Handelingen 3

ἐνάτη (enate), ‘negende’: het negende uur is ongeveer 3 uur ’s middags, een vast gebedsuur in de tempel. ἱερόν (hieron), ‘tempel’: het hele tempelterrein.

Zie Mooie Poort (Jeruzalem; ligging onzeker): Welke poort van het tempelcomplex de Mooie Poort is, is niet zeker.

Meestal wordt gedacht aan een poort aan de oostkant van het tempelplein.

χωλός (cholos), ‘lam’: niet in staat te lopen. ἐλεημοσύνη (eleemosyne), ‘aalmoes’: een gift aan een arme, van ἔλεος (eleos), ‘barmhartigheid’. Ὡραία (Horaia), ‘Mooi’: de Mooie Poort van de tempel.

Welke poort dit is, is niet zeker.

Zie ook Matt. 6:2–4.

Ναζωραῖος (Nazoraios), ‘Nazoreeër’: iemand uit Nazaret (Matt. 2:23).

‘In de naam van’ betekent: met het gezag van Yeshua. περιπατέω (peripateo), ‘lopen’: letterlijk ‘rondwandelen’.

βάσις (basis), ‘voet’; σφυδρόν (sphydron), ‘enkel’: een zeldzaam woord. πιάζω (piazo), ‘vastpakken’. ἤγειρεν (egeiren), ‘richtte op’, is hetzelfde werkwoord als ‘opwekken’ (ἐγείρω), dat wij in vers 15 zo vertalen.

ἁλλόμενος (hallomenos), ‘springend’: de lamme springt, zoals in Jes. 35:6 (‘dan springt de kreupele als een hert’).

Zie Mooie Poort (Jeruzalem; ligging onzeker): Welke poort van het tempelcomplex de Mooie Poort is, is niet zeker.

Meestal wordt gedacht aan een poort aan de oostkant van het tempelplein.

θάμβος (thambos), ‘verbazing’; ἔκστασις (ekstasis), ‘verbijstering’: letterlijk ‘buiten zichzelf zijn’.

Zie Zuilengang van Salomo (ligging ongeveer): De zuilengang van Salomo was een overdekte galerij langs de oostkant van het tempelplein in Jeruzalem.

De precieze plek is niet vast te stellen.

στοά (stoa), ‘zuilengang’: een overdekte gang met zuilen aan het tempelplein.

De zuilengang van Salomo komt ook voor in Joh. 10:23. λαός (laos), ‘volk’.

εὐσέβεια (eusebeia), ‘vroomheid’: eerbied voor Elohim.

Petrus zegt dat de genezing niet uit eigen kracht komt.

De Elohim van Abraham, Isaak en Jakob is de naam waarmee Elohim Zich aan Mozes bekendmaakte (Exod. 3:6; 3:15). παῖς (pais), ‘knecht’: het Grieks woord kan ook ‘kind’ betekenen.

Hier past ‘Knecht’, de Knecht van Yahweh uit Jes. 52:13–53:12; Jes. 52:13 zegt van Hem dat Hij ‘zal worden opgetild’ en ‘zeer hoog zal zijn’.

Wij schrijven ‘Knecht’ met hoofdletter als titel (ook 3:26; 4:27 en 4:30). ἐδόξασεν (edoxasen), ‘verheerlijkte’. ἠρνήσασθε (ernesasthe), ‘verloochenden’.

ὁ ἅγιος καὶ δίκαιος (ho hagios kai dikaios), ‘de Heilige en Rechtvaardige’: titels van de Messias.

De moordenaar is Barabbas (Luc. 23:18–25). χαρίζομαι (charizomai), ‘schenken’: een gunst verlenen; verwant aan χάρις (charis).

ἀρχηγός (archegos), ‘Leidsman’: degene die voorop gaat en anderen meeneemt; het woord kan ook ‘Aanvoerder’ of ‘Oorsprong’ betekenen.

Zo ook in 5:31. ἤγειρεν (egeiren), ‘wekte op’: ἐγείρω vertalen wij overal met ‘opwekken’.

ὁλοκληρία (holokleria), ‘volledige gezondheid’: volkomen herstel van alle delen van het lichaam.

Het woord komt alleen hier voor.

ἄγνοια (agnoia), ‘onwetendheid’: niet weten wat men doet; vergelijk het gebed in Luc. 23:34. ἄρχοντες (archontes), ‘leiders’: zoals in Luc. 23:13.

Dat de Messias moest lijden, legde Yeshua zelf uit aan Zijn leerlingen (Luc. 24:25–27; 24:44–46).

μετανοέω (metanoeo), ‘zich bekeren’: van denken veranderen; ἐπιστρέφω (epistrepho), ‘terugkeren’: zich naar Elohim omkeren. ἐξαλείφω (exaleipho), ‘uitwissen’: zoals een geschreven schuld wordt uitgewist; vergelijk Jes. 43:25, ‘Ik, Ik ben Hij, die je overtredingen uitwist’.

ἀνάψυξις (anapsyxis), ‘verkwikking’: opluchting, ademruimte. ἀπὸ προσώπου κυρίου (apo prosopou kyriou), ‘van het aangezicht van Yahweh’, is een uitdrukking uit het Oude Testament (Hebreeuws מִלִּפְנֵי יְהוָה); daarom is κυρίου hier vertaald als Yahweh. προκεχειρισμένον (procheirismenon), ‘aangewezen’: van tevoren aangesteld. ἀποστέλλω (apostello), ‘zenden’.

ἀποκατάστασις (apokatastasis), ‘herstel’: van dezelfde stam als ἀποκαθιστάνω (apokathistano), ‘herstellen’ in 1:6.

Het Grieks zegt dat de hemel Hem moet opnemen tot dat herstel. ἀπ’ αἰῶνος (ap aionos), ‘sinds oude tijden’: van oudsher; vergelijk Luc. 1:70.

Dit is Deut. 18:15, met woorden uit Deut. 18:18–19.

Het Hebreeuws van Deut. 18:15 heeft ‘uit je midden, uit je broers’ en ‘Yahweh, je Elohim’; de Griekse tekst heeft hier ‘uit jullie broers’ en κύριος ὁ θεός, ‘Yahweh Elohim’.

De woorden ‘in alles wat hij tot jullie zal spreken’ klinken als Deut. 18:18, ‘hij zal tot hen spreken alles wat Ik hem gebied’.

Deze zin is niet een letterlijk citaat.

Hij lijkt op Deut. 18:19 (‘van hem zal Ik het opeisen’) en op Lev. 23:29 (‘wordt uit zijn volk afgesneden’). ψυχή (psyche), ‘ziel’: hier ‘ieder mens’. ἐξολεθρεύω (exolethreuo), ‘uitroeien’.

Samuël wordt hier genoemd als begin van de rij profeten die na Mozes kwamen.

‘Deze dagen’ zijn de dagen van de Messias.

Het citaat combineert twee woorden aan Abraham: Gen. 22:18 (‘in je nageslacht’, het Hebreeuws heeft ‘alle volken van de aarde’) en Gen. 12:3 (‘alle families van de grond’).

De Griekse tekst heeft hier ‘alle families van de aarde’. διαθήκη (diatheke), ‘verbond’: het Hebreeuwse בְּרִית (berit). σπέρμα (sperma), ‘nageslacht’.

ἀναστήσας (anastesas), ‘laten opstaan’: het kan ‘laten optreden’ betekenen (zoals in vers 22) of ‘uit de dood laten opstaan’; wij vertalen neutraal. ἀποστρέφειν (apostrephein), ‘afbrengen, afwenden’: het kan overgankelijk zijn (Hij brengt ieder van jullie af van het kwaad) of onovergankelijk (ieder keert zich af).

Wij kiezen de eerste lezing. πονηρία (poneria), ‘slechtheid’: wij schrijven ‘slechte daden’. εὐλογέω (eulogeo), ‘zegenen’.