Matteüs 1

βίβλος γενέσεως (biblos geneseos), ‘boek van de oorsprong’, zijn dezelfde woorden als in de Griekse vertaling van Genesis 2:4 en 5:1.

Matteüs begint zo met een nieuw begin. Χριστός (christos), ‘gezalfde’, is het Griekse woord voor het Hebreeuwse מָשִׁיחַ (mashiach), ‘Messias’.

David en Abraham zijn de twee mensen aan wie Elohim een belofte deed (2 Sam. 7:12–16 en Gen. 12:3).

ἐγέννησεν (egennesen), ‘verwekte’, is vertaald als ‘werd de vader van’, zoals in Genesis 5.

Het kan ook ‘voorvader van’ betekenen: niet elke schakel hoeft de directe zoon te zijn.

Θαμάρ (Tamar): zie Gen. 38.

Matteüs noemt in de lijst vier vrouwen: Tamar, Rachab, Rut en de vrouw van Uria.

Ῥαχάβ (Rachab) is de vrouw uit Jericho (Joz. 2:1). Ῥούθ (Rut) is de Moabitische vrouw van wie het boek Rut vertelt (Rut 4:13–22).

Het Grieks heeft ‘bij die van Uria’; ‘vrouw’ is aangevuld.

Bathseba wordt niet bij naam genoemd (2 Sam. 11:3; 12:24).

Ἀσάφ (Asaf) is de lezing van de oudste handschriften (SBLGNT).

De Textus Receptus en de Byzantijnse tekst lezen Ἀσά (Asa), de koning (1 Kron. 3:10).

Tussen Joram en Uzzia laat Matteüs drie koningen weg: Achazia, Joas en Amazia (1 Kron. 3:11–12).

Dat past bij ἐγέννησεν als ‘voorvader van’.

Ἀμώς (Amos) is de lezing van de oudste handschriften (SBLGNT).

De Textus Receptus en de Byzantijnse tekst lezen Ἀμών (Amon), de koning (1 Kron. 3:14).

μετοικεσία (metoikesia) is ‘wegvoering, verplaatsing naar een ander land’; hier de ballingschap in Babel (2 Kon. 24:14–16).

Tussen Josia en Jechonia laat Matteüs Jojakim weg (1 Kron. 3:15–16).

ἐξ ἧς (ex hes), ‘uit wie’, is vrouwelijk: Yeshua wordt geboren uit Maria.

Jozef wordt hier niet als vader van Yeshua genoemd, maar als ‘de man van Maria’.

Matteüs telt drie keer 14 generaties.

Dat lukt als men één naam twee keer telt: David (eind van de eerste en begin van de tweede reeks) of Jechonia (eind van de tweede en begin van de derde reeks).

Het getal 14 is ook de waarde van de Hebreeuwse letters van de naam David (דוד: 4 + 6 + 4).

μνηστευθείσης (mnesteutheises), ‘verloofd’: een verloving was bij de Joden al bindend; er was een scheidingsbrief nodig om haar te laten gaan. συνελθεῖν (synelthein), ‘samenkomen’: het samengaan van een verloofd paar, waaronder gemeenschap.

Zie 1:25. ἐκ πνεύματος ἁγίου (ek pneumatos hagiou) is ‘uit de Heilige Geest’.

De Heilige Geest is de Geest van Elohim uit Genesis 1:2.

δίκαιος (dikaios), ‘rechtvaardig’, is een man die de wet van Elohim trouw volgt. δειγματίσαι (deigmatisai) is ‘openlijk te schande maken’.

κυρίου (kyriou), ‘van de Heer’, is vertaald als Yahweh: zo geeft de Griekse Bijbel het Hebreeuwse JHWH weer.

Ἰησοῦς (Iesous) is het Griekse woord voor het Hebreeuwse יְהוֹשֻׁעַ (Yehoshua) of יֵשׁוּעַ (Yeshua): ‘Yahweh redt’.

Dat past bij σώσει (sosei), ‘zal redden’: de naam legt uit wat Hij zal doen.

Het is een citaat uit Jesaja 7:14.

In het Hebreeuws staat daar הָעַלְמָה (ha’almah), ‘de jonge vrouw’; de Griekse vertaling (Septuaginta) heeft παρθένος (parthenos), ‘maagd’, en Matteüs volgt die.

עִמָּנוּ אֵל (immanu El), ‘Elohim is met ons’, staat ook in Jesaja 8:8 en 8:10.

Letterlijk staat er: ‘ze zullen zijn naam Immanuël noemen’.

Immanuël is een naam met een betekenis, in dit geval een titel; de persoonlijke naam van het kind is Yeshua (1:21, 1:25).

Het Grieks heeft geen onderwerp; ‘Jozef’ is aangevuld.

In de Textus Receptus en de Byzantijnse tekst staat hier ‘haar eerstgeboren zoon’ (τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον); de oudste handschriften (SBLGNT) hebben alleen ‘een zoon’.