Genesis 47

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

Zie Gosen: Gosen lag in het oosten van de Nijldelta; de precieze grenzen zijn niet bekend.

Jasher 55:19–21 zegt dat Jozef vier broers, Ruben, Issachar, Zebulon en Benjamin, voor de farao bracht; zie 46:31–34.

ומקצה אחיו (umiqtseh echav), ‘van zijn broers’: letterlijk ‘van het uiterste van zijn broers’, wellicht een keuze uit het geheel; niet zeker.

מה מעשׂיכם (mah ma’aseikhem), ‘wat is jullie werk?’: zie 46:33.

רעה צאן (ro’eh tson), ‘herder van kleinvee’: zie 46:32, 34.

Jasher 55:23 noemt Gosen de plaats waar zij apart zouden wonen.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

Zie Gosen: Gosen lag in het oosten van de Nijldelta; de precieze grenzen zijn niet bekend.

לגור בארץ באנו (lagur ba’arets banu), ‘wij zijn gekomen om als vreemdeling in het land te verblijven’: gur is verblijven als vreemdeling; zie vers 9; 15:13.

Jubileeën 45:6 zegt dat Jozef zijn familie Gosen en Raämses als gave gaf.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Gosen: Gosen lag in het oosten van de Nijldelta; de precieze grenzen zijn niet bekend.

במיטב הארץ (bemeitav ha’arets), ‘in het beste van het land’: zie 45:18.

אנשׁי חיל (anshei chayil), ‘bekwame mannen’: zie Exod. 18:21.

Jasher 55:22 laat de farao zeggen dat Jozef zijn vader en broers in het beste van het land moet laten wonen.

ויברך יעקב את פרעה (vayevarekh Ya’aqov et Par’oh), ‘Jakob zegende de farao’: de grotere zegent de kleinere, zie Hebr. 7:7.

Jasher 55:25 zegt hetzelfde.

ימי שׁני מגורי (yemei shenei megurai), ‘de dagen van de jaren van mijn vreemdelingschap’: zie 17:8; 23:4; 28:4; Hebr. 11:9, 13.

מעט ורעים (me’at vera’im), ‘weinig en kwaad’: zijn leven vol strijd, zie 27:41–45; 31:41; 37:34–35.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

בארץ רעמסס (be’erets Ra’amses), ‘in het land Raämses’: een ander woord voor Gosen of voor een deel ervan, zie Exod. 1:11; 12:37.

Jubileeën 45:6 noemt Gosen en Raämses.

ויכלכל (vayekhalkel), ‘hij voorzag’: zie 45:11; 50:21.

לפי הטף (lefi hattaf), ‘naar de behoefte van de kleinen’: letterlijk ‘naar de mond van de kleinen’.

Jasher 55:26 en Jubileeën 45:7 laten dit alle jaren van de honger doorgaan.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

ותלה (vattalah), ‘het versmachtte’: de wortel (lahah) betekent uitgeput of verzwakt raken.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

וילקט (vayelaqqet), ‘hij verzamelde’: Jasher 55:30–33 zegt dat Jozef zoveel zilver en goud verzamelde dat hij het in vier delen verborg en de rest aan de farao gaf.

Jubileeën 45:8 zegt dat het land Egypte leed vanwege de hongersnood.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

אפס כסף (afes kasef), ‘het geld is op’: letterlijk ‘geld is ten einde’.

וינהלם (vayenahalem), ‘hij voorzag hen’: letterlijk ‘hij leidde hen als kudde’; zie Exod. 15:13.

עבדים לפרעה (avadim lePar’oh), ‘slaven van de farao’.

ותן זרע ונחיה ולא נמות (veten zera venichyeh velo namut), ‘geef zaad, opdat wij leven en niet sterven’.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

העם העביר אתו לערים (ha’am he’evir oto le’arim), ‘het volk liet hij overgaan naar de steden’: de Samaritaanse tekst en de Septuaginta lezen ‘hij maakte hen tot slaven’, wat een kleine letterwisseling is; hier is de Masoretische lezing gevolgd.

חק לכהנים (choq lakkohanim), ‘een vast deel voor de priesters’: de priesters van On, zie 41:45.

חמישׁית לפרעה (chamishit lePar’oh), ‘een vijfde voor de farao’: zie vers 26; 41:34.

Jubileeën 45:12 noemt hetzelfde vijfde en voegt toe dat Jozef dit voor Egypte tot ordonnantie maakte.

החיתנו (hehyitanu), ‘u hebt ons in leven gehouden’: zie 45:5, 7; 50:20.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

לחק עד היום הזה (lechoq ad hayyom hazzeh), ‘tot een voorschrift tot op deze dag’: een opmerking van de verteller, geschreven toen het voorschrift nog gold.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Gosen: Gosen lag in het oosten van de Nijldelta; de precieze grenzen zijn niet bekend.

ויפרו וירבו מאד (vayyifru vayyirbu me’od), ‘zij werden vruchtbaar en vermenigvuldigden zich zeer’: zie 1:28; 9:1; 35:11; Exod. 1:7.

Jasher 55:36 zegt hetzelfde.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

שׁבע עשׂרה שׁנה (sheva esreh shanah), ‘zeventien jaar’: Jasher 56:1 noemt ook 17 jaar en 147 jaar; Jubileeën 45:13 noemt de 17 jaar.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

שׂים נא ידך תחת ירכי (sim na yadkha tachat yerekhi), ‘leg toch je hand onder mijn heup’: dezelfde eed als in 24:2, 9.

חסד ואמת (chesed ve’emet), ‘trouw en betrouwbaarheid’: zie 24:27, 49.

Jasher 56:2–3 zegt dat Jakob Jozef en zijn zonen riep en vroeg te worden begraven in Machpela.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

וישׁתחו ישׂראל על ראשׁ המטה (vayishtachu Yisra’el al rosh hammittah), ‘Israël boog zich neer aan het hoofdeinde van het bed’: De klinkers lezen ‘het bed’ (hammittah); de Septuaginta leest ‘staf’ (matteh), zie Hebr. 11:21.