Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Een woord voor Baruch
1Het woord dat de profeet Jeremia tot Baruch, de zoon van Nerija, sprak, toen die deze woorden uit de mond van Jeremia op een boekrol schreef. Dat was in het vierde jaar van Jojakim, de zoon van Josia, de koning van Juda:
הַדָּבָ֗ר
(hadavar)
het woord
אֲשֶׁ֤ר
(asher)
dat
דִּבֶּר֙
(diber)
sprak
יִרְמְיָ֣הוּ
(yirmeyahu)
Jeremia
הַנָּבִ֔יא
(hanavi)
de profeet
אֶל
(el)
tot
בָּר֖וּךְ
(barukh)
Baruch
בֶּֽן
(ben)
zoon van
נֵֽרִיָּ֑ה
(neriya)
Nerija
בְּכָתְבוֹ֩
(bekhatevo)
toen hij schreef
אֶת
(et)
(obj.)
הַדְּבָרִ֨ים
(hadevarim)
de woorden
הָאֵ֤לֶּה
(haele)
deze
עַל
(al)
op
סֵ֨פֶר֙
(sefer)
een boekrol
מִפִּ֣י
(mipi)
uit de mond van
יִרְמְיָ֔הוּ
(yirmeyahu)
Jeremia
בַּשָּׁנָה֙
(bashana)
in het jaar
הָֽרְבִעִ֔ית
(hareviit)
het vierde
לִיהוֹיָקִ֧ים
(lihoyaqim)
van Jojakim
בֶּן
(ben)
zoon van
יֹאשִׁיָּ֛הוּ
(yoshiyahu)
Josia
מֶ֥לֶךְ
(melekh)
koning van
יְהוּדָ֖ה
(yehuda)
Juda
לֵאמֹֽר
(lemor)
zeggend
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
Het vierde jaar van Jojakim is het jaar van de boekrol (Jer. 36:1–4).
Dit woord aan Baruch is dus ouder dan de val van Jeruzalem in de verhalen van de hoofdstukken 39–44.
Het staat hier aan het einde van de verhalen over Jeremia en Baruch.
סֵפֶר (sefer), ‘boekrol’: een gerolde schrijfrol, zoals in Jer. 36.
בְּכָתְבוֹ (bekhotvo), ‘toen hij schreef’: de schrijver is Baruch, de woorden komen uit Jeremia’s mond (Jer. 36:4, 18, 32).
4Zo moet je tegen hem zeggen: ‘Zo zegt Yahweh: Zie, wat Ik heb gebouwd, breek Ik af. Wat Ik heb geplant, ruk Ik uit: heel dit land.
כֹּ֣ה
(ko)
zo
תֹּאמַ֣ר
(tomar)
moet je zeggen
אֵלָ֗יו
(elav)
tot hem
כֹּ֚ה
(ko)
zo
אָמַ֣ר
(amar)
zegt
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
הִנֵּ֤ה
(hine)
zie
אֲשֶׁר
(asher)
wat
בָּנִ֨יתִי֙
(baniti)
Ik heb gebouwd
אֲנִ֣י
(ani)
Ik
הֹרֵ֔ס
(hores)
breek af
וְאֵ֥ת
(veet)
en (obj.)
אֲשֶׁר
(asher)
wat
נָטַ֖עְתִּי
(natati)
Ik heb geplant
אֲנִ֣י
(ani)
Ik
נֹתֵ֑שׁ
(notesh)
ruk uit
וְאֶת
(veet)
en (obj.)
כָּל
(kal)
heel
הָאָ֖רֶץ
(haarets)
het land
הִֽיא
(hi)
dat
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
Het Hebreeuws zegt hier ‘Zo moet je tegen hem zeggen’.
De tekst past de aanspreking aan: eerst wordt Baruch aangesproken (‘jij’), daarna spreekt Yahweh tot Jeremia over Baruch (‘tegen hem’).
Wij laten de wisseling staan.
בָּנִיתִי … נָטַעְתִּי (baniti … nata’ti), ‘gebouwd … geplant’, en הָרֹס (haros), ‘afbreken’, en נָתוֹשׁ (natosh), ‘uitrukken’: dezelfde werkwoorden als in Jer. 1:10 en 42:10.
אֲנִי (ani), ‘Ik’: het voornaamwoord staat er nadrukkelijk bij, bij beide werkwoorden.
וְאֶת כָּל הָאָרֶץ הִיא (ve’et kol ha’arets hi), ‘heel dit land’: de woorden zijn moeilijk. Letterlijk staat er ‘en heel het land, het’. Wij nemen aan dat ‘heel het land’ de uitleg bij het uitrukken is.
5En jij, zoek je grote dingen voor jezelf? Zoek ze niet. Want zie, Ik breng onheil over alle vlees, godsspraak van Yahweh. Maar Ik geef je je leven tot buit, op alle plaatsen waar je naartoe gaat.’”
וְאַתָּ֛ה
(veata)
en jij
תְּבַקֶּשׁ
(tevaqesh)
zoek je
לְךָ֥
(lekha)
voor jezelf
גְדֹל֖וֹת
(gedolot)
grote dingen
אַל
(al)
niet
תְּבַקֵּ֑שׁ
(tevaqesh)
zoek
כִּ֡י
(ki)
want
הִנְנִי֩
(hinni)
zie Mij
מֵבִ֨יא
(mevi)
brengend
רָעָ֤ה
(raa)
onheil
עַל
(al)
over
כָּל
(kal)
alle
בָּשָׂר֙
(basar)
vlees
נְאֻם
(neum)
godsspraak van
יְהוָ֔ה
(Yahweh)
Yahweh
וְנָתַתִּ֨י
(venatati)
en Ik zal geven
לְךָ֤
(lekha)
aan jou
אֶֽת
(et)
(obj.)
נַפְשְׁךָ֙
(nafshekha)
je leven
לְשָׁלָ֔ל
(leshalal)
tot buit
עַ֥ל
(al)
op
כָּל
(kal)
alle
הַמְּקֹמ֖וֹת
(hameqomot)
plaatsen
אֲשֶׁ֥ר
(asher)
waar
תֵּֽלֶךְ
(telekh)
je gaat
שָֽׁם
(sham)
daarheen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
גְּדֹלוֹת (gedolot), ‘grote dingen’: aanzien, rijkdom of een hoge plaats.
Yahweh zegt dat Baruch dat niet moet zoeken.
כָּל בָּשָׂר (kol basar), ‘alle vlees’: alle levende wezens, vooral alle mensen. Zo ook Gen. 6:12.
וְנָתַתִּי לְךָ אֶת נַפְשְׁךָ לְשָׁלָל (venatatti lekha et nafshekha leshalal), ‘Ik geef je je leven tot buit’: je ontkomt met alleen je leven. Zo ook Jer. 21:9, 38:2 en 39:18, de belofte aan Ebed-Melech.