Richteren 4

Hazor ligt bij Tel Hazor in het noorden van Galilea (Israël); dat is zeker.

Charosjet-Hagojim is onzeker; de plaats lag waarschijnlijk aan de beek Kison, in de buurt van de kust.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

Zie Chasor: Chasor lag in het noorden van het land, ten noorden van het meer van Galilea (Tel Hazor).

Jabin, koning van Hazor, komt ook voor in Joz. 11:1.

Het kan een titel zijn, die meer koningen droegen.

Het Hebreeuws zegt ‘hij’: bedoeld is Jabin, die de strijdwagens had.

Zijn aanvoerder Sisera voert ze aan.

נְבִיאָה (nevi’ah), ‘profetes’: zij spreekt namens Yahweh.

Zij is ook rechter: zij spreekt recht (vers 5).

Rama ligt bij er-Ram, ongeveer 8 km ten noorden van Jeruzalem (Westelijke Jordaanoever).

Betel ligt bij Beitin, ongeveer 17 km ten noorden van Jeruzalem.

Beide liggen in het bergland van Efraïm, aan de grens met Benjamin.

Zie Bergland van Efraïm: Het bergland van Efraïm is het centrale bergland, tussen Betel en Sichem.

Kedes in Naftali ligt bij Tel Qedesh in het noorden van Galilea (Israël).

De berg Tabor ligt in het zuiden van Galilea (Israël), ongeveer 17 km ten westen van de Zee van Galilea.

Debora haalt Yahwehs gebod aan.

Daarom staan deze woorden zwart, tussen enkele aanhalingstekens.

Het gebod loopt door tot en met vers 7.

De beek Kison stroomt door de vlakte van Jizreël naar de Middellandse Zee, bij het huidige Haifa (Israël).

In dit vers spreekt Yahweh in de ik-vorm (‘Ik zal … trekken’), maar het is Debora die Zijn gebod doorgeeft.

Wij schrijven ‘Ik’ met een hoofdletter en laten de tekst zwart.

Zie Kedes (in Naftali): Kedes (Tel Qedesh) lag in Naftali, ten noordwesten van het meer van Merom.

תִּפְאַרְתֶּךָ (tif’artekha), ‘jouw eer’: de eer van de overwinning gaat niet naar Barak, maar naar een vrouw (Jaël, vers 21).

Het Hebreeuws zegt: ‘jouw eer zal niet zijn op de weg die je gaat’.

Wij houden dat vast.

Zie Kedes (in Naftali): Kedes (Tel Qedesh) lag in Naftali, ten noordwesten van het meer van Merom.

בְּרַגְלָיו (beraglav), ‘op zijn voeten’: zij liepen achter hem aan.

Zo trokken de tienduizend man mee.

Saänannim ligt bij Kedes in Naftali.

De precieze plaats is onbekend.

De Kenieten zijn de nakomelingen van Chobab, de schoonvader van Mozes (Num. 10:29; Richt. 1:16).

‘Kaïn’ is hier de naam van de Kenieten (zie Num. 24:22); het heeft niets met Kaïn uit Genesis te maken.

Zie Tabor: De Tabor is een berg in het zuiden van Galilea, ten oosten van Nazaret.

Zie Charosjet-Hagojim (ligging onzeker): Charosjet-Hagojim lag bij de beek Kison, in het noorden.

De precieze plaats is niet bekend.

Zie Kison: De Kison (Nachal Kishon) stroomt door de vlakte van Jizreël naar de Middellandse Zee, bij het huidige Haifa.

Zie Tabor: De Tabor is een berg in het zuiden van Galilea, ten oosten van Nazaret.

De vraag ‘Is Yahweh niet voor je uit gegaan?’ betekent: Yahweh strijdt voor jullie.

Zie ook Deut. 1:30.

הָמַם (hamam), ‘in verwarring brengen’: hetzelfde werkwoord als in Exod. 14:24, bij de Egyptenaren aan de Rietzee.

Yahweh zelf brengt de vijand in paniek; Barak voert het uit.

Zie Charosjet-Hagojim (ligging onzeker): Charosjet-Hagojim lag bij de beek Kison, in het noorden.

De precieze plaats is niet bekend.

Zie Chasor: Chasor lag in het noorden van het land, ten noorden van het meer van Galilea (Tel Hazor).

De Kenieten waren vreedzaam met Jabin, daarom vertrouwt Sisera Jaël.

Zie ook vers 11.

שְׂמִיכָה (semikhah), ‘deken’: het woord komt alleen hier voor.

Het is een bedekking, waarschijnlijk een deken of mat.

נֹאד הֶחָלָב (no’d hechalav), ‘zak van de melk’: een leren zak met melk.

Het Hebreeuws zegt: ‘en zij sloeg de pin in zijn slaap en zij drong in de grond’.

Het onderwerp van ‘drong in de grond’ is niet zeker; het kan de pin zijn of Sisera.

Wij lezen: de pin ging door tot in de grond.

Zie ook vers 9: Yahweh heeft Sisera in de hand van een vrouw verkocht.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

כָּנַע (kana’), ‘vernederen’: Elohim brengt Jabin tot een val.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

כָּרַת (karat), ‘afsnijden’: wij vertalen ‘uitroeien’.