Jeremia 42

Jochanan was een van de legeroversten uit Mizpa (40:8, 13).

Jezanja is waarschijnlijk dezelfde man als in 40:8, maar daar heet hij ‘zoon van de Maächatiet’.

Hier heet hij ‘zoon van Hosjaja’.

In 43:2 staat in plaats van Jezanja de naam Azarja, ook ‘zoon van Hosjaja’.

Wij laten beide namen zoals ze staan.

תִּפָּל־נָא תְחִנָּתֵנוּ לְפָנֶיךָ (tippol-na techinnatenu lefanekha), ‘laat onze smeekbede toch voor je aangezicht neerkomen’: letterlijk ‘laat onze smeekbede vallen’.

Het is een vaste uitdrukking voor een gebed dat men voorlegt.

Zie ook Jer. 36:7 en 37:20.

וְיַגֵּד (veyagged), ‘en laat Hij bekendmaken’: een wensvorm, geen bevel.

אַגִּיד לָכֶם (aggid lakhem), ‘ik zal jullie vertellen’, en לֹא אֶמְנַע (lo emna), ‘ik zal niets achterhouden’: Jeremia belooft het hele antwoord door te geven.

עֵד אֱמֶת וְנֶאֱמָן (ed emet veneeman), ‘een ware en betrouwbare getuige’: letterlijk ‘een getuige van waarheid en betrouwbaar’.

Het is een eed: zij roepen Yahweh als getuige aan.

Zij beloven te luisteren, of het antwoord nu goed of slecht is.

Zie 43:1–4 voor wat zij daarna deden.

Het geschreven woord (ketiv) is אנו (anu), ‘wij’; het qere is אֲנַחְנוּ (anachnu), ‘wij’.

De betekenis is gelijk; wij volgen het qere.

Het antwoord van Yahweh komt pas na tien dagen.

Jeremia moest dus wachten.

Jeremia spreekt het volk toe: de aanhef ‘Zo zegt Yahweh’ staat zwart en de woorden van Yahweh zelf rood.

וּבָנִיתִי … וְנָטַעְתִּי (uvanitti … venata’ti), ‘Ik zal jullie opbouwen … Ik zal jullie planten’, tegenover ‘afbreken’ en ‘uitrukken’: dezelfde werkwoorden als in Jer. 1:10, 24:6, 31:28 en 45:4.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

נְאֻם יְהוָה (ne’um Yahweh), ‘godsspraak van Yahweh’: zie Jer. 1:8.

רַחֲמִים (rachamim), ‘ontferming’: de ontferming die Yahweh geeft, en die de koning van Babel zal tonen.

‘Hij’ in ‘hij zal zich ontfermen’ is de koning van Babel (vers 11).

Het Hebreeuws zegt niet duidelijk of ‘hij’ Yahweh of de koning is; wij volgen vers 11.

De verzen 13–14 zijn Jeremia’s eigen woorden over wat het volk zou kunnen zeggen.

Daarom staan ze zwart.

Yahweh wordt hier in de derde persoon genoemd.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

שׁוֹפָר (shofar), ‘ramshoorn’: het signaal van oorlog.

Het volk wil in Egypte wonen waar geen oorlog en geen honger is.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

שׁוֹם תְּשִׂמוּן פְּנֵיכֶם (som tesimun penekhem), ‘jullie richten werkelijk je gezicht’: letterlijk ‘jullie zetten je gezicht’.

Het werkwoord wordt herhaald voor nadruk.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

יִדְבַּק אַחֲרֵיכֶם (yidbaq acharekhem), ‘zal achter jullie aan kleven’: de honger blijft als een schaduw bij hen.

Wij vertalen ‘blijven achtervolgen’.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

שָׂרִיד (sarid), ‘overlevende’, en פָּלִיט (palit), ‘ontkomene’: twee woorden voor wie een ramp overleeft.

Hetzelfde paar staat in 44:14.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

אָלָה (alah), ‘vervloeking’; שַׁמָּה (shammah), ‘ontzetting’; קְלָלָה (qelalah), ‘vloek’; חֶרְפָּה (cherpah), ‘smaad’: vier woorden voor een plaats of volk dat als voorbeeld van een vloek dient.

Zie ook 44:12, 22 en 49:13.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Jeremia spreekt vanaf hier weer zelf.

‘Yahweh heeft over jullie gesproken’ is Yahweh in de derde persoon; daarom staat dit zwart.

Ook het gebod ‘Ga niet naar Egypte’ staat zwart, omdat Jeremia het doorgeeft in zijn eigen woorden.

הִתְעֵיתֶם בְּנַפְשׁוֹתֵיכֶם (hit’item benafshotekhem), ‘jullie hebben jezelf misleid’: letterlijk ‘jullie hebben jullie levens laten dwalen’.

Het geschreven woord (ketiv) is התעתים (hit’etim), het qere is הִתְעֵיתֶם (hit’item), ‘jullie hebben misleid’.

Beide vormen zijn van het werkwoord ‘dwalen, doen dwalen’.

Wij volgen het qere.