Ezechiël 8

Dit is een nieuwe datum, met een jaar, een maand en een dag, zoals in Ezech. 1:1–2.

Het ‘zesde jaar’ wordt waarschijnlijk geteld vanaf de wegvoering van koning Jojachin (Ezech. 1:2).

דְּמוּת (demut), ‘gedaante’: iets wat lijkt op een persoon.

In Ezech. 1:26–27 staat dezelfde beschrijving van een gedaante van vuur en schittering.

Wij laten open wie de gedaante is; vanaf vers 6 spreekt zij met de woorden van Yahweh.

In plaats van ‘vuur’ (אֵשׁ, esh) hebben sommige oude vertalingen ‘man’ (אִישׁ, ish).

Wij volgen de Masoretische tekst.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

בְּצִיצִת רֹאשִׁי (betsitsit roshi), ‘bij een lok van mijn hoofd’: het Hebreeuwse tsitsit is een lok of kwast.

Het is iets wat men kan vastpakken.

כְּבוֹד אֱלֹהֵי יִשְׂרָאֵל (kevod Elohei Yisra’el), ‘de heerlijkheid van de Elohim van Israël’: de zichtbare tegenwoordigheid van Yahweh.

Zie ook Ezech. 1:28 en 3:23.

De spreker is dezelfde gedaante als in vers 2.

Vanaf vers 6 spreekt hij als Yahweh in de eerste persoon (‘Mijn heiligdom’).

Daarom staan de woorden van deze spreker rood.

לְרָחֳקָה מֵעַל מִקְדָּשִׁי (lerochaqah me’al miqdashi), ‘zodat Ik Mij ver van Mijn heiligdom verwijder’: letterlijk ‘om ver te zijn van op Mijn heiligdom’.

De vorm is ongebruikelijk en kan ook anders opgevat worden: ‘om Mij ver van Mijn heiligdom te drijven’.

De samenhang is dat de gruwelen Yahweh uit Zijn huis verdrijven.

In de geschreven tekst staat מהם (mehem), als één woord; de overlevering leest dat als twee woorden: מָה הֵם (mah hem), ‘wat zij’.

Wij volgen de lezing.

חֵר (chor), ‘gat’: een opening in de muur.

De voorhof is hier de buitenste ruimte van het tempelcomplex.

חֲתָר (chatar), ‘graaf door’: het werkwoord wordt ook gebruikt voor inbrekers, die door een muur graven.

Zie Job 24:16.

רֶמֶשׂ (remes), ‘kruipend gedierte’: wat over de grond kruipt, zoals in Gen. 1:24 (daar ‘kruipende dieren’).

שֶׁקֶץ (sheqets), ‘afschuwelijk’: dieren die onrein en walgelijk zijn (Lev. 11:10–13).

Samen met de ‘mestgoden’ (gillulim, zie Ezech. 6:4) gaat het om afbeeldingen van verboden eredienst.

Vergelijk Rom. 1:23.

שִׁבְעִים אִישׁ מִזִּקְנֵי בֵית יִשְׂרָאֵל (shiv’im ish mizziqnei beit Yisra’el), ‘zeventig mannen van de oudsten van het huis van Israël’: het getal zeventig doet denken aan de zeventig oudsten die bij Mozes stonden (Exod. 24:1; Num. 11:16–25).

Hier brengen zij echter wierook voor de afgodsbeelden.

חַדְרֵי מַשְׂכִּיתוֹ (chadrei maskito), ‘de kamers van zijn afbeeldingen’: het woord מַשְׂכִּית (maskit) staat ook in Lev. 26:1 en Num. 33:52 voor een beeld of een afbeelding.

Het zijn de binnenkamers waar zij afgodsbeelden aanbidden.

הַתַּמּוּז (hatTammuz), ‘Tammuz’: de naam komt alleen hier voor.

Vaak wordt hij verbonden met een god uit Mesopotamië die door vrouwen werd beweend.

De tekst zelf zegt alleen dat de vrouwen Tammuz beweenden.

מֵאֵלֶּה (me’elleh), ‘dan deze’: elke nieuwe gruwel is groter dan de vorige.

Vers 6 en 13 hebben alleen ‘grote’, vers 15 zegt ‘grotere dan deze’.

הֵיכַל (hekal), ‘tempel’: het grote gebouw van het huis van Yahweh.

אוּלָם (ulam), ‘voorhal’: de ruimte voor de ingang, zoals in 1 Kon. 6:3.

הַזְּמוֹרָה (hazzemorah), ‘de tak’: het zeldzame woord betekent ‘rank, snoeitak’.

Het gebaar ‘de tak aan de neus houden’ is nergens anders bekend.

De betekenis is onzeker, mogelijk een gebaar van spot of een gebruik bij de eredienst voor de zon.

Wij laten het letterlijk staan.

Dit vers herhaalt de formule uit Ezech. 5:11 en 7:4, 7:9: ‘Mijn oog zal niet sparen en Ik zal geen medelijden hebben’.

Zij zullen roepen, maar Yahweh luistert niet; vergelijk Jes. 1:15.