konden bewijzen.
παραγενομένου
(paragenomenou)
toen gekomen was
δὲ
(de)
en
αὐτοῦ
(autou)
hij
περιέστησαν
(periestesan)
gingen staan rondom
αὐτὸν
(auton)
hem
οἱ
(hoi)
de
ἀπὸ
(apo)
uit
Ἱεροσολύμων
(Hierosolymon)
Jeruzalem
καταβεβηκότες
(katabebekotes)
afgekomen
Ἰουδαῖοι
(Ioudaioi)
Joden
πολλὰ
(polla)
vele
καὶ
(kai)
en
βαρέα
(barea)
zware
αἰτιώματα
(aitiomata)
beschuldigingen
καταφέροντες
(katapherontes)
inbrengend
ἃ
(ha)
die
οὐκ
(ouk)
niet
ἴσχυον
(ischyon)
konden
ἀποδεῖξαι
(apodeixai)
bewijzen
Bron: SBLGNT
Plaats
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
8Paulus verdedigde zich: „Ik heb niets misdaan, noch tegen de wet van de Joden, noch tegen de tempel, noch tegen de keizer.”
τοῦ
(tou)
(de)
Παύλου
(Paulou)
Paulus
ἀπολογουμένου
(apologoumenou)
zich verdedigend
ὅτι
(hoti)
dat
Οὔτε
(Oute)
noch
εἰς
(eis)
tegen
τὸν
(ton)
de
νόμον
(nomon)
wet
τῶν
(ton)
van de
Ἰουδαίων
(Ioudaion)
Joden
οὔτε
(oute)
noch
εἰς
(eis)
tegen
τὸ
(to)
de
ἱερὸν
(hieron)
tempel
οὔτε
(oute)
noch
εἰς
(eis)
tegen
Καίσαρά
(Kaisara)
de keizer
τι
(ti)
iets
ἥμαρτον
(hemarton)
heb ik misdaan
Bron: SBLGNT
Uitleg
ἥμαρτον (hemarton): ἁμαρτάνω betekent meestal ‘zondigen’.
Hier gaat het om een misdrijf tegen de wet, de tempel en de keizer; daarom vertalen wij ‘misdaan’.
Paulus doet een beroep op de keizer
9Festus wilde de Joden een gunst bewijzen. Hij antwoordde Paulus: „Wil je naar Jeruzalem gaan en daar over deze dingen voor mij berecht worden?”
ὁ
(ho)
de
Φῆστος
(Phestos)
Festus
δὲ
(de)
maar
θέλων
(thelon)
willend
τοῖς
(tois)
aan de
Ἰουδαίοις
(Ioudaiois)
Joden
χάριν
(charin)
een gunst
καταθέσθαι
(katathesthai)
bewijzen
ἀποκριθεὶς
(apokritheis)
antwoordend
τῷ
(to)
aan
Παύλῳ
(Paulo)
Paulus
εἶπεν
(eipen)
zei
Θέλεις
(Theleis)
wil je
εἰς
(eis)
naar
Ἱεροσόλυμα
(Hierosolyma)
Jeruzalem
ἀναβὰς
(anabas)
omhooggaand
ἐκεῖ
(ekei)
daar
περὶ
(peri)
over
τούτων
(touton)
deze dingen
κριθῆναι
(krithenai)
berecht worden
ἐπ’
(ep’)
voor
ἐμοῦ
(emou)
mij
Bron: SBLGNT
Plaats
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
10Paulus zei: „Ik sta voor de rechterstoel van de keizer, waar ik berecht moet worden. Aan de Joden heb ik geen onrecht gedaan, zoals ook u zelf heel goed weet.
εἶπεν
(eipen)
zei
δὲ
(de)
maar
ὁ
(ho)
de
Παῦλος
(Paulos)
Paulus
Ἐπὶ
(Epi)
voor
τοῦ
(tou)
de
βήματος
(bematos)
rechterstoel
Καίσαρος
(Kaisaros)
van de keizer
ἑστώς
(hestos)
staand
εἰμι
(eimi)
ben ik
οὗ
(hou)
waar
με
(me)
mij
δεῖ
(dei)
het nodig is
κρίνεσθαι
(krinesthai)
beoordeeld te worden
Ἰουδαίους
(Ioudaious)
aan Joden
οὐδὲν
(ouden)
niets
ἠδίκησα
(edikesa)
heb ik onrecht gedaan
ὡς
(hos)
zoals
καὶ
(kai)
ook
σὺ
(sy)
u
κάλλιον
(kallion)
beter
ἐπιγινώσκεις
(epiginoskeis)
weet
Bron: SBLGNT
11Als ik dus onrecht doe en iets gedaan heb wat de dood verdient, weiger ik niet te sterven. Maar als er niets is van de dingen waarvan deze mensen mij aanklagen, kan niemand mij als gunst aan hen uitleveren. Ik doe een beroep op de keizer.”
εἰ
(ei)
als
μὲν
(men)
wel
οὖν
(oun)
dus
ἀδικῶ
(adiko)
ik onrecht doe
καὶ
(kai)
en
ἄξιον
(axion)
waard
θανάτου
(thanatou)
de dood
πέπραχά
(pepracha)
gedaan heb
τι
(ti)
iets
οὐ
(ou)
niet
παραιτοῦμαι
(paraitoumai)
weiger ik
τὸ
(to)
het
ἀποθανεῖν
(apothanein)
sterven
εἰ
(ei)
als
δὲ
(de)
maar
οὐδέν
(ouden)
niets
ἐστιν
(estin)
is
ὧν
(hon)
van wat
οὗτοι
(houtoi)
deze mensen
κατηγοροῦσίν
(kategorousin)
aanklagen
μου
(mou)
mij
οὐδείς
(oudeis)
niemand
με
(me)
mij
δύναται
(dynatai)
kan
αὐτοῖς
(autois)
aan hen
χαρίσασθαι
(charisasthai)
als gunst uitleveren
Καίσαρα
(Kaisara)
de keizer
ἐπικαλοῦμαι
(epikaloumai)
roep ik aan
Bron: SBLGNT
Uitleg
Καίσαρα ἐπικαλοῦμαι (Kaisara epikaloumai), ‘ik doe een beroep op de keizer’: Paulus brengt zijn zaak voor de keizer.
Hij is Romeins burger (zie Hand. 22:25–29).
χαρίσασθαι (charisasthai), ‘als gunst uitleveren’: verwant aan χάρις (charis), ‘gunst’ (zie vers 3).
12Toen overlegde Festus met de raad en antwoordde: „Je hebt een beroep gedaan op de keizer. Naar de keizer zul je gaan.”
τότε
(tote)
toen
ὁ
(ho)
de
Φῆστος
(Phestos)
Festus
συλλαλήσας
(syllalesas)
overlegd hebbend
μετὰ
(meta)
met
τοῦ
(tou)
de
συμβουλίου
(symbouliou)
raad
ἀπεκρίθη
(apekrithe)
antwoordde
Καίσαρα
(Kaisara)
de keizer
ἐπικέκλησαι
(epikeklesai)
heb je aangeroepen
ἐπὶ
(epi)
naar
Καίσαρα
(Kaisara)
de keizer
πορεύσῃ
(poreuse)
zul je gaan
Bron: SBLGNT
Uitleg
συμβούλιον (symboulion), ‘raad’: de raadgevers van de stadhouder.
Dit is een andere raad dan de Raad van de Joden (συνέδριον, synedrion).
Festus legt Agrippa de zaak van Paulus voor
13Enkele dagen later kwamen koning Agrippa en Berenice in Caesarea aan om Festus te begroeten.
Ἡμερῶν
(Hemeron)
van dagen
δὲ
(de)
en
διαγενομένων
(diagenomenon)
verstreken
τινῶν
(tinon)
enkele
Ἀγρίππας
(Agrippas)
Agrippa
ὁ
(ho)
de
βασιλεὺς
(basileus)
koning
καὶ
(kai)
en
Βερνίκη
(Bernike)
Berenice
κατήντησαν
(katentesan)
kwamen aan
εἰς
(eis)
in
Καισάρειαν
(Kaisareian)
Caesarea
ἀσπασάμενοι
(aspasamenoi)
begroetend
τὸν
(ton)
(de)
Φῆστον
(Pheston)
Festus
Bron: SBLGNT
Plaats
Zie Caesarea (Caesarea Maritima): Caesarea Maritima, door Herodes de Grote gebouwd, lag aan de kust van Israël, ongeveer 50 km ten noorden van Tel Aviv.
Het was het verblijf van de Romeinse stadhouder.
Uitleg
Agrippa is koning Agrippa (de tweede met die naam), de zoon van de koning Herodes uit Hand. 12:1.
14Toen zij daar al meer dagen bleven, legde Festus de koning de zaak van Paulus voor. Hij zei: „Er is een man die door Felix als gevangene is achtergelaten.
ὡς
(hos)
toen
δὲ
(de)
nu
πλείους
(pleious)
meer
ἡμέρας
(hemeras)
dagen
διέτριβον
(dietribon)
zij doorbrachten
ἐκεῖ
(ekei)
daar
ὁ
(ho)
de
Φῆστος
(Phestos)
Festus
τῷ
(to)
aan de
βασιλεῖ
(basilei)
koning
ἀνέθετο
(anetheto)
legde voor
τὰ
(ta)
de zaken
κατὰ
(kata)
betreffende
τὸν
(ton)
(de)
Παῦλον
(Paulon)
Paulus
λέγων
(legon)
zeggend
Ἀνήρ
(Aner)
een man
τίς
(tis)
zeker
ἐστιν
(estin)
is
καταλελειμμένος
(kataleleimmenos)
achtergelaten
ὑπὸ
(hypo)
door
Φήλικος
(Phelikos)
Felix
δέσμιος
(desmios)
gevangene
Bron: SBLGNT
15Toen ik in Jeruzalem was, brachten de hogepriesters en de oudsten van de Joden hun zaak over hem naar voren. Zij vroegen een veroordeling tegen hem.
περὶ
(peri)
over
οὗ
(hou)
wie
γενομένου
(genomenou)
zijnde
μου
(mou)
ik
εἰς
(eis)
in
Ἱεροσόλυμα
(Hierosolyma)
Jeruzalem
ἐνεφάνισαν
(enephanisan)
brachten naar voren
οἱ
(hoi)
de
ἀρχιερεῖς
(archiereis)
hogepriesters
καὶ
(kai)
en
οἱ
(hoi)
de
πρεσβύτεροι
(presbyteroi)
oudsten
τῶν
(ton)
van de
Ἰουδαίων
(Ioudaion)
Joden
αἰτούμενοι
(aitoumenoi)
vragend
κατ’
(kat’)
tegen
αὐτοῦ
(autou)
hem
καταδίκην
(katadiken)
veroordeling
Bron: SBLGNT
Plaats
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
16Ik antwoordde hun dat het bij de Romeinen niet de gewoonte is iemand als gunst uit te leveren. Eerst moet de aangeklaagde zijn aanklagers tegenover zich hebben en de gelegenheid krijgen zich tegen de beschuldiging te verdedigen.
πρὸς
(pros)
tot
οὓς
(hous)
wie
ἀπεκρίθην
(apekrithen)
antwoordde ik
ὅτι
(hoti)
dat
οὐκ
(ouk)
niet
ἔστιν
(estin)
is
ἔθος
(ethos)
gewoonte
Ῥωμαίοις
(Rhomaiois)
bij Romeinen
χαρίζεσθαί
(charizesthai)
als gunst uit te leveren
τινα
(tina)
enig
ἄνθρωπον
(anthropon)
mens
πρὶν
(prin)
voordat
ἢ
(e)
dan
ὁ
(ho)
de
κατηγορούμενος
(kategoroumenos)
aangeklaagde
κατὰ
(kata)
van
πρόσωπον
(prosopon)
aangezicht
ἔχοι
(echoi)
heeft
τοὺς
(tous)
de
κατηγόρους
(kategorous)
aanklagers
τόπον
(topon)
gelegenheid
τε
(te)
en
ἀπολογίας
(apologias)
voor verdediging
λάβοι
(laboi)
krijgt
περὶ
(peri)
over
τοῦ
(tou)
de
ἐγκλήματος
(enklematos)
beschuldiging
Bron: SBLGNT
17Toen zij hier bijeengekomen waren, nam ik zonder enig uitstel de volgende dag plaats op de rechterstoel en gaf bevel de man voor te leiden.
συνελθόντων
(synelthonton)
samengekomen
οὖν
(oun)
dus
ἐνθάδε
(enthade)
hier
ἀναβολὴν
(anabolen)
uitstel
μηδεμίαν
(medemian)
geen enkel
ποιησάμενος
(poiesamenos)
makend
τῇ
(te)
op de
ἑξῆς
(hexes)
volgende
καθίσας
(kathisas)
gaan zitten
ἐπὶ
(epi)
op
τοῦ
(tou)
de
βήματος
(bematos)
rechterstoel
ἐκέλευσα
(ekeleusa)
beval ik
ἀχθῆναι
(achthenai)
voorgeleid te worden
τὸν
(ton)
de
ἄνδρα
(andra)
man
Bron: SBLGNT
18Toen de aanklagers tegenover hem gingen staan, brachten zij geen enkele aanklacht in over de kwade dingen die ik vermoedde.
περὶ
(peri)
over
οὗ
(hou)
wie
σταθέντες
(stathentes)
gaan staan
οἱ
(hoi)
de
κατήγοροι
(kategoroi)
aanklagers
οὐδεμίαν
(oudemian)
geen enkele
αἰτίαν
(aitian)
aanklacht
ἔφερον
(epheron)
brachten in
ὧν
(hon)
van wat
ἐγὼ
(ego)
ik
ὑπενόουν
(hypenooun)
vermoedde
πονηρῶν
(poneron)
kwade dingen
Bron: SBLGNT
19Zij hadden wel enkele geschilpunten met hem over hun eigen godsverering en over een zekere Yeshua. Die was gestorven, maar Paulus beweerde dat Hij leefde.
ζητήματα
(zetemata)
geschilpunten
δέ
(de)
maar
τινα
(tina)
enkele
περὶ
(peri)
over
τῆς
(tes)
de
ἰδίας
(idias)
eigen
δεισιδαιμονίας
(deisidaimonias)
godsverering
εἶχον
(eichon)
hadden zij
πρὸς
(pros)
met
αὐτὸν
(auton)
hem
καὶ
(kai)
en
περί
(peri)
over
τινος
(tinos)
een zekere
Ἰησοῦ
(Iesou)
Yeshua
τεθνηκότος
(tethnekotos)
gestorven
ὃν
(hon)
wie
ἔφασκεν
(ephasken)
beweerde
ὁ
(ho)
de
Παῦλος
(Paulos)
Paulus
ζῆν
(zen)
te leven
Bron: SBLGNT
Uitleg
δεισιδαιμονία (deisidaimonia), ‘godsverering’: letterlijk ‘ontzag voor goddelijke machten’.
Het woord kan neutraal of kritisch klinken; hier gebruikt Festus het over de godsdienst van de Joden.
Zie ook Hand. 17:22, waar Paulus een verwant woord gebruikt.
20Ik wist niet goed raad met het onderzoek naar deze dingen. Ik vroeg of hij naar Jeruzalem wilde gaan en daar over deze dingen berecht wilde worden.
ἀπορούμενος
(aporoumenos)
in verlegenheid
δὲ
(de)
en
ἐγὼ
(ego)
ik
τὴν
(ten)
het
περὶ
(peri)
over
τούτων
(touton)
deze dingen
ζήτησιν
(zetesin)
onderzoek
ἔλεγον
(elegon)
vroeg ik
εἰ
(ei)
of
βούλοιτο
(bouloito)
hij wilde
πορεύεσθαι
(poreuesthai)
gaan
εἰς
(eis)
naar
Ἱεροσόλυμα
(Hierosolyma)
Jeruzalem
κἀκεῖ
(kakei)
en daar
κρίνεσθαι
(krinesthai)
berecht worden
περὶ
(peri)
over
τούτων
(touton)
deze dingen
Bron: SBLGNT
Plaats
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
21Maar Paulus deed een beroep: hij wilde in bewaring blijven tot de beslissing van de Augustus. Daarom gaf ik bevel hem in bewaring te houden, totdat ik hem naar de keizer kon doorsturen.”
τοῦ
(tou)
(de)
δὲ
(de)
maar
Παύλου
(Paulou)
Paulus
ἐπικαλεσαμένου
(epikalesamenou)
die een beroep deed
τηρηθῆναι
(terethenai)
in bewaring gehouden te worden
αὐτὸν
(auton)
hem
εἰς
(eis)
voor
τὴν
(ten)
de
τοῦ
(tou)
(de)
Σεβαστοῦ
(Sebastou)
Augustus
διάγνωσιν
(diagnosin)
beslissing
ἐκέλευσα
(ekeleusa)
beval ik
τηρεῖσθαι
(tereisthai)
in bewaring gehouden te worden
αὐτὸν
(auton)
hem
ἕως
(heos)
totdat
οὗ
(hou)
wanneer
ἀναπέμψω
(anapempso)
ik doorstuur
αὐτὸν
(auton)
hem
πρὸς
(pros)
naar
Καίσαρα
(Kaisara)
de keizer
Bron: SBLGNT
Uitleg
Σεβαστός (Sebastos), ‘Augustus’, letterlijk ‘de eerbiedwaardige’: een titel van de keizer.
De Καῖσαρ (Kaisar), ‘keizer’, uit 25:11–12 is dezelfde persoon.
διάγνωσις (diagnosis), ‘beslissing’: een rechterlijk onderzoek en uitspraak.
22Agrippa zei tegen Festus: „Ik zou de man ook zelf graag willen horen.” „Morgen,” zei hij, „zult u hem horen.”
Ἀγρίππας
(Agrippas)
Agrippa
δὲ
(de)
en
πρὸς
(pros)
tegen
τὸν
(ton)
de
Φῆστον
(Pheston)
Festus
Ἐβουλόμην
(Eboulomen)
ik wilde
καὶ
(kai)
ook
αὐτὸς
(autos)
zelf
τοῦ
(tou)
de
ἀνθρώπου
(anthropou)
man
ἀκοῦσαι
(akousai)
horen
Αὔριον
(Aurion)
morgen
φησίν
(phesin)
zegt hij
ἀκούσῃ
(akouse)
zult u horen
αὐτοῦ
(autou)
hem
Bron: SBLGNT
Paulus voor Agrippa en Berenice
23De volgende dag kwamen Agrippa en Berenice met veel praal. Zij gingen de gehoorzaal binnen, samen met de tribunen en de voornaamste mannen van de stad. Op bevel van Festus werd Paulus voorgeleid.
Τῇ
(Te)
op de
οὖν
(oun)
dus
ἐπαύριον
(epaurion)
volgende dag
ἐλθόντος
(elthontos)
gekomen
τοῦ
(tou)
(de)
Ἀγρίππα
(Agrippa)
Agrippa
καὶ
(kai)
en
τῆς
(tes)
(de)
Βερνίκης
(Bernikes)
Berenice
μετὰ
(meta)
met
πολλῆς
(polles)
veel
φαντασίας
(phantasias)
praal
καὶ
(kai)
en
εἰσελθόντων
(eiselthonton)
binnengegaan
εἰς
(eis)
in
τὸ
(to)
de
ἀκροατήριον
(akroaterion)
gehoorzaal
σύν
(syn)
samen met
τε
(te)
en
χιλιάρχοις
(chiliarchois)
tribunen
καὶ
(kai)
en
ἀνδράσιν
(andrasin)
mannen
τοῖς
(tois)
die
κατ’
(kat’)
bij
ἐξοχὴν
(exochen)
uitstek
τῆς
(tes)
van de
πόλεως
(poleos)
stad
καὶ
(kai)
en
κελεύσαντος
(keleusantos)
bevolen hebbend
τοῦ
(tou)
(de)
Φήστου
(Phestou)
Festus
ἤχθη
(echthe)
werd voorgeleid
ὁ
(ho)
de
Παῦλος
(Paulos)
Paulus
Bron: SBLGNT
Uitleg
χιλίαρχος (chiliarchos), ‘tribuun’: een Romeins officier, letterlijk ‘bevelhebber over duizend’. ἀκροατήριον (akroaterion), ‘gehoorzaal’: een zaal waar men naar een zaak luistert.
24Festus zei: „Koning Agrippa en alle mannen die hier bij ons zijn: u ziet hier de man. Over hem heeft heel de menigte van de Joden mij aangesproken, zowel in Jeruzalem als hier. Zij riepen dat hij niet langer mocht leven.
καί
(kai)
en
φησιν
(phesin)
zegt
ὁ
(ho)
de
Φῆστος
(Phestos)
Festus
Ἀγρίππα
(Agrippa)
Agrippa
βασιλεῦ
(basileu)
koning
καὶ
(kai)
en
πάντες
(pantes)
alle
οἱ
(hoi)
de
συμπαρόντες
(symparontes)
aanwezigen
ἡμῖν
(hemin)
bij ons
ἄνδρες
(andres)
mannen
θεωρεῖτε
(theoreite)
ziet
τοῦτον
(touton)
deze
περὶ
(peri)
over
οὗ
(hou)
wie
ἅπαν
(hapan)
heel
τὸ
(to)
de
πλῆθος
(plethos)
menigte
τῶν
(ton)
van de
Ἰουδαίων
(Ioudaion)
Joden
ἐνέτυχόν
(enetychon)
richtten zich tot
μοι
(moi)
mij
ἔν
(en)
zowel in
τε
(te)
en
Ἱεροσολύμοις
(Hierosolymois)
Jeruzalem
καὶ
(kai)
als
ἐνθάδε
(enthade)
hier
βοῶντες
(boontes)
roepend
μὴ
(me)
niet
δεῖν
(dein)
dat het nodig is
αὐτὸν
(auton)
hem
ζῆν
(zen)
te leven
μηκέτι
(meketi)
niet langer
Bron: SBLGNT
Plaats
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
25Ik stelde vast dat hij niets gedaan had wat de dood verdient. Omdat hij zelf een beroep heeft gedaan op de Augustus, heb ik besloten hem te sturen.
ἐγὼ
(ego)
ik
δὲ
(de)
maar
κατελαβόμην
(katelabomen)
begreep
μηδὲν
(meden)
niets
ἄξιον
(axion)
waard
αὐτὸν
(auton)
hij
θανάτου
(thanatou)
van de dood
πεπραχέναι
(peprachenai)
gedaan te hebben
αὐτοῦ
(autou)
hij
δὲ
(de)
en
τούτου
(toutou)
deze
ἐπικαλεσαμένου
(epikalesamenou)
beroep gedaan hebbend
τὸν
(ton)
op de
Σεβαστὸν
(Sebaston)
Augustus
ἔκρινα
(ekrina)
besloot ik
πέμπειν
(pempein)
te sturen
Bron: SBLGNT
26Over hem heb ik niets zekers om aan de heer te schrijven. Daarom heb ik hem voor u gebracht, en vooral voor u, koning Agrippa, zodat ik na het verhoor iets heb om te schrijven.
περὶ
(peri)
over
οὗ
(hou)
wie
ἀσφαλές
(asphales)
zekers
τι
(ti)
iets
γράψαι
(grapsai)
te schrijven
τῷ
(to)
aan de
κυρίῳ
(kyrio)
heer
οὐκ
(ouk)
niet
ἔχω
(echo)
heb ik
διὸ
(dio)
daarom
προήγαγον
(proegagon)
bracht ik voor
αὐτὸν
(auton)
hem
ἐφ’
(eph’)
voor
ὑμῶν
(hymon)
u
καὶ
(kai)
en
μάλιστα
(malista)
vooral
ἐπὶ
(epi)
voor
σοῦ
(sou)
u
βασιλεῦ
(basileu)
koning
Ἀγρίππα
(Agrippa)
Agrippa
ὅπως
(hopos)
zodat
τῆς
(tes)
het
ἀνακρίσεως
(anakriseos)
verhoor
γενομένης
(genomenes)
gehouden zijnde
σχῶ
(scho)
ik heb
τί
(ti)
iets
γράψω
(grapso)
om te schrijven
Bron: SBLGNT
Uitleg
κύριος (kyrios) betekent hier ‘heer’: de keizer.
Wij schrijven het met een kleine letter, omdat het geen titel van Yeshua of Yahweh is.
27Want het lijkt mij onredelijk een gevangene te sturen zonder ook de aanklachten tegen hem aan te geven.”