Ester 9

שִׂבְּרוּ (sibberu), ‘hoopten’: het werkwoord betekent ‘uitzien naar’, ‘verwachten’.

Zo ook in Ps. 119:166.

De dag is de dag uit het besluit van Haman (3:13) en uit het tweede besluit (8:12).

לִשְׁלֹחַ יָד (lishloach yad), ‘de hand uitsteken’: letterlijk ‘de hand uitzenden’, dat wil zeggen: de hand slaan aan, aanvallen.

Zo ook in vers 10, 15 en 16 (‘naar de buit staken zij hun hand niet uit’).

מְנַשְּׂאִים (mena'se'im), ‘steunden’: letterlijk ‘hielpen omhoog’.

De ambtenaren kozen de kant van de Joden.

Zie Susa (Sjoesjan): Susa (Sjoesjan) was een van de hoofdsteden van Elam en later van het Perzische rijk, in het zuidwesten van het huidige Iran.

De Joden doodden 500 man in Sjoesjan.

Het Hebreeuws heeft twee werkwoorden: הָרְגוּ (harag), ‘doden’, en וְאַבֵּד (abbed), ‘laten omkomen’, zoals ook in 8:11.

De namen van de tien zonen van Haman (vers 7–10) zijn Perzisch.

De Nederlandse spelling volgt de Hebreeuwse klanken.

De Joden mochten de buit nemen (8:11), maar zij deden het niet.

Dat wordt in vers 15 en 16 herhaald.

Zie Susa (Sjoesjan): Susa (Sjoesjan) was een van de hoofdsteden van Elam en later van het Perzische rijk, in het zuidwesten van het huidige Iran.

Zie Susa (Sjoesjan): Susa (Sjoesjan) was een van de hoofdsteden van Elam en later van het Perzische rijk, in het zuidwesten van het huidige Iran.

שְּׁאֵלָתֵךְ (she'elatech), ‘je vraag’, en בַּקָּשָׁתֵךְ (baqqashatech), ‘je verzoek’: de twee woorden staan ook samen in 5:6 en 7:2.

Zie Susa (Sjoesjan): Susa (Sjoesjan) was een van de hoofdsteden van Elam en later van het Perzische rijk, in het zuidwesten van het huidige Iran.

הָעֵץ (ha'ets), ‘de paal’: zie ook 5:14, 7:9–10 en 8:7.

De zonen van Haman waren al gedood (vers 10).

Het gaat hier dus waarschijnlijk om het ophangen van hun lichamen.

Vergelijk Deut. 21:22–23.

Zie Susa (Sjoesjan): Susa (Sjoesjan) was een van de hoofdsteden van Elam en later van het Perzische rijk, in het zuidwesten van het huidige Iran.

Zie Susa (Sjoesjan): Susa (Sjoesjan) was een van de hoofdsteden van Elam en later van het Perzische rijk, in het zuidwesten van het huidige Iran.

נַפְשָׁם (nefesh), ‘ziel’: hier vertalen wij ‘leven’.

Het Hebreeuws heeft hier alleen de tijdsbepaling ‘op de dag, de dertiende van de maand Adar’.

Wij vullen ‘Dit was’ aan.

Zie Susa (Sjoesjan): Susa (Sjoesjan) was een van de hoofdsteden van Elam en later van het Perzische rijk, in het zuidwesten van het huidige Iran.

De Joden in Sjoesjan streden twee dagen (de dertiende en de veertiende, vers 15) en rustten daarom op de vijftiende.

De Joden in de provincies streden één dag en rustten op de veertiende (vers 16–17).

Zo verklaart de tekst het verschil in de feestdag.

הַפְּרָזִים (happerazim), ‘van het platteland’: letterlijk ‘de bewoners van open dorpen’.

הַפְּרָזוֹת (perazot), ‘zonder muren’: open plaatsen zonder stadsmuur.

Het woord staat ook in Ezech. 38:11 en Zach. 2:8 (‘open dorpen’).

הַדְּבָרִים (haddevarim), ‘de gebeurtenissen’: het Hebreeuwse woord betekent ‘woorden’ of ‘zaken’.

Hier gaat het om wat er is gebeurd.

לְקַיֵּם (leqayyem), ‘vaststellen’: het werkwoord betekent letterlijk ‘laten opstaan’, dus ‘bevestigen’.

Wij gebruiken ‘vaststellen’ ook in vers 27, 29, 31 en 32.

מִיָּגוֹן (yagon), ‘verdriet’, en וּמֵאֵבֶל (evel), ‘rouw’: de maand heeft zich omgekeerd van verdriet in vreugde.

Dit is dezelfde omkering als in vers 1.

פּוּר (pur), ‘lot’: een vreemd woord, dat de tekst zelf uitlegt.

Zie ook 3:7.

וּבְבֹאָהּ (uvevo'ah), ‘en toen zij kwam’: het werkwoord is vrouwelijk enkelvoud en een onderwerp ontbreekt.

Waarschijnlijk is Ester bedoeld (zie 7:1–6 en 8:3).

Het kan ook ‘de zaak’ zijn.

פוּרִים (Purim), ‘Purim’: het meervoud van pur, ‘lot’.

הָאִגֶּרֶת (ha'iggeret), ‘de brief’: de brief van Mordechai (vers 20).

הַנִּלְוִים (hannilvim), ‘die zich aansloten’: mensen die zich bij de Joden voegden.

Vergelijk 8:17.

Wij volgen de voorgelezen tekst (qere) וְקִבְּלוּ (veqibbelu), ‘en zij namen op zich’.

De geschreven tekst (ketiv) heeft het werkwoord in het enkelvoud (‘hij nam op zich’), met dezelfde betekenis: de Joden als één geheel.

תֹּקֶף (toqef), ‘gezag’: letterlijk ‘kracht’.

Zie ook 10:2.

Het werkwoord ‘stuurde’ is enkelvoud.

Het gaat waarschijnlijk om Mordechai.

Het getal 127 staat ook in 1:1 en 8:9.

דִּבְרֵי הַצֹּמוֹת וְזַעֲקָתָם (divrei hatsomot vezaaqatam), ‘de woorden over de vastendagen en hun noodkreet’: de zin is kort en niet eenduidig.

Het kan betekenen dat ook het vasten en de noodkreet (4:3, 4:16) bij de gedenkdagen horen.

Wij vertalen letterlijk.

וּמַאֲמַר (ma'amar), ‘bevel’: zo ook in 1:15 en 2:20.