Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
De koningen verbinden zich tegen Israël
1Alle koningen die aan de overkant van de Jordaan waren, hoorden het. Zij waren in het bergland, in de Sefela en langs heel de kust van de grote zee, tot tegenover de Libanon. Dat waren de Hethieten, de Amorieten, de Kanaänieten, de Perizzieten, de Chiwwieten en de Jebusieten.
וַיְהִ֣י
(vayhi)
en het was
כִשְׁמֹ֣עַ
(kishmoa)
bij het horen van
כָּֽל
(kal)
alle
הַמְּלָכִ֡ים
(hamelakhim)
de koningen
אֲשֶׁר֩
(asher)
die
בְּעֵ֨בֶר
(beever)
aan de overkant van
הַיַּרְדֵּ֜ן
(hayarden)
de Jordaan
בָּהָ֣ר
(bahar)
in het bergland
וּבַשְּׁפֵלָ֗ה
(uvashefela)
en in de Sefela
וּבְכֹל֙
(uvekhol)
en aan heel
ח֚וֹף
(chof)
de kust van
הַיָּ֣ם
(hayam)
de zee
הַגָּד֔וֹל
(hagadol)
de grote
אֶל
(el)
tot
מ֖וּל
(mul)
tegenover
הַלְּבָנ֑וֹן
(halevanon)
de Libanon
הַֽחִתִּי֙
(hachiti)
de Hethiet
וְהָ֣אֱמֹרִ֔י
(vehaemori)
en de Amoriet
הַֽכְּנַעֲנִי֙
(hakenaani)
de Kanaäniet
הַפְּרִזִּ֔י
(haperizi)
de Perizziet
הַחִוִּ֖י
(hachivi)
de Chiwwiet
וְהַיְבוּסִֽי
(vehayvusi)
en de Jebusiet
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.
Zie Sefela: De Sefela is het heuvelland tussen de kustvlakte en het bergland van Juda.
Zie Libanon: Libanon is het bergland ten noorden van het land van Israël, langs de oostkust van de Middellandse Zee.
Uitleg
עֵבֶר הַיַּרְדֵּן (ever hajarden), ‘de overkant van de Jordaan’: de schrijver kijkt vanuit het oosten, dus hier is het de westkant (vergelijk Joz. 12:7).
4Ook zij handelden met list. Zij gingen op pad en gaven zich uit voor gezanten. Zij namen oude zakken voor hun ezels mee en oude wijnzakken, gescheurd en weer dichtgebonden.
וַיַּעֲשׂ֤וּ
(vayaasu)
en zij handelden
גַם
(gam)
ook
הֵ֨מָּה֙
(hema)
zij
בְּעָרְמָ֔ה
(bearema)
met list
וַיֵּלְכ֖וּ
(vayelekhu)
en zij gingen
וַיִּצְטַיָּ֑רוּ
(vayitstayaru)
en zij gaven zich uit voor gezanten
וַיִּקְח֞וּ
(vayiqchu)
en zij namen
שַׂקִּ֤ים
(saqim)
zakken
בָּלִים֙
(balim)
oude
לַחֲמ֣וֹרֵיהֶ֔ם
(lachamoreihem)
voor hun ezels
וְנֹאד֥וֹת
(venodot)
en wijnzakken van
יַ֨יִן֙
(yayin)
wijn
בָּלִ֔ים
(balim)
oude
וּמְבֻקָּעִ֖ים
(umevuqaim)
en gescheurde
וּמְצֹרָרִֽים
(umetsorarim)
en dichtgebonden
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Lezing
De Masoretische tekst heeft וַיִּצְטַיָּרוּ (vajjitstajjaru), van צִיר (tsir), ‘gezant’: zij gaven zich uit voor gezanten.
Sommige Hebreeuwse handschriften en de Septuaginta lezen ‘zij voorzagen zich van proviand’.
6Zij gingen naar Jozua in het kamp bij Gilgal. Zij zeiden tegen hem en tegen de mannen van Israël: „Wij komen uit een ver land. Sluit nu een verbond met ons.”
וַיֵּלְכ֧וּ
(vayelekhu)
en zij gingen
אֶל
(el)
naar
יְהוֹשֻׁ֛עַ
(yehoshua)
Jozua
אֶל
(el)
naar
הַֽמַּחֲנֶ֖ה
(hamachane)
het kamp
הַגִּלְגָּ֑ל
(hagilgal)
Gilgal
וַיֹּאמְר֨וּ
(vayomru)
en zij zeiden
אֵלָ֜יו
(elav)
tegen hem
וְאֶל
(veel)
en tegen
אִ֣ישׁ
(ish)
de man van
יִשְׂרָאֵ֗ל
(yisrael)
Israël
מֵאֶ֤רֶץ
(meerets)
uit het land
רְחוֹקָה֙
(rechoqa)
ver
בָּ֔אנוּ
(banu)
wij zijn gekomen
וְעַתָּ֖ה
(veata)
en nu
כִּרְתוּ
(kirtu)
sluit
לָ֥נוּ
(lanu)
met ons
בְרִֽית
(berit)
een verbond
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Gilgal was het kamp van Israël, tussen de Jordaan en Jericho, in de Westelijke Jordaanoever.
9Zij zeiden tegen hem: „Uw dienaren komen uit een zeer ver land, vanwege de naam van Yahweh, uw Elohim. Want wij hebben Zijn faam gehoord, en alles wat Hij in Egypte heeft gedaan.
וַיֹּאמְר֣וּ
(vayomru)
en zij zeiden
אֵלָ֗יו
(elav)
tegen hem
מֵאֶ֨רֶץ
(meerets)
uit het land
רְחוֹקָ֤ה
(rechoqa)
ver
מְאֹד֙
(meod)
zeer
בָּ֣אוּ
(bau)
zijn gekomen
עֲבָדֶ֔יךָ
(avadeikha)
uw dienaren
לְשֵׁ֖ם
(leshem)
vanwege de naam van
יְהוָ֣ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֶ֑יךָ
(eloheikha)
uw Elohim
כִּֽי
(ki)
want
שָׁמַ֣עְנוּ
(shamanu)
wij hebben gehoord
שָׁמְע֔וֹ
(shameo)
Zijn faam
וְאֵ֛ת
(veet)
en (obj.)
כָּל
(kal)
alles
אֲשֶׁ֥ר
(asher)
wat
עָשָׂ֖ה
(asa)
Hij heeft gedaan
בְּמִצְרָֽיִם
(bemitsrayim)
in Egypte
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
Uitleg
שָׁמְעוֹ (shom'o), ‘Zijn faam’: wat men over Hem hoort.
10Ook alles wat Hij heeft gedaan met de twee koningen van de Amorieten aan de overkant van de Jordaan, hebben wij gehoord. Dat waren Sichon, de koning van Chesbon, en Og, de koning van Basan, die in Astarot was.
וְאֵ֣ת
(veet)
en (obj.)
כָּל
(kal)
alles
אֲשֶׁ֣ר
(asher)
wat
עָשָׂ֗ה
(asa)
Hij heeft gedaan
לִשְׁנֵי֙
(lishnei)
met twee
מַלְכֵ֣י
(malkhei)
koningen van
הָאֱמֹרִ֔י
(haemori)
de Amoriet
אֲשֶׁ֖ר
(asher)
die
בְּעֵ֣בֶר
(beever)
aan de overkant van
הַיַּרְדֵּ֑ן
(hayarden)
de Jordaan
לְסִיחוֹן֙
(lesichon)
met Sichon
מֶ֣לֶךְ
(melekh)
koning van
חֶשְׁבּ֔וֹן
(cheshbon)
Chesbon
וּלְע֥וֹג
(uleog)
en met Og
מֶֽלֶךְ
(melekh)
koning van
הַבָּשָׁ֖ן
(habashan)
Basan
אֲשֶׁ֥ר
(asher)
die
בְּעַשְׁתָּרֽוֹת
(beashtarot)
in Astarot
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.
Zie Chesbon: Chesbon (Tel Hesban) ligt in het huidige Jordanië, ten zuidwesten van Amman.
Zie Basan: Basan ligt ten oosten van het meer van Galilea en de Jordaan, in het zuidwesten van het huidige Syrië en het noorden van Jordanië.
Zie Astarot: Astarot wordt gezocht bij Tell Ashtara, in het zuiden van Syrië.
11Onze oudsten en alle inwoners van ons land zeiden tegen ons: ‘Neem proviand mee voor de reis en ga hen tegemoet. Zeg tegen hen: Wij zijn uw dienaren. Sluit nu een verbond met ons.’
וַיֹּאמְר֣וּ
(vayomru)
en zij zeiden
אֵלֵ֡ינוּ
(eleinu)
tegen ons
זְֽקֵינֵינוּ֩
(zeqeineinu)
onze oudsten
וְכָל
(vekhal)
en alle
יֹשְׁבֵ֨י
(yoshevei)
inwoners van
אַרְצֵ֜נוּ
(artsenu)
ons land
לֵאמֹ֗ר
(lemor)
zeggende
קְח֨וּ
(qechu)
neem
בְיֶדְכֶ֤ם
(beyedkhem)
in uw hand
צֵידָה֙
(tseida)
proviand
לַדֶּ֔רֶךְ
(laderekh)
voor de reis
וּלְכ֖וּ
(ulekhu)
en ga
לִקְרָאתָ֑ם
(liqratam)
hen tegemoet
וַאֲמַרְתֶּ֤ם
(vaamartem)
en zeg
אֲלֵיהֶם֙
(aleihem)
tegen hen
עַבְדֵיכֶ֣ם
(avdeikhem)
uw dienaren
אֲנַ֔חְנוּ
(anachnu)
wij
וְעַתָּ֖ה
(veata)
en nu
כִּרְתוּ
(kirtu)
sluit
לָ֥נוּ
(lanu)
met ons
בְרִֽית
(berit)
een verbond
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
12Dit brood van ons was warm toen wij het uit onze huizen als proviand meenamen, op de dag dat wij naar u toe vertrokken. Nu, zie, het is droog en brokkelig geworden.
זֶ֣ה
(ze)
dit
לַחְמֵ֗נוּ
(lachmenu)
ons brood
חָ֞ם
(cham)
warm
הִצְטַיַּ֤דְנוּ
(hitstayadnu)
wij namen als proviand mee
אֹתוֹ֙
(oto)
het
מִבָּ֣תֵּ֔ינוּ
(mibateinu)
uit onze huizen
בְּי֥וֹם
(beyom)
op de dag
צֵאתֵ֖נוּ
(tsetenu)
van ons vertrek
לָלֶ֣כֶת
(lalekhet)
om te gaan
אֲלֵיכֶ֑ם
(aleikhem)
naar u
וְעַתָּה֙
(veata)
en nu
הִנֵּ֣ה
(hine)
zie
יָבֵ֔שׁ
(yavesh)
het is droog
וְהָיָ֖ה
(vehaya)
en het is geworden
נִקֻּדִֽים
(niqudim)
brokkelig
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
13Deze wijnzakken waren nieuw toen wij ze vulden. Zie, ze zijn gescheurd. En dit zijn onze kleren en onze sandalen: zij zijn versleten door de zeer lange reis.”
וְאֵ֨לֶּה
(veele)
en deze
נֹאד֤וֹת
(nodot)
wijnzakken van
הַיַּ֨יִן֙
(hayayin)
de wijn
אֲשֶׁ֣ר
(asher)
die
מִלֵּ֣אנוּ
(milenu)
wij hebben gevuld
חֲדָשִׁ֔ים
(chadashim)
nieuw
וְהִנֵּ֖ה
(vehine)
en zie
הִתְבַּקָּ֑עוּ
(hitbaqau)
zij zijn gescheurd
וְאֵ֤לֶּה
(veele)
en deze
שַׂלְמוֹתֵ֨ינוּ֙
(salmoteinu)
onze kleren
וּנְעָלֵ֔ינוּ
(unealeinu)
en onze sandalen
בָּל֕וּ
(balu)
zijn versleten
מֵרֹ֥ב
(merov)
door de lengte van
הַדֶּ֖רֶךְ
(haderekh)
de reis
מְאֹֽד
(meod)
zeer
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
14De mannen van Israël namen van hun proviand. Maar zij raadpleegden Yahweh niet.
וַיִּקְח֥וּ
(vayiqchu)
en zij namen
הָֽאֲנָשִׁ֖ים
(haanashim)
de mannen
מִצֵּידָ֑ם
(mitseidam)
van hun proviand
וְאֶת
(veet)
en (obj.)
פִּ֥י
(pi)
de mond van
יְהוָ֖ה
(Yahweh)
Yahweh
לֹ֥א
(lo)
niet
שָׁאָֽלוּ
(shaalu)
zij vroegen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
פִּי יְהוָה (pi Yahweh), ‘de mond van Yahweh’: vragen naar de mond van Yahweh is Hem raadplegen, bijvoorbeeld door een priester of door het lot (Num. 27:21).
Het Hebreeuws heeft alleen ‘de mannen’. Het zijn de mannen van Israël, de leiders.
17De zonen van Israël braken op en kwamen op de derde dag bij hun steden. Hun steden waren Gibeon, Kefira, Beërot en Kirjat-Jearim.
וַיִּסְע֣וּ
(vayisu)
en zij braken op
בְנֵֽי
(benei)
de zonen van
יִשְׂרָאֵ֗ל
(yisrael)
Israël
וַיָּבֹ֛אוּ
(vayavou)
en zij kwamen
אֶל
(el)
naar
עָרֵיהֶ֖ם
(areihem)
hun steden
בַּיּ֣וֹם
(bayom)
op de dag
הַשְּׁלִישִׁ֑י
(hashelishi)
derde
וְעָרֵיהֶם֙
(veareihem)
en hun steden
גִּבְע֣וֹן
(givon)
Gibeon
וְהַכְּפִירָ֔ה
(vehakefira)
en Kefira
וּבְאֵר֖וֹת
(uveerot)
en Beërot
וְקִרְיַ֥ת
(veqiryat)
en Kirjat
יְעָרִֽים
(yearim)
Jearim
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Kefira ligt waarschijnlijk bij Khirbet Kefire, Beërot is onzeker (misschien el-Bireh) en Kirjat-Jearim ligt waarschijnlijk bij Deir el-Azhar, bij Abu Gosh.
Al deze plaatsen liggen in het bergland ten westen en noordwesten van Jeruzalem (Westelijke Jordaanoever en Israël).
Zie Gibeon: Gibeon (el-Jib) lag ongeveer 10 km ten noordwesten van Jeruzalem.
18De zonen van Israël versloegen hen niet, omdat de leiders van de gemeenschap hun bij Yahweh, de Elohim van Israël, hadden gezworen. Maar heel de gemeenschap morde tegen de leiders.
וְלֹ֤א
(velo)
en niet
הִכּוּם֙
(hikum)
versloegen hen
בְּנֵ֣י
(benei)
de zonen van
יִשְׂרָאֵ֔ל
(yisrael)
Israël
כִּֽי
(ki)
omdat
נִשְׁבְּע֤וּ
(nishbeu)
zij hadden gezworen
לָהֶם֙
(lahem)
hun
נְשִׂיאֵ֣י
(nesiei)
de leiders van
הָֽעֵדָ֔ה
(haeda)
de gemeenschap
בַּֽיהוָ֖ה
(baYahweh)
bij Yahweh
אֱלֹהֵ֣י
(elohei)
de Elohim van
יִשְׂרָאֵ֑ל
(yisrael)
Israël
וַיִּלֹּ֥נוּ
(vayilonu)
en morde
כָל
(kal)
heel
הָעֵדָ֖ה
(haeda)
de gemeenschap
עַל
(al)
tegen
הַנְּשִׂיאִֽים
(hanesiim)
de leiders
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Aanvullend
Jasher 88:52 bevestigt dat de zonen van Israël hen niet doodden vanwege de eed bij Yahweh.
22Jozua riep hen bij zich en zei tegen hen: „Waarom hebben jullie ons bedrogen? Jullie zeiden: ‘Wij wonen zeer ver bij jullie vandaan’, terwijl jullie in ons midden wonen.
וַיִּקְרָ֤א
(vayiqra)
en riep
לָהֶם֙
(lahem)
hen
יְהוֹשֻׁ֔עַ
(yehoshua)
Jozua
וַיְדַבֵּ֥ר
(vaydaber)
en sprak
אֲלֵיהֶ֖ם
(aleihem)
tot hen
לֵאמֹ֑ר
(lemor)
zeggende
לָמָּה֩
(lama)
waarom
רִמִּיתֶ֨ם
(rimitem)
hebben jullie bedrogen
אֹתָ֜נוּ
(otanu)
ons
לֵאמֹ֗ר
(lemor)
zeggende
רְחוֹקִ֨ים
(rechoqim)
ver
אֲנַ֤חְנוּ
(anachnu)
wij
מִכֶּם֙
(mikem)
van jullie
מְאֹ֔ד
(meod)
zeer
וְאַתֶּ֖ם
(veatem)
en jullie
בְּקִרְבֵּ֥נוּ
(beqirbenu)
in ons midden
יֹשְׁבִֽים
(yoshevim)
wonen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
24Zij antwoordden Jozua: „Aan uw dienaren is zeker verteld wat Yahweh, uw Elohim, aan Zijn dienaar Mozes heeft geboden. Hij heeft geboden u het hele land te geven en alle inwoners van het land voor u uit te vernietigen. Wij werden zeer bang voor ons leven vanwege u. Zo hebben wij dit gedaan.
וַיַּעֲנ֨וּ
(vayaanu)
en zij antwoordden
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוֹשֻׁ֜עַ
(yehoshua)
Jozua
וַיֹּאמְר֗וּ
(vayomru)
en zij zeiden
כִּי֩
(ki)
want
הֻגֵּ֨ד
(huged)
het is verteld
הֻגַּ֤ד
(hugad)
stellig
לַעֲבָדֶ֨יךָ֙
(laavadeikha)
aan uw dienaren
אֵת֩
(et)
(obj.)
אֲשֶׁ֨ר
(asher)
wat
צִוָּ֜ה
(tsiva)
heeft geboden
יְהוָ֤ה
(Yahweh)
Yahweh
אֱלֹהֶ֨יךָ֙
(eloheikha)
uw Elohim
אֶת
(et)
(obj.)
מֹשֶׁ֣ה
(moshe)
Mozes
עַבְדּ֔וֹ
(avdo)
Zijn dienaar
לָתֵ֤ת
(latet)
om te geven
לָכֶם֙
(lakhem)
aan u
אֶת
(et)
(obj.)
כָּל
(kal)
heel
הָאָ֔רֶץ
(haarets)
het land
וּלְהַשְׁמִ֛יד
(ulehashmid)
en te vernietigen
אֶת
(et)
(obj.)
כָּל
(kal)
alle
יֹשְׁבֵ֥י
(yoshevei)
inwoners van
הָאָ֖רֶץ
(haarets)
het land
מִפְּנֵיכֶ֑ם
(mipeneikhem)
voor u uit
וַנִּירָ֨א
(vanira)
en wij werden bang
מְאֹ֤ד
(meod)
zeer
לְנַפְשֹׁתֵ֨ינוּ֙
(lenafshoteinu)
voor ons leven
מִפְּנֵיכֶ֔ם
(mipeneikhem)
vanwege u
וַֽנַּעֲשֵׂ֖ה
(vanaase)
en wij hebben gedaan
אֶת
(et)
(obj.)
הַדָּבָ֥ר
(hadavar)
de zaak
הַזֶּֽה
(haze)
deze
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
26Zo deed hij met hen. Hij redde hen uit de hand van de zonen van Israël. Zij doodden hen niet.
וַיַּ֥עַשׂ
(vayaas)
en hij deed
לָהֶ֖ם
(lahem)
met hen
כֵּ֑ן
(ken)
zo
וַיַּצֵּ֥ל
(vayatsel)
en hij redde
אוֹתָ֛ם
(otam)
hen
מִיַּ֥ד
(miyad)
uit de hand van
בְּנֵֽי
(benei)
de zonen van
יִשְׂרָאֵ֖ל
(yisrael)
Israël
וְלֹ֥א
(velo)
en niet
הֲרָגֽוּם
(haragum)
zij doodden hen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
27Op die dag maakte Jozua hen tot houthakkers en waterputters voor de gemeenschap en voor het altaar van Yahweh. Zo is het tot op de dag van vandaag, op de plaats die Hij zou kiezen.
וַיִּתְּנֵ֨ם
(vayitenem)
en hij maakte hen
יְהוֹשֻׁ֜עַ
(yehoshua)
Jozua
בַּיּ֣וֹם
(bayom)
op de dag
הַה֗וּא
(hahu)
die
חֹטְבֵ֥י
(chotevei)
houthakkers van
עֵצִ֛ים
(etsim)
hout
וְשֹׁ֥אֲבֵי
(veshoavei)
en waterputters van
מַ֖יִם
(mayim)
water
לָֽעֵדָ֑ה
(laeda)
voor de gemeenschap
וּלְמִזְבַּ֤ח
(ulemizbach)
en voor het altaar van
יְהוָה֙
(Yahweh)
Yahweh
עַד
(ad)
tot
הַיּ֣וֹם
(hayom)
de dag
הַזֶּ֔ה
(haze)
deze
אֶל
(el)
naar
הַמָּק֖וֹם
(hamaqom)
de plaats
אֲשֶׁ֥ר
(asher)
die
יִבְחָֽר
(yivchar)
Hij zou kiezen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
‘Tot op de dag van vandaag’ is de tijd van de schrijver.
De plaats die Yahweh zou kiezen, is de plaats van Zijn altaar (Deut. 12:5).