1 Samuël 24

En-Gedi (‘bron van het geitje’) is een oase aan de westkant van de Zoutzee, bij Tel Goren (Israël).

Zie ook Joz. 15:62.

De Hebreeuwse telling loopt hier anders dan de Nederlandse.

Dit vers 1 is in Nederlandse Bijbels 1 Sam. 23:29.

Hebreeuws 24:2–23 is gelijk aan Nederlands 24:1–22.

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Zie En-Gedi: En-Gedi is een oase aan de westkant van de Dode Zee.

‘De rotsen van de steenbokken’ (tsurei hajeelim) liggen in het bergland bij En-Gedi.

De precieze plek is onzeker.

Zie Rotsen van de steenbokken (ligging onzeker): De rotsen van de steenbokken lagen in het bergland bij En-Gedi.

De precieze plaats is niet bekend.

לְהָסֵךְ אֶת־רַגְלָיו (lehasech et raglav), letterlijk ‘zijn voeten bedekken’: een beleefde uitdrukking voor zijn behoefte doen.

Zie Richt. 3:24.

De mannen verwijzen naar een woord van Yahweh.

Zo'n woord staat nergens eerder in het verhaal.

Het kan een eerdere belofte zijn, zoals in 1 Sam. 23:4.

Wij zetten hun citaat zwart, tussen enkele aanhalingstekens.

Het geschreven woord is ‘je vijanden’ (ketiv); gelezen wordt ‘je vijand’ (qere).

Wij volgen de leeswijze.

וַיַּךְ לֵב דָּוִד (vajak lev David), letterlijk ‘het hart van David sloeg hem’: hij kreeg wroeging.

Zie ook 2 Sam. 24:10.

מְשִׁיחַ יהוה (meshiach Yahweh), ‘gezalfde van Yahweh’: de koning, door Yahweh aangewezen en met olie gezalfd (1 Sam. 10:1; 15:1).

וַיְשַׁסַּע (vajeshasa) komt van een werkwoord met de betekenis ‘splijten, uit elkaar scheuren’.

Wij vertalen: David hield zijn mannen met woorden tegen, hij wees hen scherp terecht.

David buigt zich neer voor Saul als voor de koning.

Voor ‘de grot’ staat al het woord ‘uit’ (מן).

Het geschreven woord is ‘de grot’ (ketiv); gelezen wordt ‘uit de grot’ (qere).

Het verandert de betekenis niet.

דִּבְרֵי אָדָם (divrei adam), letterlijk ‘woorden van een mens’: wat mensen zeggen.

וַתָּחָס (vatachas) staat in het vrouwelijk: ‘zij had medelijden’.

Het onderwerp staat er niet bij.

Wij vullen ‘mijn oog’ aan (zie Deut. 7:16, ‘je oog zal niet sparen’).

Sommige oude vertalingen lezen ‘ik had medelijden’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

David noemt Saul ‘mijn vader’: Saul is zijn schoonvader (1 Sam. 18:27).

Ook in 1 Sam. 26:10 laat David de wraak aan Yahweh over.

Zie ook Deut. 32:35.

מְשַׁל הַקַּדְמֹנִי (meshal hakadmoni), ‘spreekwoord van de ouden’: een oude uitspraak.

David zegt daarmee: ik ben niet goddeloos.

‘Een dode hond’ en ‘één vlo’ zijn beeldspraak voor iets kleins en onbelangrijks.

David maakt zichzelf klein tegenover de koning.

וְיָרֵב אֶת־רִיבִי (vejarev et rivi), ‘hij zal mijn rechtszaak voeren’: Yahweh treedt op als verdediger.

צַדִּיק (tsaddiq) is ‘rechtvaardig’: Saul erkent dat David in het recht is.

Wij lezen de eerste zin als een vraag.

Het antwoord is: nee, niemand laat zijn vijand zomaar gaan.

Saul erkent dat David koning wordt.

Vergelijk Jonatans woorden in 1 Sam. 23:17 en de belofte aan Juda in Gen. 49:10.

Het ‘nageslacht’ (zera) en de ‘naam’ van Saul en zijn vader: Saul vraagt dat zijn familie niet wordt uitgeroeid.

Zie ook 2 Sam. 9:1.