Job 42

In dit laatste hoofdstuk geeft Job zijn laatste antwoord (vers 1–6), spreekt Yahweh over de vrienden (7–9) en volgt de epiloog in proza (10–17), net als het proza van hoofdstuk 1–2.

Job herhaalt de vraag van Yahweh uit 38:2 en erkent dat hij heeft gesproken over wat hij niet begreep.

Hij geeft Yahweh gelijk, maar neemt zijn onschuld niet terug: wat hij erkent, is dat hij het plan van Elohim niet kon overzien.

‘Van horen zeggen … maar nu heeft mijn oog U gezien’: Job had de Naam gekend uit de traditie en uit de dialogen, nu ontmoet hij Hem Zelf.

Vergelijk 19:26–27 (‘mijn ogen zullen Hem zien’).

Dit vers is een van de moeilijkste.

אֶמְאַס (em’as) betekent ‘ik verwerp’ of ‘ik trek in’ (zonder uitdrukkelijk voorwerp: zichzelf, mijn woorden of mijn eis); וְנִחַמְתִּי (venichamti) betekent ‘en ik heb berouw’ of ‘en ik laat me troosten, ik zie ervan af’ (vergelijk Gen. 6:6–7; Ex. 32:14; Jona 3:10).

Wij vertalen: ‘Daarom neem ik terug wat ik zei, en ik heb berouw, in stof en as.’

Job zit in stof en as (2:8) en verandert van houding, zonder zijn onschuld te ontkennen (vergelijk 42:7: ‘zoals Mijn dienaar Job’).

Elifaz kwam uit Teman (zie 2:11).

Yahweh spreekt Elifaz aan, de eerste van de drie vrienden die sprak, en zegt dat zij ‘niet juist’ over Hem hebben gesproken (nekonah, ‘wat vaststaat’), ‘zoals Mijn dienaar Job’.

Job wordt daarmee beschreven als dienaar van Yahweh (1:8; 2:3) en als degene die de waarheid sprak, ook toen hij klaagde.

Elihu wordt niet genoemd.

נָשָׂא פָּנִים (nasa panim), letterlijk ‘het gezicht opheffen’, is: iemand gunstig aanzien en zijn gebed aannemen.

Wij vertalen ‘het aangezicht aannemen’ (ook in vers 9).

Elifaz kwam uit Teman, Bildad uit Sjuach en Zofar uit Naäma, waarvan de ligging onbekend is (zie 2:11).

Het lot keren (shuv shevut) is een uitdrukking voor herstel: Deut. 30:3; Ps. 14:7; Jer. 29:14.

Job wordt hersteld op het moment dat hij voor zijn vrienden bidt: zijn vergevingsgezindheid gaat aan zijn herstel vooraf.

Zie ook Jak. 5:11.

Een kesita (קְשִׂיטָה, qesitah) is een betaalstuk van onbekende waarde, ook in Gen. 33:19 en Joz. 24:32 genoemd voor de koop van grond bij Sichem.

De gouden ring (nezem) is een neus- of oorring (Gen. 24:22).

De getallen zijn precies het dubbele van die in 1:3: 7000 schapen worden 14.000, 3000 kamelen worden 6000, 500 span runderen worden 1000, 500 ezelinnen worden 1000.

De namen van de dochters: Jemima (יְמִימָה, yemimah) wordt gewoonlijk verklaard als ‘dag’ of ‘duif’; Kesia (קְצִיעָה, qetsiah) is ‘kassia’, een specerij (Ps. 45:9); Keren-Happoech (קֶרֶן הַפּוּךְ, qeren happukh) is ‘hoorn van oogschaduw’ (antimoon), een cosmetisch middel.

De namen verwijzen naar schoonheid.

Jobs dochters krijgen een erfdeel ‘te midden van hun broers’, wat ongebruikelijk is in Israël (Num. 27:1–11 regelt het alleen als er geen zonen zijn).

140 jaar is het dubbele van de gewone ‘zeventig jaar’ (Ps. 90:10).

‘Vier generaties’ (dorot): Job ziet zijn kleinkinderen en achterkleinkinderen.

‘Oud en verzadigd van dagen’ is dezelfde uitdrukking als bij Abraham (Gen. 25:8), Isaak (Gen. 35:29) en David (1 Kron. 29:28).

De Septuaginta voegt hier een lange aanvulling toe (over Jobs herkomst en nageslacht), die in de Masoretische tekst ontbreekt.