Jeremia 1

Zie Anatot: Anatot wordt gezocht bij Ras el-Kharrubeh, ten noordoosten van Jeruzalem.

יִרְמְיָהוּ (Yirmeyahu), ‘Jeremia’: de betekenis van de naam is onzeker.

Vaak wordt hij gelezen als ‘Yahweh verheft’.

Josia regeerde 31 jaar (2 Kon. 22:1).

Het dertiende jaar van zijn regering is ongeveer 627 voor Christus; zo wordt het gewoonlijk gerekend.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Het onderwerp van dit vers is het woord van Yahweh uit vers 2: Jeremia profeteert van Josia tot de ondergang van Jeruzalem.

Tussen Josia en Zedekia regeerden ook Joachaz en Jojachin; die worden hier niet genoemd.

Jojakim en Zedekia zijn de koningen tijdens het grootste deel van de profetieën.

אֶצָּרְךָ (etsorkha), ‘Ik vormde je’: het werkwoord יָצַר (yatsar) is het werkwoord van de pottenbakker en van Gen. 2:7.

Yahweh vormt de profeet al voor zijn geboorte.

אֲדֹנָי יְהוִה (Adonai Yahweh), ‘Heer Yahweh’: Adonai betekent ‘mijn Heer’.

Als aanspreking en naam van Yahweh vertalen wij ‘Heer Yahweh’.

נְאֻם יְהוָה (ne’um Yahweh), ‘godsspraak van Yahweh’: een vaste formule in de profeten.

Ze zegt dat Yahweh zelf spreekt, ook als een profeet het brengt.

Wij zetten de formule in rood wanneer ze midden in Zijn woorden staat.

Voor de volgende vermeldingen verwijzen wij naar dit vers.

Yahweh raakt de mond van de profeet aan, zoals een van de Serafs in Jes. 6:6–7 de mond van Jesaja aanraakt.

De woorden die Jeremia zal spreken zijn Yahweh’s woorden (vergelijk Deut. 18:18).

הִפְקַדְתִּיךָ (hifqadtikha), ‘Ik heb je aangesteld’: het werkwoord פָּקַד (paqad) betekent ‘zorgen voor, toezicht geven, een taak toevertrouwen’.

מַקֵּל (makkel), ‘tak’: een staf of twijg, hier van een amandelboom.

שָׁקֵד (shaqed), ‘amandelboom’: de eerste boom die bloeit, aan het eind van de winter.

שֹׁקֵד (shoqed), ‘wakend’: zie de woordspeling in vers 11.

Yahweh is waakzaam en haast Zich om Zijn woord uit te voeren.

סִיר נָפוּחַ (sir nafuach), ‘een kokende pot’: letterlijk ‘een aangeblazen pot’.

Het vuur onder de pot wordt aangeblazen, zodat de inhoud kookt.

תִּפָּתַח (tippatach), ‘zal geopend worden’: de pot wordt geopend en de inhoud stroomt over het land.

Wij vertalen ‘zal losbarsten’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Juda: Juda is hier het zuidelijke land, rond Jeruzalem, in het bergland ten westen van de Zoutzee.

De koninkrijken van het noorden zijn de volken die over Juda zullen komen.

Het noorden is de richting waaruit de legers van Assyrië en later Babel Israël binnenvielen (Jer. 4:6 en 6:22).

Hier worden geen namen genoemd.

דִּבַּרְתִּי מִשְׁפָּטַי (vedibarti mishpatai), ‘Ik zal Mijn vonnissen uitspreken’: letterlijk ‘Ik zal Mijn rechtsuitspraken spreken’.

Het gaat om een rechtszaak: Yahweh spreekt het oordeel uit over wie Hem verlaten heeft.

תֵּחַת (techat), ‘ontzet zijn’ en אֲחִתְּךָ (achittekha), ‘Ik ontzet je’: hetzelfde werkwoord חָתַת (chatat), ‘ontzet, geschrokken zijn’.

Als Jeremia voor de mensen schrikt, zal Yahweh hem voor hen doen schrikken.

Wees dus niet bang.

עִיר מִבְצָר (ir mivtsar), ‘een versterkte stad’, עַמּוּד בַּרְזֶל (amud barzel), ‘een ijzeren zuil’, en חוֹמוֹת נְחֹשֶׁת (chomot nechoshet), ‘koperen muren’: Jeremia wordt onbreekbaar, zoals Jeruzalem zelf, maar nu als één man.

De drie beelden volgen elkaar op.

Vergelijk Jer. 15:20.