Jeremia 19

בַּקְבֻּק (baqbuq), ‘kruik’: een aarden fles met een smalle hals.

Het woord lijkt op het werkwoord בָּקַק (baqaq), ‘leegmaken’, in vers 7.

Zie Dal van Hinnom: Het dal van Hinnom ligt ten zuiden en westen van Jeruzalem.

Het vormde de grens tussen Juda en Benjamin.

Zie Potscherfpoort (ligging onzeker): De Potscherfpoort lag aan de zuidkant van Jeruzalem, bij de uitgang naar het dal van Ben-Hinnom.

De precieze plaats is niet zeker.

גֵּיא בֶן־הִנֹּם (gei ven-Hinnom), ‘dal van Ben-Hinnom’: het dal ten zuiden en westen van Jeruzalem (Joz. 15:8).

Hier werden kinderen geofferd (2 Kon. 23:10).

Wij volgen de voorgelezen tekst (qere) הַחַרְסִית (hacharsit), ‘de Potscherf’.

De geschreven tekst (ketiv) heeft een meervoudsvorm, ‘de scherven’, met dezelfde betekenis.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

יְהוָה צְבָאוֹת (Yahweh Tsevaot): zie Jer. 2:19.

וַיְנַכְּרוּ (vaynakkeru), ‘zij hebben vreemd gemaakt’: zij hebben van deze plaats iets vreemds voor Yahweh gemaakt.

Het kan ook ‘miskend’ betekenen.

בָּמוֹת הַבַּעַל (bamot haBaal), ‘hoogten van de Baäl’: offerplaatsen voor de Baäl.

Kinderen werden op zulke plaatsen verbrand (2 Kon. 21:6).

Zie Tofet (ligging onzeker): Tofet was een offerplaats in het dal van Ben-Hinnom, ten zuiden van Jeruzalem.

De precieze plaats is niet bekend.

Zie Dal van Hinnom: Het dal van Hinnom ligt ten zuiden en westen van Jeruzalem.

Het vormde de grens tussen Juda en Benjamin.

תֹּפֶת (tofet), ‘Tofet’: de plaats in het dal van Ben-Hinnom waar kinderen werden geofferd.

De betekenis van de naam is onzeker.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

וּבַקֹּתִי (uvaqqoti), ‘Ik zal leegmaken’: het werkwoord בָּקַק (baqaq) betekent ‘leegmaken, uitgieten’.

Het klinkt als בַּקְבֻּק (baqbuq), ‘kruik’, uit vers 1.

Zoals de kruik wordt leeggegoten en gebroken, zo maakt Yahweh de raad van Juda leeg.

יִשֹּׁם (yishom), ‘staat verbijsterd’: zoals in Jer. 18:16.

מַכֹּתֶהָ (makkoteha), ‘haar plagen’: de slagen die haar treffen.

בְּמָצוֹר וּבְמָצוֹק (bematsor uvematsoq), ‘in de belegering en in de benauwdheid’: zoals in Deut. 28:53.

Daar staat ook het eten van de eigen kinderen.

De kruik wordt gebroken voor de ogen van de oudsten die met Jeremia meegingen (vers 1).

Zie Tofet (ligging onzeker): Tofet was een offerplaats in het dal van Ben-Hinnom, ten zuiden van Jeruzalem.

De precieze plaats is niet bekend.

כְּלִי הַיּוֹצֵר (kli hayyotser), ‘het vat van de pottenbakker’: anders dan de klei in hoofdstuk 18 is dit vat gebakken.

Het kan niet meer hersteld worden.

Zie Tofet (ligging onzeker): Tofet was een offerplaats in het dal van Ben-Hinnom, ten zuiden van Jeruzalem.

De precieze plaats is niet bekend.

כְּתֹפֶת (ketofet), ‘als Tofet’: de stad wordt een plaats van de doden, zoals Tofet.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Tofet (ligging onzeker): Tofet was een offerplaats in het dal van Ben-Hinnom, ten zuiden van Jeruzalem.

De precieze plaats is niet bekend.

צְבָא הַשָּׁמַיִם (tseva hashamayim), ‘leger van de hemel’: de sterren.

Op de daken liet men voor hen offerrook opgaan, zoals in Sef. 1:5.

Zie Tofet (ligging onzeker): Tofet was een offerplaats in het dal van Ben-Hinnom, ten zuiden van Jeruzalem.

De precieze plaats is niet bekend.

חֲצַר בֵּית־יְהוָה (chatsar beit-Yahweh), ‘voorhof van het huis van Yahweh’: het open gedeelte bij de tempel, waar het volk kwam.

Dit is een tweede boodschap, nu in de voorhof van de tempel.

Het verhaal gaat door in hoofdstuk 20.