Jeremia 36

Het vierde jaar van Jojakim is ongeveer het jaar 605 voor Christus.

Het hoofdstuk wordt in vers 9 voortgezet in het vijfde jaar van Jojakim.

Jer. 25:1 noemt hetzelfde vierde jaar.

מְגִלַּת־סֵפֶר (megillat-sefer), ‘boekrol’: een rol, gemaakt van aan elkaar genaaide bladen leer of papyrus, waarop men schreef.

אוּלַי (ulay), ‘misschien’: Yahweh’s doel is nog altijd dat Juda terugkeert.

Vergelijk vers 7.

עָצוּר (atsur), ‘tegengehouden’: letterlijk ‘vastgehouden, opgesloten’.

De tekst zegt niet waarom Jeremia niet naar het huis van Yahweh kan gaan.

In Jer. 33:1 en 39:15 gebruikt het boek hetzelfde woord voor Jeremia’s gevangenschap op de binnenplaats van de wacht.

Wat hem hier belet, wordt niet gezegd.

Wij vertalen niet verder dan het woord zegt.

יוֹם צוֹם (yom tsom), ‘vastendag’: een dag waarop het volk niet at en zich voor Yahweh verootmoedigde.

Zie Joël 1:14 en 2:15–16.

תִּפֹּל תְּחִנָּתָם (tippol techinnatam), ‘hun smeekbede zal vallen’: de smeekbede ‘valt neer’ voor het aangezicht van Yahweh.

Het is een beeld van mensen die zich voor Hem neerwerpen en om genade vragen.

Wij vertalen ‘komt’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Juda: Juda is hier het zuidelijke land, rond Jeruzalem, in het bergland ten westen van de Zoutzee.

De negende maand valt ongeveer in november-december.

In vers 22 zit de koning in diezelfde maand in het winterhuis.

Gemarja, de zoon van Safan, de schrijver, is een broer van Achikam, die Jeremia later beschermt (Jer. 26:24).

Hun vader Safan was de schrijver van koning Josia (2 Kon. 22:3).

Michaja hoort de woorden vanuit de bovenste voorhof, waar de kamer van zijn vader Gemarja is (vers 10).

בֵּית הַמֶּלֶךְ (beit hammelekh), ‘het huis van de koning’: het koninklijk paleis.

De kamer van de schrijver is de ruimte waar de hofschrijvers werkten.

יְהוּדִי (Yehudi), ‘Jehoedi’: een eigennaam.

Het woord betekent ook ‘Judeeër’.

Wij schrijven de naam als ‘Jehoedi’ om hem van dat woord te onderscheiden.

פָּחֲדוּ אִישׁ אֶל־רֵעֵהוּ (pachadu ish el-re’ehu), ‘zij schrokken, ieder tot zijn naaste’: zij waren bang en keken naar elkaar.

Wij vertalen ‘schrokken en wendden zich tot elkaar’.

מִפִּיו (mippiv), ‘uit zijn mond’: het laatste woord van de vraag.

Het Hebreeuws heeft geen vraagwoord.

Wij nemen aan dat zij vragen of Jeremia het aan Baruch heeft voorgezegd.

Baruch bevestigt dat in vers 18.

יִקְרָא אֵלַי (yiqra elai), ‘hij riep tot mij’: het werkwoord קָרָא (qara) betekent ‘roepen’ en ‘voorlezen’.

Jeremia sprak de woorden hardop uit.

Wij vertalen ‘riep hij mij toe’.

De oversten waarschuwen Baruch en Jeremia dat de koning boos zal worden.

Het verbergen is een noodzaak: vergelijk vers 26, waar de koning hen laat zoeken.

הֶחָצֵרָה (hechatserah), ‘in de voorhof’: de binnenplaats van het paleis.

De koning zit volgens vers 22 in het winterhuis, dat bij die voorhof hoort.

בֵּית הַחֹרֶף (beit hachoref), ‘winterhuis’: waarschijnlijk een deel van het paleis dat de koning in de koude maanden gebruikte; vergelijk Amos 3:15.

דְּלָתוֹת (delatot), ‘kolommen’: letterlijk ‘deuren’.

Het woord noemt de bladzijden van een boekrol, die als deuren naast elkaar staan.

Wij vertalen ‘kolommen’.

Het scheuren van de kleren was het teken van berouw en schrik.

Koning Josia scheurde zijn kleren toen hij de woorden van de Torah hoorde (2 Kon. 22:11).

Jojakim, zijn zoon, doet dat niet.

הִפְגִּעוּ (hifgi’u), ‘pleitten’: het werkwoord פָּגַע (paga) in de vorm hifil betekent ‘aandringen, pleiten’.

Zie ook Jes. 53:12.

יְרַחְמְאֵל בֶּן־הַמֶּלֶךְ (Yerachme’el ben-hammelekh), ‘Jerachmeël, de zoon van de koning’: ‘zoon van de koning’ kan een titel zijn voor een hoge ambtenaar van de koninklijke familie.

Wij vertalen het letterlijk.

שׁוּב קַח־לְךָ (shuv qach-lekha), ‘neem nogmaals’: letterlijk ‘keer terug, neem voor jou’.

Yahweh geeft opdracht het werk over te doen.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

De koning van Babel zal komen en ‘mens en dier’ uit het land laten verdwijnen: het boek bevat dus een aankondiging van een verwoesting door Babel.

חֹרֶב (choreb), ‘hitte’, en קֶרַח (qerach), ‘vorst’: zijn lijk blijft onbegraven, zowel in de hete dag als in de koude nacht.

Zie ook Jer. 22:19.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

פָּקַדְתִּי עָלָיו (paqadti alav), ‘Ik zal hem straffen’: het werkwoord פָּקַד (paqad) betekent ‘bezoeken, zich ermee bemoeien’.

Met עַל (al) is het ‘straffen voor’, zoals in Exod. 20:5.

Er werden ‘nog veel woorden zoals deze’ toegevoegd: de tweede boekrol was dus groter dan de eerste.

Zie ook Jer. 45 voor Baruch.