Klaagliederen 4

Ook dit hoofdstuk is een alfabetgedicht (acrostichon): elk vers begint met een volgende letter van het Hebreeuwse alfabet.

Dit vers begint met א (alef).

Zie ook de uitleg bij Klaagl. 1:1 en 3:1.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

הַמְסֻלָּאִים (hamsullaim), ‘die opwogen’: letterlijk ‘de gewogenen’.

Zij waren zoveel waard als hun gewicht in zuiver goud.

חָלְצוּ שָׁד (chaltsu shad), ‘zij ontbloten de borst’: zelfs jakhalzen geven hun jongen de borst.

Zie Job 39:13–16, waar de struisvogel haar jongen verwaarloost.

Wij volgen de voorgelezen tekst (qere) תַּנִּים (tannim), ‘jakhalzen’.

De geschreven tekst (ketiv) heeft תנין (tannin), ‘zeemonsters’ of ‘draken’.

פֹּרֵשׂ (poresh), ‘iemand die uitdeelt’: letterlijk ‘iemand die breekt’, namelijk het brood breken en het uitreiken.

תּוֹלָע (tola), ‘karmozijn’: diepe rode stof, zoals in Jes. 1:18.

Wie daarop werd gedragen, groeide in rijkdom op.

Zie Sodom en Gomorra: De ligging van Sodom en Gomorra is niet met zekerheid bekend; ze worden bij de Dode Zee gezocht.

Sodom werd in een ogenblik omgekeerd (Gen. 19:24–25).

Hier gaat het om de langere straf van Jeruzalem.

נְזִירֶיהָ (nezireiha), ‘haar uitverkorenen’: een נָזִיר (nazir) is een afgezonderde.

Het woord staat ook in Deut. 33:16 (‘uitverkorene’); voor de gelofte van een nazireeër zie Num. 6:2.

Hier zijn het de leiders of edelen van Sion.

שָׁחוֹר (shachor), ‘roet’: letterlijk ‘zwartheid’.

Door honger en rook is het gezicht donker geworden.

חֲלַלֵי (chalalei), ‘gesneuvelden’: letterlijk ‘doorboorden’.

Wie door het zwaard sterft, sterft snel; wie door honger sterft, kwijnt langzaam weg.

Dat vrouwen hun kinderen aten, is een uitwerking van de vloek in Lev. 26:29 en Deut. 28:53–57.

Zie ook 2 Kon. 6:28–29.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

יְסוֹדֹתֶיהָ (yesodoteiha), ‘haar fundamenten’: het vuur heeft de stad tot op de grond verteerd.

Zie 2 Kon. 25:9.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

De profeten en priesters droegen de schuld door onrecht en geweld in de stad, zoals in Jer. 26:8–11 en Ezech. 22:26–28.

נְגֹאֲלוּ (nego’alu), ‘zijn bezoedeld’: dit is een ander werkwoord dan גָּאַל (ga’al), ‘verlossen’ (3:58).

Het is verwant aan גֹּאַל (go’al), ‘bevlekking’ (Neh. 13:29).

Het bloed maakt de mensen onrein, zodat niemand hen durft aanraken.

טָמֵא (tame), ‘onrein’: de uitroep van de melaatsen (Lev. 13:45).

Wie onrein is, mag niet worden aangeraakt.

De ballingen worden behandeld als melaatsen.

חִלְּקָם (chilleqam), ‘heeft hen verspreid’: letterlijk ‘heeft hen verdeeld’.

Het werkwoord kan ook ‘hun deel toebedelen’ betekenen.

Wij kiezen ‘verspreiden’, zoals in Gen. 49:7.

הָבֶל (hevel), ‘tevergeefs’: letterlijk ‘damp’.

Hulp van mensen is als damp, zonder inhoud.

צָדוּ (tsadu), ‘zij hebben belaagd’: het werkwoord betekent ‘jagen op wild’.

Men durfde niet meer buiten te lopen.

נְשָׁרִים (nesharim), ‘arenden’: het Hebreeuwse woord kan ook ‘gieren’ betekenen.

Zie ook Deut. 28:49 (de vijand ‘als een arend’).

מְשִׁיחַ יְהוָה (meshiach Yahweh), ‘de gezalfde van Yahweh’: de koning, zoals ook Saul zo heet in 1 Sam. 24:7 (NL 24:6).

Hier is het waarschijnlijk Zedekia (zie 2 Kon. 25:4–7 en Jer. 39:4–7).

Wij vertalen het woord als titel en niet als ‘Messias’.

Zie Edom (Seïr): Edom (Seïr) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.

עוּץ (Uts), ‘Uz’: een land dat bij Edom hoort (Gen. 36:28 noemt een zoon van Dishan met die naam; zie ook Job 1:1).

De ligging is niet zeker.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Edom (Seïr): Edom (Seïr) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.

תַּם עֲוֹנֵךְ (tam avonekh), ‘je schuld is voleindigd’: de straf is voltooid.

Dat is een belofte voor Sion: de ballingschap zal niet worden herhaald.

Zie ook Jes. 40:2.