1 Samuël 10

פַּךְ (pach), ‘kruik’: een klein vat voor olie.

מָשַׁח (mashach), ‘zalven’.

נָגִיד (nagid), ‘leider’, zoals in 1 Sam. 9:16.

De Masoretische tekst is hier kort.

Sommige oude vertalingen hebben hier een langere tekst.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Het graf van Rachel lag volgens Gen. 35:19–20 langs de weg naar Efrata, dat is Betlehem.

Hier wordt het in het gebied van Benjamin geplaatst.

De ligging is onzeker.

De plaats Zelzach is onbekend.

Zie Graf van Rachel (ligging onzeker): Volgens 1 Samuël 10:2 lag het graf van Rachel in het gebied van Benjamin.

De overlevering plaatst het bij Betlehem.

De precieze plaats is niet zeker.

Het citaat van de vader staat binnen het citaat van de twee mannen, dat weer binnen Samuëls woorden staat.

De eik van Tabor is onbekend.

Het is niet de berg Tabor.

Betel is Beitin, ten noorden van Jeruzalem (Westelijke Jordaanoever).

Zie Eik van Tabor (ligging onzeker): De eik van Tabor stond tussen het graf van Rachel en Betel.

Dit is niet de berg Tabor in Galilea.

De precieze plaats is niet bekend.

נֵבֶל יַיִן (nevel jayin), ‘zak wijn’: een huid of kruik voor wijn.

גִּבְעַת הָאֱלֹהִים (Gibeat ha-Elohim), ‘Gibea van Elohim’ of ‘de heuvel van Elohim’: de ligging is onzeker.

Het ligt dicht bij Gibea van Saul.

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

נְצִיב (netsiv), ‘bezetting’: een Filistijnse wacht of bestuurder.

Vergelijk 1 Sam. 13:3.

Vergelijk Richt. 14:6, waar de Geest van Yahweh met kracht over Simson komt.

עֲשֵׂה לְךָ אֲשֶׁר תִּמְצָא יָדֶךָ (aseh lecha asher timtsa jadecha), letterlijk ‘doe voor jezelf wat je hand vindt’: doe wat de situatie vraagt.

Gilgal ligt bij Jericho (Westelijke Jordaanoever).

De zeven dagen wachten komen terug in 1 Sam. 13:8.

וַיַּהֲפֹךְ (vajahafoch), ‘Hij keerde om, veranderde’: Elohim veranderde zijn hart in een ander hart.

הַגִּבְעָה (haGiv’ah), ‘de heuvel’: mogelijk dezelfde plaats als Gibea van Elohim in vers 5.

Dezelfde vraag staat in 1 Sam. 19:24.

מָשָׁל (mashal), ‘spreekwoord’.

De vraag drukt verbazing uit.

‘En wie is hun vader?’ betekent: profeten hebben geen vaste afkomst.

דּוֹד (dod), ‘oom’: een broer van de vader.

‘Saul zei’ in vers 14b is in het Hebreeuws alleen ‘hij zei’.

Wij noemen de naam voor de duidelijkheid.

Mizpa ligt waarschijnlijk bij Tell en-Nasbeh, ten noorden van Jeruzalem (Westelijke Jordaanoever).

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Samuël citeert hier Yahweh.

Omdat een profeet Yahweh aanhaalt, blijven deze woorden zwart en staan ze tussen enkele aanhalingstekens, zoals in Lev. 10:3.

כִּי (ki), hier ‘nee, maar’: het volk wees het aanbod van Yahweh af en eiste een koning, zoals in 1 Sam. 8:19.

לָכַד (lakhad), ‘grijpen’: aanwijzing door het lot, zoals bij Achan in Joz. 7:14–18.

De geschreven tekst (ketiv) heeft ‘per zijn familie’, enkelvoud.

De voorgelezen tekst (qere) heeft ‘per zijn families’.

Wij volgen de qere.

הֲבָא עוֹד הֲלֹם אִישׁ (haba od halom ish), ‘komt er nog een man hierheen?’: het kan ook betekenen ‘is hij al hierheen gekomen?’.

יְחִי הַמֶּלֶךְ (yechi hamelech), ‘leve de koning’: een groet bij het uitroepen van een koning.

מִשְׁפַּט הַמְּלֻכָה (mishpat hamelukhah), ‘het recht van het koningschap’.

Vergelijk ‘het recht van de koning’ in 1 Sam. 8:9 en de koningswet in Deut. 17:14–20.

Zie Gibea (Tell el-Ful): Gibea wordt gezocht bij Tell el-Ful, ongeveer 5 km ten noorden van Jeruzalem, in Benjamin.

In Jozua 15:57 gaat het om een Gibea in Juda.

חַיִל (chayil), ‘macht, kracht’: hier een groep strijders.

בְּנֵי בְלִיַּעַל (bene beliyya’al), ‘zonen van Belial’: ‘Belial’ betekent letterlijk ‘waardeloosheid, nietsnut’.

כְּמַחֲרִישׁ (kemacharish), ‘als iemand die zweeg’.

Sommige oude handschriften en vertalingen hebben hier een andere tekst, die bij hoofdstuk 11 hoort.

Wij volgen de Masoretische tekst.