Ezechiël 32

Het twaalfde jaar is geteld vanaf de wegvoering van Jojachin (2 Kon. 24:12–15), ongeveer 586–585 v.Chr.

De twaalfde maand is de maand Adar (februari-maart).

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

קִינָה (qinah), ‘klaaglied’: een lied bij een sterfgeval.

Hier is het een klaaglied over een levende koning, zoals over de vorsten van Israël in Ezech. 19:1.

רִשְׁתִּי (reshti), ‘Mijn net’ en חֶרְמִי (chermi), ‘Mijn vangnet’: twee woorden voor het net waarmee Farao als een dier gevangen wordt.

Het tweede woord is verwant met het woord ‘ban’ (חֵרֶם, cherem), maar betekent hier ‘net’.

נְטַשְׁתִּיךָ (netashtikha), ‘Ik laat je achter’: letterlijk ‘Ik laat je los’; het monster blijft hulpeloos op het droge liggen.

רָמוּתֶךָ (ramutekha), ‘je resten’: een zeldzaam woord; de betekenis is niet helemaal zeker.

Het kan ‘je hoogte’ of ‘wat van je overblijft’ betekenen.

צָפָתְךָ (tsafatekha), ‘je uitvloeiing’: een zeldzaam woord, waarschijnlijk van het werkwoord ‘zwemmen, uitvloeien’.

De betekenis is niet helemaal zeker.

בְכַבּוֹתְךָ (bekhabotekha), ‘wanneer je uitdooft’: van het werkwoord כָּבָה (kavah), ‘uitgaan’ (van een vuur of een lamp).

Het beeld: het licht van Farao’s leven gaat uit, en de hemel wordt donker.

נְאֻם אֲדֹנָי יְהוִה (ne’um Adonai Yahweh), ‘godsspraak van Heer Yahweh’: zie de Uitleg bij Ezech. 5:11.

Binnen Zijn woorden staat de formule rood.

וְהִכְעַסְתִּי (vehikh’asti), ‘Ik verontrust’: het werkwoord כָּעַס (ka’as) betekent letterlijk ‘boos maken, ergeren’.

Hier gaat het om het gevoel van schrik en onrust bij de volken.

שַׂעַר (sa’ar), ‘huivering’: een rilling van afschuw.

Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

עָרִיצֵי גּוֹיִם (aritsei goyim), ‘geweldenaars onder de volken’: zoals in Ezech. 30:11 en 31:12.

Zij zijn de legers van Babel.

Het water, de Nijl en haar armen, werd door vee en mensen troebel gemaakt.

Dat houdt op: het land ligt leeg (zie ook de Nijlarmen in Ezech. 30:12).

אַשְׁקִיעַ (ashqia), ‘laat Ik tot rust komen’: letterlijk ‘laat Ik zakken, laat Ik bezinken’.

Het troebele water wordt helder en rustig, zodat het als olie vloeit.

De betekenis van het beeld is niet helemaal zeker: het kan een teken van vrede zijn of van leegte.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

מִמְּלֹאָהּ (mimmelo’ah), ‘van wat het vult’: het land wordt leeggehaald van zijn mensen, vee en rijkdom.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Hier eindigt het klaaglied van vers 2–16.

Het wordt ‘aangeheven’ door de dochters van de volken, zoals bij rouw om een gestorven vorst.

In het Hebreeuws staat geen maand: ‘in het twaalfde jaar, op de vijftiende van de maand’.

Sommige oude vertalingen voegen hier een maand toe.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Het gaat waarschijnlijk om dezelfde maand als in vers 1, twee weken later.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

נְהֵה (neheh), ‘weeklaag’: een zeldzaam woord voor een klacht of klaagzang.

מִמִּי נָעָמְתָּ (mimmi na’amta), ‘wie overtref je in lieflijkheid?’: een spottende vraag.

Farao, die zo trots was, krijgt geen betere plaats dan de onbesnedenen.

מָשְׁכוּ (mashkhu), ‘zij hebben weggesleept’: de vorm is volgens de Masoretische tekst de voltooide tijd.

Het kan ook een bevel zijn: ‘sleep haar weg’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

אֵלֵי גִבּוֹרִים (elei gibborim), ‘de sterkste helden’: het woord אַיִל (ayil) betekent letterlijk ‘ram’ en daarna ‘leider, sterke’; zie ook de Uitleg bij Ezech. 31:11.

Zie Assur (Assyrië): Assur is een stad en een gebied aan de Tigris, in het noorden van het huidige Irak.

In deze verzen wisselen ‘zijn’ en ‘haar’ af voor hetzelfde volk (Assyrië, vers 22–23; Elam, vers 24–25; Mesech en Tubal, vers 26).

Wij schrijven ‘zijn’ voor Assyrië en ‘haar’ voor Elam, Mesech, Tubal en Edom.

בְּיַרְכְּתֵי בוֹר (beyarkhetei vor), ‘in de uithoeken van de kuil’: de diepste, verste plek van de onderwereld, zoals in Jes. 14:15.

עֵילָם (Elam): het volk ten oosten van de Tigris, zie Jes. 21:2 en 22:6.

נָתְנוּ מִשְׁכָּב לָהּ (natnu mishkav lah), ‘men heeft haar een ligplaats gegeven’: letterlijk ‘zij gaven een ligplaats voor haar’.

De onderwereld geeft Elam een plaats bij de gesneuvelden.

מֶשֶׁךְ תֻּבָל (Meshekh Tuval), ‘Mesech en Tubal’: volken in het noordoosten van Klein-Azië, zie Gen. 10:2.

Zij worden ook in Ezech. 27:13 en 38:2 genoemd.

Dit vers is moeilijk.

Wij volgen de Masoretische tekst: Mesech en Tubal liggen niet bij de helden uit de onbesnedenen, die met hun wapens naar Sjeol gingen.

Die helden kregen een eervolle begrafenis, met hun zwaarden onder hun hoofden.

Mesech en Tubal krijgen die eer niet.

Sommige oude vertalingen lezen ‘van oudsher’ in plaats van ‘uit de onbesnedenen’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

De rede keert zich nu naar Farao: ‘Ook jij’.

Hij zal niet beter af zijn dan Assyrië, Elam, Mesech en Tubal.

אֱדוֹם (Edom): het land ten zuidoosten van de Zoutzee (Dode Zee).

נְסִיכֵי צָפוֹן (nesikhei tsafon), ‘heersers van het noorden’: een ander woord dan נָשִׂיא (nasi), ‘vorst’.

Wie met het noorden bedoeld wordt, is onzeker; het kan om volken ten noorden van Israël gaan.

וְנִחַם (venicham), ‘en troost vinden’: van נָחַם (nacham).

Farao vindt troost doordat hij ziet dat anderen hetzelfde lot delen.

In de geschreven tekst staat המונה (hamonah), ‘haar menigte’; de overlevering leest הֲמוֹנוֹ (hamono), ‘zijn menigte’.

Wij volgen de lezing.

חִתִּיתִי (chittiti), ‘Mijn schrik’: de schrik die Yahweh in het land van de levenden legde.

Farao zelf had eerder schrik gebracht; nu is het Yahweh die schrik brengt.

In de geschreven tekst staat חתיתו (chittito), ‘zijn schrik’; de overlevering leest חִתִּיתִי (chittiti), ‘Mijn schrik’.

Wij volgen de lezing.