Ruth 1

Betlehem in Juda ligt ongeveer 9 kilometer ten zuiden van Jeruzalem, in het huidige Palestijnse gebied (Westelijke Jordaanoever); zie ook Richt. 17:7.

Moab ligt ten oosten van de Zoutzee (Dode Zee), in het huidige Jordanië.

שָׁפַט (shafat), ‘rechtspreken’: de leiders uit het boek Richteren, die het volk redden en bestuurden.

Het verhaal speelt dus in de tijd van de rechters, voordat Israël een koning had (Richt. 2:16–19; 21:25).

Zie Betlehem: Betlehem (Efrata) ligt ongeveer 9 km ten zuiden van Jeruzalem.

אֱלִימֶלֶךְ (Elimelech) betekent ‘mijn Elohim is koning’.

נָעֳמִי (Naomi) betekent ‘mijn lieflijke’ of ‘mijn aangename’ (vergelijk vers 20).

מַחְלוֹן (Machlon) en כִּלְיוֹן (Kiljon) klinken als ‘ziekte’ en ‘uitputting’; zij komen ook zo voor in 4:9.

Moab was de zoon van Lot en zijn oudste dochter (Gen. 19:37).

De Moabieten waren familie van Israël, maar de wet sloot hen uit van de vergadering van Yahweh tot in het tiende geslacht (Deut. 23:4).

Het verhaal vertelt niet wat de zonen van Elimelech hiervan vonden.

פָּקַד (paqad), ‘bezoeken’: Yahweh komt zorgend of rechtsprekend bij mensen.

Zo ook in Exod. 4:31 en Gen. 21:1.

חֶסֶד (chesed), ‘trouw’: trouw en liefde die iemand uit zichzelf bewijst aan wie bij hem hoort.

Zie ook 2:20 en 3:10.

מְנוּחָה (menuchah), ‘rust’: een veilig thuis bij een man.

Naomi bedoelt het huis van een nieuwe echtgenoot.

Naomi kan geen zonen meer krijgen die met Ruth en Orpa kunnen trouwen.

Zij verwijst naar het zwagerhuwelijk (Deut. 25:5–10): een broer van de gestorvene moest de weduwe nemen.

Zie ook Gen. 38:8.

עָגַן (agan), ‘afsluiten’, komt alleen hier voor.

Wij vertalen ‘jezelf afsluiten’: jezelf opsluiten, zonder man blijven.

דָּבַק (davaq), ‘zich hechten’: vastzitten aan iemand.

Hetzelfde woord staat in Gen. 2:24 voor man en vrouw en in Deut. 10:20 voor wie zich aan Yahweh hecht.

Zie ook 2:8, 2:21 en 2:23.

אֱלֹהֶיהָ (elohehah), ‘haar goden’: Orpa keert terug naar de goden van Moab.

De hoofdgod van Moab was Kemosj (Num. 21:29; 1 Kon. 11:33).

Ruth kiest voor het volk en de Elohim van Naomi.

Zij noemt Yahweh hier niet bij naam, maar zegt ‘jouw Elohim’.

De zin ‘Zo moge Yahweh mij doen, en zo moge Hij daaraan toevoegen’ is een eed.

Wie zweert, vraagt Yahweh om straf als hij zijn woord niet houdt.

Zie ook 1 Sam. 3:17 en 1 Kon. 2:23.

Het Hebreeuws heeft alleen ‘zij zag’.

Wij noemen de namen Naomi en Ruth, omdat in de Nederlandse zin anders niet te zien is wie wat doet.

Betlehem ligt ongeveer 9 kilometer ten zuiden van Jeruzalem (Westelijke Jordaanoever).

Het Hebreeuws heeft ‘zij zeiden’ in de vrouwelijke vorm.

Wij schrijven ‘de vrouwen’, omdat het gaat om de vrouwen van de stad.

Zie Mara: Mara (‘bitter’) wordt van oudsher gezocht bij Ain Hawara, aan de oostkust van de Golf van Suez.

Dit is een traditionele identificatie.

מָרָא (Mara) betekent ‘bitter’; het is een Aramese vorm van het Hebreeuwse מָרָה (marah).

Naomi zegt: noem mij naar wat ik heb meegemaakt.

עָנָה בִי (anah vi): met de klinkers van de Masoretische tekst betekent dit ‘Hij heeft tegen mij getuigd’ (anah, getuigen).

Septuaginta en Vulgaat lezen ‘Hij heeft mij vernederd’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Zie Betlehem: Betlehem (Efrata) ligt ongeveer 9 km ten zuiden van Jeruzalem.

De gerstoogst begint in april–mei, aan het einde van het regenseizoen.

De tarweoogst volgt enkele weken later (2:23).

Zo wordt de tijd van het verhaal aangegeven: het begin van de oogsttijd.