2 Koningen 4

בְּנֵי הַנְּבִיאִים (benei hanneviim), ‘zonen van de profeten’: leerlingen of leden van een profetengroep.

אָסוּךְ (asukh), ‘kruikje’: dit woord komt alleen hier voor.

Het gaat om een klein vat of een kleine hoeveelheid olie.

De precieze betekenis is onzeker.

In dit hoofdstuk heeft de geschreven tekst (ketiv) meerdere keren een oude vorm van ‘je’ of ‘jou’ bij een vrouw, met een extra letter yod (verzen 2, 3, 7, 16 en 23).

De voorgelezen tekst (qere) heeft de gewone vorm.

De betekenis is gelijk.

Wij volgen het qere.

Het geschreven woord (ketiv) heeft bij ‘je buren’ de oude vorm שכנכי.

Het qere heeft שְׁכֵנָיִךְ (shekhenayikh).

De betekenis is gelijk.

Zie bij vers 2.

Wij volgen het qere.

De geschreven tekst (ketiv) heeft de letters מיצקת.

De voorgelezen tekst (qere) heeft מוֹצָקֶת (motsaqet), ‘zij goot in’.

De betekenis is gelijk.

Wij volgen het qere.

אִישׁ הָאֱלֹהִים (ish haElohim), ‘man van Elohim’: een titel voor een profeet, zoals in 1 Kon. 17:18.

Elisa heet zo in dit hoofdstuk en in het volgende.

Het geschreven woord (ketiv) heeft bij ‘je schuldeiser’ (נשיכי) en ‘je zonen’ (בניכי) de oude vorm met yod.

Het qere heeft נִשְׁיֵךְ (nishyekh) en וּבָנַיִךְ (uvanayikh).

De betekenis is gelijk.

Zie bij vers 2.

Wij volgen het qere.

Zie Sunem: Sunem (Solem) lag aan de zuidkant van de Kleine Hermon, in de vallei van Jizreël.

Sunem (שׁוּנֵם, Shunem; huidig Solem) lag aan de zuidkant van de Kleine Hermon, in de vallei van Jizreël, in het noorden van het huidige Israël.

Dat is waarschijnlijk.

Zie ook 1 Kon. 1:3.

עֲלִיַּת קִיר (aliyyat qir), ‘bovenkamer met muren’: letterlijk ‘bovenkamer van een muur’.

Wij begrijpen: een apart kamertje boven het huis, met eigen muren.

De betekenis is niet helemaal zeker.

Zie Sunem: Abisag, de Sunemitische, kwam uit Sunem (Solem), aan de zuidkant van de Kleine Hermon, in de vallei van Jizreël.

חָרַדְתְּ (charadt), ‘je hebt je bekommerd’: het werkwoord betekent eigenlijk ‘beven, bezorgd zijn’.

De vrouw heeft zich veel zorgen om hen gemaakt.

לַמּוֹעֵד הַזֶּה כָּעֵת חַיָּה (lamo’ed hazzeh ka’et chayah), ‘op deze vastgestelde tijd, wanneer de tijd van het leven aanbreekt’: dezelfde uitdrukking als in Gen. 18:10, 14.

Zij betekent waarschijnlijk: over een jaar, rond deze tijd.

Vergelijk Gen. 17:21.

Het geschreven woord (ketiv) heeft bij ‘jij’ de oude vorm אתי (atti).

Het qere heeft אַתְּ (at).

De betekenis is gelijk.

Zie bij vers 2.

Wij volgen het qere.

חֹדֶשׁ (chodesh), ‘nieuwe maan’: de dag waarop de maand begint (Num. 10:10).

De vraag van haar man laat zien dat men op de nieuwe maan en op de sabbat (Lev. 23:3) naar een man van Elohim kon gaan.

Het geschreven woord (ketiv) heeft bij ‘jij’ de oude vorm אתי (atti) en bij ‘ga’ הלכתי (halakhti).

Het qere heeft אַתְּ (at) en הֹלֶכֶת (holekhet).

De betekenis is gelijk.

Zie bij vers 2.

Wij volgen het qere.

Zie Karmel: De Karmel is een bergrug aan de kust, bij het huidige Haifa.

De traditionele plek van de ontmoeting van Elia met de profeten van de Baäl is Muhraqa, aan de zuidoostkant.

Zie Sunem: Abisag, de Sunemitische, kwam uit Sunem (Solem), aan de zuidkant van de Kleine Hermon, in de vallei van Jizreël.

De berg Karmel (הַר הַכַּרְמֶל, har haKarmel) ligt aan de kust van het huidige Israël, bij Haifa.

Zie ook 1 Kon. 18:19.

נֶפֶשׁ (nefesh), ‘ziel’: het innerlijk leven van een mens.

‘Haar ziel is bitter’ betekent: zij is diep bedroefd.

תַשְׁלֶה (tashleh), ‘misleiden’: dit werkwoord komt weinig voor.

De bedoeling is: geef mij geen valse hoop.

De betekenis is niet helemaal zeker.

חֲגֹר מָתְנֶיךָ (chagor motenekha), ‘gord je lendenen’: bind je kleed op om snel te kunnen lopen (zoals 1 Kon. 18:46).

חַי־יְהוָה וְחֵי־נַפְשְׁךָ (chai Yahweh vechei nafshekha), ‘zo waar Yahweh leeft en zo waar uw ziel leeft’: een eedformule.

Elisa zegt dezelfde woorden tegen Elia in 2 Kon. 2:2, 4, 6.

קָשֶׁב (qashev), ‘aandacht’: een teken dat de jongen luistert of reageert.

וַיִּגְהַר (vayyigehar), ‘hij boog zich’: dit werkwoord komt weinig voor (ook in 1 Kon. 18:42).

Hier legt Elisa zich met zijn hele lichaam op het kind.

Vergelijk 1 Kon. 17:21–22, waar Elia hetzelfde doet.

De geschreven tekst (ketiv) heeft bij ‘zijn handpalmen’ een enkelvoud (‘zijn hand’).

De voorgelezen tekst (qere) heeft het meervoud כַּפָּיו (kappav).

Wij volgen het qere.

וַיְזוֹרֵר (vayzorer), ‘hij niesde’: dit werkwoord komt alleen hier voor.

De betekenis ‘niezen’ is niet helemaal zeker.

Het is een teken dat de adem terug is.

Zie Sunem: Abisag, de Sunemitische, kwam uit Sunem (Solem), aan de zuidkant van de Kleine Hermon, in de vallei van Jizreël.

Zie Gilgal (bij Jericho?; ligging onzeker): Het is niet zeker welk Gilgal hier bedoeld is.

Een mogelijkheid is het Gilgal bij Jericho (Jozua 4:19).

Dit is niet zeker.

Zie Gilgal (bij Betel?; ligging onzeker): Een andere mogelijkheid is een Gilgal in het bergland bij Betel, vermoedelijk bij het huidige Jiljilya.

Dit is niet zeker.

Gilgal: de ligging is onzeker.

Er waren meer plaatsen met deze naam.

Zie ook 2 Kon. 2:1.

אֹרֹת (orot), ‘kruiden’: een zeldzaam woord.

Het gaat om eetbare planten.

De soort is onzeker.

מָוֶת בַּסִּיר (mavet bassir), ‘de dood is in de pot’: het gerecht is giftig geworden.

Zie Baäl-Salisa (ligging onzeker): Baäl-Salisa lag vermoedelijk in het bergland van Efraïm, bij het land Salisa (1 Samuël 9:4).

Kafr Thilth is voorgesteld.

Dit is niet zeker.

Baäl-Salisa (בַּעַל שָׁלִשָׁה, Baal-Shalishah): de ligging is onzeker.

De plaats lag waarschijnlijk in het bergland van Efraïm, bij het ‘land Salisa’ (1 Sam. 9:4).

Het Hebreeuws heeft alleen ‘hij zei’.

Om duidelijk te maken wie spreekt, schrijven wij ‘Elisa’.

מְשָׁרֵת (mesharet), ‘bediende’: iemand die dient.

Hier is het de dienaar van Elisa.

‘Naar het woord van Yahweh’: wat Elisa in vers 43 zei, gebeurt.

Vergelijk 1 Kon. 17:16.