1 Samuël 25

Rama is waarschijnlijk Ramataim-Zofim, de woonplaats van Samuël (1 Sam. 1:1; 7:17).

De juiste plek is onzeker.

Vaak wordt gedacht aan een plaats in het bergland ten noorden van Jeruzalem (Westelijke Jordaanoever).

De woestijn Paran ligt in het zuiden, in de Sinaï en de Negev (Egypte/Israël); zie ook Num. 10:12.

De dood van Samuël wordt in 1 Sam. 28:3 nog eens genoemd, als inleiding op het bezoek van Saul aan de vrouw van En-Dor.

Maon ligt in het bergland van Juda, ongeveer 13 kilometer ten zuiden van Hebron; het is waarschijnlijk Tell Ma'in (Westelijke Jordaanoever).

Karmel is hier een stad in Juda, dicht bij Maon, waarschijnlijk Khirbet el-Kirmil (Westelijke Jordaanoever).

De berg Karmel aan de kust is een andere plaats met dezelfde naam.

Zie ook Joz. 15:55.

נָבָל (naval), ‘dwaas’: de naam van de man betekent ‘dwaas’.

Abigaïl zegt dat zelf in vers 25.

Het Hebreeuws is hier geschreven als כְּלִבּוֹ (kelibbo), ‘naar zijn hart’.

Er staat een leesvorm in de kantlijn: כָּלִבִּי (kalibbi), ‘Kalebiet’.

Wij volgen de leesvorm.

Een Kalebiet is een nakomeling van Kaleb, aan wie Hebron toekwam (Joz. 14:13–14).

Dat past bij de streek van Hebron, Maon en Karmel.

Zie Karmel (in Juda): Dit Karmel wordt gezocht bij Khirbet el-Kirmil, ten zuiden van Hebron.

שָׁלוֹם (shalom), ‘welzijn’, ‘vrede’: hier de groet en de vraag hoe het met iemand gaat.

In vers 6 wordt het woord driemaal herhaald; daar vertalen wij ‘vrede’.

Het Hebreeuws heeft לֶחָי (lechay).

Dat is letterlijk ‘aan de levende’ of ‘voor het leven’.

De bedoeling is een groet: ‘Leef!’ of ‘Heil!’.

De betekenis is niet zeker.

Wij vertalen letterlijk: ‘tegen de levende’.

Zie Karmel (in Juda): Dit Karmel wordt gezocht bij Khirbet el-Kirmil, ten zuiden van Hebron.

יוֹם טוֹב (yom tov), ‘goede dag’: een feestdag.

Het scheren van de schapen was een feest met eten en drinken.

De vraag ‘Wie is de zoon van Isaï?’ klinkt als de woorden van Saul in 1 Sam. 20:27.

טִבְחָה (tivchah), ‘geslacht vlees’: het vlees van de dieren die voor het feest geslacht zijn.

לְבָרֵךְ (levarech), ‘zegenen’: hier een groet met een zegenwens.

Wij houden het woord ‘zegenen’ aan.

בְּלִיַּעַל (beliyya'al), ‘Belial’: letterlijk ‘waardeloosheid’.

Zie ook Deut. 13:14.

סְאָה (se'ah), ‘maat’: ongeveer 7 liter.

Vijf maten zijn dus ongeveer 35 liter geroosterd koren.

בְּסֵתֶר הָהָר (beseter hahar), ‘in de beschutting van de berg’: een kloof of een holte in de berg, waar de weg doorheen loopt.

Dit is een eed.

De formule is dezelfde als in Ruth 1:17.

Het Hebreeuws heeft ‘aan de vijanden van David’.

Het kan een verzachting zijn van ‘aan David zelf’.

Wij vertalen wat er staat.

אָמָה (amah), ‘slavin’, en שִׁפְחָה (shifchah), ‘dienares’: twee woorden voor een vrouwelijke dienaar.

Abigaïl gebruikt ze beide.

Zie ook Ruth 3:9.

נָבָל (naval), ‘dwaas’, en נְבָלָה (nevalah), ‘dwaasheid’, een schandelijke daad.

Abigaïl speelt met de naam Nabal.

חַי־יְהוָה (chai Yahweh), ‘zo waar Yahweh leeft’: een eed.

Zie ook Richt. 8:19.

שָׂא (sa), ‘vergeef’: van נָשָׂא (nasa), letterlijk ‘dragen’.

Bij schuld en overtreding betekent het ‘vergeven’.

צְרוֹר הַחַיִּים (tseror hachayyim), ‘de bundel van de levenden’: een bundel of buidel waarin kostbare dingen veilig worden bewaard.

Zo bewaart Yahweh het leven van David.

Het is een beeld van veilige bewaring.

נָגִיד (nagid), ‘leider’: iemand die vooropgaat; hier iemand die Yahweh zelf aanstelt, in plaats van ‘koning’.

Zie ook 1 Sam. 9:16 en 13:14.

פּוּקָה (puqah), ‘wankelen’: een zeldzaam woord, alleen hier.

Abigaïl bedoelt: doordat David nu geen bloedschuld op zich laadt, hoeft zijn geweten later niet te wankelen.

Het Hebreeuws laat open of het struikelblok het bloedvergieten zelf is of de gedachte eraan.

טַעַם (ta'am), ‘oordeel’, ‘verstand’: letterlijk ‘smaak’.

Het is het inzicht om het juiste te kiezen.

De geschreven vorm is וַתָּבֹאתִי (vattavo'ti), ‘en ik kwam’.

De leesvorm is וַתָּבֹאת (vattavo't), ‘en je kwam’.

Wij volgen de leesvorm.

נָשָׂא פָנִים (nasa panim), ‘het gelaat opheffen’: iemand welwillend en gunstig ontvangen.

‘Zijn hart stierf in zijn binnenste en hij werd als een steen’: hij werd verlamd, waarschijnlijk door een beroerte.

Wat er medisch gebeurde, zegt de tekst niet.

Na ongeveer tien dagen (vers 38) sterft hij, en de tekst ziet daarin de hand van Yahweh.

רִיב (riv), ‘geschil’: een rechtszaak of twist.

Yahweh heeft de zaak van David bepleit en beslist.

Zie ook 1 Sam. 24:16.

Zie Karmel (in Juda): Dit Karmel wordt gezocht bij Khirbet el-Kirmil, ten zuiden van Hebron.

Dit Jizreël ligt in het bergland van Juda, ten zuiden van Hebron, bij Zif en Juta (Joz. 15:56).

De ligging is onzeker.

Het is niet de vallei van Jizreël in het noorden.

Over Achinoam en Abigaïl als vrouwen van David zie ook 1 Sam. 27:3 en 30:5.

Gallim wordt genoemd bij Gibea, ten noorden van Jeruzalem (Jes. 10:30).

De ligging is onzeker.

Zie Dan: Dan lag in het uiterste noorden van het land, bij een bron van de Jordaan (Tel Dan).

Saul had Michal aan David gegeven (1 Sam. 18:27).

Nu geeft hij haar aan een ander.

Later haalt David haar terug (2 Sam. 3:13–16).