Genesis 3

הַנָּחָשׁ (hanachash), ‘de slang’, is hier een dier van het veld, door Yahweh Elohim gemaakt.

שָׂטָן (satan) betekent ‘tegenstander’; in het Grieks Σατανᾶς (Satanas), Openb. 12:9.

Later in de Schrift wordt de slang geïdentificeerd: ‘de oude slang, die de duivel en satan wordt genoemd’ (Openbaring 12:9; 20:2), en Yeshua noemt de duivel ‘een leugenaar vanaf het begin’ (Johannes 8:44).

Hier begint dat met een verdraaiing van wat Yahweh Elohim gezegd heeft: Hij zei ‘van alle bomen mag je eten, behalve één’ (2:16–17), de slang maakt er ‘van geen enkele boom’ van.

In zijn vraag noemt hij Hem alleen ‘Elohim’ en laat de naam Yahweh weg; zo laat hij de persoonlijke naam en het gezag van Yahweh, die de Schrift met Yeshua verbindt, buiten beeld.

De tekst zegt niets over een andere gedaante vóór de vloek in vers 14.

De slang verdraait het gebod, ontkent de dood en belooft dat zij als Elohim zullen worden.

De verteller noemt Yahweh Elohim; de slang noemt Hem alleen Elohim, en de vrouw volgt hem daarin (3:3).

Jubileeën 3:17–19 laat de slang en de vrouw hetzelfde gesprek voeren.

לֹא־מוֹת תְּמֻתוּן (lo mot temutun), ‘jullie zullen zeker niet sterven’, spreekt het woord van Yahweh Elohim in 2:17 (‘je zult zeker sterven’) rechtstreeks tegen.

Dit is de eerste leugen in de Schrift, uitgesproken door de slang, de duivel en satan: Yeshua noemt hem ‘een leugenaar vanaf het begin’ (Johannes 8:44).

כֵּאלֹהִים (ke-Elohim) betekent ‘als Elohim’ of ‘als goden’.

אֱלֹהִים (Elohim) is hier hetzelfde woord als in het eerste deel van de zin.

De slang belooft twee dingen: goddelijk zijn, ‘als Elohim’, en kennis, יֹדְעֵי טוֹב וָרָע (yode’ei tov vara), ‘kenners van goed en kwaad’.

De kennis komt uit (3:22: ‘Adam is als een van Ons geworden, in het kennen van goed en kwaad’).

Het goddelijk zijn komt niet uit: de mens blijft schepsel en sterfelijk (3:19), mag niet eten van de boom van het leven en wordt uit de tuin gezet (3:22–24).

Dit is de eerste ongehoorzaamheid van de mens aan Yahweh Elohim: de mens doet wat Hij in 2:17 verboden heeft.

Dit is de eerste zonde.

Hierdoor raakt de directe omgang met Yahweh Elohim verbroken, met de dood als gevolg (3:19).

וַיִּתְפְּרוּ (vayyitperu), ‘ze regen aan elkaar’, komt van תפר (tafar), ‘aan elkaar hechten’.

חֲגֹרֹת (chagorot), ‘schorten’, zijn letterlijk ‘omgordels’: een doek om het middel.

De vijgenboom (תְּאֵנָה, te’enah) heeft grote, brede bladeren.

קוֹל (qol) betekent ‘stem’ en ‘geluid’.

אֶהְיֶה (ehyeh), ‘Ik ben’ of ‘Ik zal zijn’, is de Naam uit Exodus 3:14.

הָיָה (hayah), ‘zijn’, betekent met het voorzetsel עִם (im), ‘met’, of לְ (le), ‘voor’: ‘bij iemand zijn, er zijn voor iemand’.

אֶהְיֶה עִמָּךְ (ehyeh immakh), ‘Ik zal met je zijn’ (Exodus 3:12).

Dat is nabijheid.

מִפְּנֵי (mipnei), ‘van het aangezicht van’: Adam verbergt zich voor de nabijheid van Yahweh Elohim.

מִתְהַלֵּךְ (mithalekh) is ‘wandelend’: Yahweh Elohim wandelt door de tuin.

Johannes 1:18 zegt: ‘Niemand heeft Elohim (de Vader) ooit gezien.’

Hier lijkt het erop dat Yahweh Elohim (de Zoon) fysiek aanwezig was in de tuin.

Yeshua zegt van zichzelf: ‘Voordat Abraham er was, ben Ik’ (Johannes 8:58).

Dit is de eerste keer dat de tekst Hem in de ruimte plaatst.

Vanaf hier spreekt Adam Yahweh Elohim aan met hoofdletter-U (U, Uw), omdat een van de drie goddelijke personen wordt aangesproken.

In het Hebreeuws staat alleen ‘en hij zei’.

‘Adam’ is ter verduidelijking ingevuld: het antwoord komt van Adam, aan wie Yahweh Elohim in vers 9 vroeg waar hij was.

עִמָּדִי (immadi): ‘bij mij’, ‘naast mij’.

De man schuift de schuld af op de vrouw en indirect op Yahweh Elohim zelf.

הוּא (hu) verwijst grammaticaal naar זֶרַע (zera), ‘nageslacht’ (mannelijk enkelvoud): collectief (alle nakomelingen) of een enkele nakomeling.

Het ‘nageslacht van de vrouw’ is te lezen als het nageslacht van Eva, later Israël, en uiteindelijk Yeshua, de Zoon geboren uit een vrouw (Gal. 4:4).

הַרְבָּה אַרְבֶּה (harbeh arbeh), ‘Ik zal sterk vermeerderen’: het werkwoord רבה met zijn eigen versterking.

עִצְּבוֹן (itsvon), ‘moeite, pijn’, en עֶצֶב (etsev), ‘pijn’, komen van dezelfde stam; הֵרוֹן (heron), ‘zwangerschap’, kan samen met ‘moeite’ als één begrip worden gelezen: ‘de moeite van je zwangerschap’.

תְּשׁוּקָה (teshuqah): ‘verlangen’ of ‘drang’; vgl.

מָשַׁל (mashal): ‘heersen’.

Gen. 4:7 en Hoogl. 7:11.

לְאָדָם (le-adam) staat hier zonder lidwoord, dus ‘Adam’ is hier een eigennaam.

בַּעֲבוּרֶךָ (ba’avurekha): ‘vanwege jou’, ‘op jouw rekening’: jouw daad is de aanleiding.

Hetzelfde woord staat in Gen. 8:21.

בְּעִצָּבוֹן (be’itsavon): ‘met zwoegen’, pijnlijke inspanning bij het werk op de grond; zelfde wortel als de pijn in 3:16.

Letterlijk staat er een aanhaling: ‘waarover Ik je geboden had: Je mag er niet van eten’.

קוֹץ (qots) en דַּרְדַּר (dardar) zijn twee stekelige planten: ‘doorns’ en ‘distels’.

עֵשֶׂב (eseb): groen gewas, planten van het veld; het is het eetbare groen, dus geen onkruid (zie Gen. 1:29 en Ps. 104:14).

Samen staan ze voor onkruid dat de akker overwoekert.

בְּזֵעַת אַפֶּיךָ תֹּאכַל לֶחֶם (bezeat appekha tokhal lechem): letterlijk ‘in het zweet van je gezicht zul je brood eten’.

‘Brood eten’ is een Hebreeuwse uitdrukking voor ‘in je levensonderhoud voorzien’; het zweet hoort bij het werk waarmee je het brood verdient.

אַפַּיִם (appayim) is letterlijk ‘neusgaten’, hier ‘gezicht’.

Het zweet hoort bij het winnen van het brood, niet bij het kauwen.

‘Tot stof’ wordt voltrokken in 5:5.

חַוָּה (Chavvah, Eva) komt van de stam ‘leven’ en klinkt aan op כָּל־חָי (kol chai), ‘alle levenden’.

Dit is de eerste keer dat de naam Eva voorkomt.

Adam geeft zijn vrouw haar naam.

כָּתְנוֹת עוֹר (kotnot or), ‘kleding van huid’.

Opvallend is dat Yahweh Elohim zelf de kleding maakt (וַיַּעַשׂ, vaya’as) en hen kleedt (וַיַּלְבִּשֵׁם, vayalbishem).

לְאָדָם (le-adam) staat hier zonder lidwoord, dus ‘Adam’ is hier een eigennaam.

Het maken van kleding van huid kan gelezen worden als het eerste dierenoffer na de zondeval.

De prijs van de zonde is de dood (Gen. 2:17; Rom. 6:23), in dit geval de dood van een plaatsvervangend dier.

Dit wijst vooruit naar de ultieme plaatsvervangende dood van Yeshua, het Lam van Elohim (Joh. 1:29).

De tekst noemt alleen kleding van huid; daaruit volgt dat er een dier is gestorven.

Een offer noemt de tekst niet.

Dit dier is het eerste slachtoffer, een vooruitwijzing naar Yeshua, het Lam (Joh. 1:29).

De zin breekt in het Hebreeuws af: פֶּן (pen), ‘opdat niet’, heeft geen hoofdzin; vers 23 is het vervolg.

‘Om te voorkomen dat’ geeft pen weer.

‘Leven voor altijd’: לְעֹלָם (le’olam).

Hier staat ‘Adam’; ook de Septuaginta en de Vulgaat hebben hier de naam (zie de voetnoot bij Gen. 2:16).

‘Ons’ staat in het meervoud, net als in Gen. 1:26; verklaard als meerstemmigheid, hemelse raad of de volheid van Elohim.

Zie Eden: Eden wordt in deze uitgave vermoedelijk in het Armeense hoogland gezocht, waar de vier rivieren ontspringen.

וַיְשַׁלְּחֵהוּ (vayeshalchehu), ‘en Hij stuurde hem weg’.

Het Hebreeuws heeft alleen ‘en’; ‘Daarom’ verbindt dit vers met de afgebroken zin van vers 22.

‘Hem’ staat in het enkelvoud: het vers volgt הָאָדָם (ha’adam), waarin Eva is inbegrepen (vgl. 5:2), zoals ook 3:24.

Zie Eden: Eden wordt in deze uitgave vermoedelijk in het Armeense hoogland gezocht, waar de vier rivieren ontspringen.

וַיַּשְׁכֵּן (vayashkén), letterlijk ‘en Hij liet wonen’, heeft dezelfde wortel als מִשְׁכָּן (mishkan), ‘woning’.

כְּרֻבִים (cherubim) zijn hemelwezens; hier bewaken ze de weg naar de boom van het leven.

לַהַט הַחֶרֶב הַמִּתְהַפֶּכֶת (lahat ha-cherev ha-mithapekhet): ‘de vlam van het zwaard dat zich omkeert’.

הַמִּתְהַפֶּכֶת (hamithapekhet): ‘dat zich omkeert’; ‘zwaaiend’ is een weergave van die beweging.

קֶדֶם (qedem): ‘oost’; zie de voetnoot bij Gen. 2:8.

Hier: ‘plaatsen, laten verblijven’.

Vergelijk de cherubs op het verzoendeksel (Ex. 25:18–22).