Maleachi 2

מְאֵרָה (me’erah), ‘vloek’: de vloek uit het verbond. Zie Deut. 28:15–20. De priesters zouden de zegen moeten uitspreken (Num. 6:23–27); nu keert Yahweh hun zegeningen om in vloeken.

אָרוֹתִיהָ (arotiha), ‘Ik heb ze vervloekt’: de verleden tijd staat tegenover de toekomende tijd in het begin van het vers. De vloek werkt al.

לָכֶם (lakhem), ‘voor jullie’: het kan ook ‘tot jullie nadeel’ betekenen. Wij vertalen ‘jullie nageslacht’.

פֶּרֶשׁ (peresh), ‘mest’: de mest en ingewanden van de offerdieren worden buiten het kamp verbrand (Exod. 29:14; Lev. 4:11–12; Lev. 16:27). De priesters krijgen dat in hun gezicht en worden ernaartoe gedragen: zij worden behandeld als het afval van het offer.

לִהְיוֹת (lihyot), ‘om te zijn’: het kan betekenen ‘zodat Mijn verbond met Levi blijft bestaan’ of ‘zodat dit gebod Mijn verbond met Levi wordt’. Wij kiezen de eerste.

מוֹרָא (mora), ‘ontzag’, en וַיִּירָאֵנִי (vayyira’eni), ‘en hij vreesde Mij’: dezelfde stam, ‘ontzag’ en ‘vrezen’. Yahweh gaf het leven en de vrede, en de Leviet gaf ontzag terug. Het Hebreeuws zegt: ‘Ik gaf ze hem, ontzag, en hij vreesde Mij.’

נִחַת (nichat), ‘beefde’: van het werkwoord חָתַת (chatat), ‘vervuld zijn van schrik’. Hier is het ontzag voor Yahweh’s naam, niet angst.

עַוְלָה (avlah), ‘onrecht’: letterlijk ‘onrecht, valsheid’. Niet te verwarren met עֹלָה (olah), ‘brandoffer’.

מִישׁוֹר (mishor), ‘oprechtheid’: letterlijk ‘vlakheid, effenheid’, dus een rechte weg.

הֵשִׁיב מֵעָוֺן (heshiv me’avon), ‘bracht terug van de schuld’: hij bracht mensen terug van de weg van de schuld; het woord עָוֺן (avon) staat voor schuld en wat tot schuld leidt.

Hier eindigt de rode toespraak die in 1:6 begon.

אָב אֶחָד (av echad), ‘één vader’, en אֵל אֶחָד (El echad), ‘één El’: het is niet duidelijk wie ‘de ene vader’ is. Het kan Yahweh zijn (zoals in 1:6), maar ook Abraham of Jakob (Jes. 51:2; 63:16). De tweede vraag zegt dat één El hen geschapen heeft. Vergelijk Deut. 6:4.

נִבְגַּד (nivgad), ‘trouweloos handelen’: een kernwoord in dit stuk (2:10, 11, 14, 15, 16). Het gaat om het breken van een band: eerst tegenover de broer (vers 10), dan in het huwelijk.

קֹדֶשׁ יְהוָה (qodesh Yahweh), ‘het heiligdom van Yahweh’: letterlijk ‘het heilige van Yahweh’. Het kan het volk Israël zijn (Jer. 2:3), de tempel of de heiligheid van het verbond. ‘Dat Hij liefheeft’ kan ook zijn: ‘dat Juda liefhad’. Wij laten het open.

בַּת אֵל נֵכָר (bat El nekhar), ‘dochter van een vreemde god’: een vrouw die een vreemde god vereert. Het gaat om huwelijken met vrouwen van andere volken. Zie Ezra 9:1–2 en Neh. 13:23–27.

לָאִישׁ (la’ish), ‘voor de man’: het voorzetsel ‘voor’ laten wij weg in het Nederlands; de man wordt uitgeroeid.

רָצוֹן (ratson), ‘welgevallen’: het offer wordt niet aanvaard. Zie 1:10.

אֵשֶׁת נְעוּרֶיךָ (eshet ne’urekha), ‘de vrouw van je jeugd’: zoals in Spr. 5:18.

חֲבֶרְתְּךָ (chavertekha), ‘je metgezellin’: iemand met wie je verbonden bent.

זֶרַע אֱלֹהִים (zera Elohim), ‘nageslacht van Elohim’: kinderen die bij Elohim horen, in Zijn verbond.

וְכִסָּה חָמָס עַל לְבוּשׁוֹ (vechissah chamas al levusho), ‘en iemand bedekt zijn kleed met geweld’: het kleed is het beeld van het huwelijk (vergelijk Ruth 3:9 en Ezech. 16:8). Het geweld is dan het onrecht dat de man zijn vrouw aandoet.

Het vers heeft twee keer ‘zegt Yahweh’. Het zijn woorden van de profeet; zij staan zwart.

בַּמָּה (bammah), ‘waarin?’: het refrein; zie de uitleg bij 1:2.

כָּל עֹשֵׂה רָע טוֹב בְּעֵינֵי יְהוָה (kol oseh ra tov be’einei Yahweh): vergelijk Jes. 5:20.

אֱלֹהֵי הַמִּשְׁפָּט (Elohei hammishpat), ‘de Elohim van het recht’: mishpat is ‘recht’.