1 Korintiërs 14

διώκω (dioko), ‘najagen’: ook ‘vervolgen’; hier achter de liefde aan gaan, direct na hoofdstuk 13. τὰ πνευματικά (ta pneumatika), ‘de geestelijke gaven’: het Grieks heeft alleen het onzijdige meervoud ‘de geestelijke dingen’, zoals in 12:1. προφητεύω (propheteuo), ‘profeteren’: hier gaat het om begrijpelijke woorden voor de gemeente (vers 3).

λαλεῖν γλώσσῃ (lalein glosse), ‘in een taal spreken’: het Grieks heeft hetzelfde woord γλῶσσα voor ‘tong’ en ‘taal’.

Hier is het spreken in een taal die de hoorders niet verstaan, ook wel klanktaal genoemd; zie 12:10. ἀκούω (akouo), ‘horen, verstaan’. πνεύματι (pneumati), ‘in de geest’ of ‘door de Geest’: het Grieks heeft alleen een naamval; wij houden ‘in de geest’, de geest van de spreker, zoals in vers 14–16. μυστήριον (mysterion), ‘geheimenis’: het Grieks heeft het meervoud.

οἰκοδομή (oikodome), ‘opbouw’: letterlijk het bouwen van een huis. παράκλησις (paraklesis), ‘bemoediging’: ook ‘vermaning’ of ‘troost’. παραμυθία (paramythia), ‘troost’.

οἰκοδομέω (oikodomeo), ‘opbouwen’: het werkwoord bij οἰκοδομή in vers 3; vergelijk 8:1.

διερμηνεύω (diermeneuo), ‘uitleggen’: ook ‘vertalen’; hetzelfde stamwoord als ἑρμηνεία (hermeneia), ‘uitleg’, in vers 26. ἐκτὸς εἰ μή (ektos ei me), ‘tenzij’.

ἀδελφοί (adelphoi), ‘broers’: het Griekse woord omvat ook de zusters in de gemeente. ἀποκάλυψις (apokalypsis), ‘onthulling’; γνῶσις (gnosis), ‘kennis’; προφητεία (propheteia), ‘profetie’; διδαχή (didache), ‘onderwijs’: vier manieren om begrijpelijk te spreken.

Het Grieks heeft vier maal ‘in’ (ἐν).

ἄψυχος (apsychos), ‘levenloos’: letterlijk ‘zonder ziel, zonder adem’. αὐλός (aulos), ‘fluit’: een blaasinstrument; κιθάρα (kithara), ‘lier’: een snaarinstrument. διαστολή (diastole), ‘onderscheid’. φθόγγος (phthongos), ‘toon’. φωνή (phone), ‘klank’: het Grieks gebruikt dit woord voor ‘klank’, ‘stem’ en ‘taal’; in de verzen 7–11 houden wij ‘klank’.

σάλπιγξ (salpinx), ‘bazuin’: een signaalinstrument voor het leger; zie ook 15:52. ἄδηλος (adelos), ‘onduidelijk’: letterlijk ‘niet zichtbaar’.

εὔσημος (eusemos), ‘verstaanbaar’: letterlijk ‘met een duidelijk teken’.

‘In de lucht spreken’ (εἰς ἀέρα λαλεῖν, eis aera lalein) is een beeld voor spreken zonder dat iemand het opneemt.

εἰ τύχοι (ei tychoi), ‘bij wijze van spreken’: letterlijk ‘als het zo treft’. γένη φωνῶν (gene phonon), ‘soorten klanken’: het kan ook ‘soorten talen’ betekenen; zie vers 7.

βάρβαρος (barbaros), ‘barbaar’: voor de Grieken iemand wiens taal zij niet verstonden; het woord klinkt als ‘bar-bar’. δύναμις (dynamis), ‘kracht’: hier ‘betekenis’ van de klank. ἐν ἐμοί (en emoi), ‘in mij’: wij vertalen ‘voor mij’.

ζηλωτής (zelotes), ‘ijveraar’. πνεύματα (pneumata), ‘geesten’: het Grieks zegt niet wat; het kan gaan om gaven of uitingen van de Geest, zoals in 12:10 en vers 32. ζητέω (zeteo), ‘zoeken’: hier ‘ernaar streven’.

διερμηνεύω (diermeneuo), ‘uitleggen’: zie vers 5.

πνεῦμά μου (pneuma mou), ‘mijn geest’: de geest van de spreker, anders dan ‘de Geest’ van Elohim. νοῦς (nous), ‘verstand’: het denkvermogen. ἄκαρπος (akarpos), ‘zonder vrucht’: onvruchtbaar.

ψάλλω (psallo), ‘lofzingen’: oorspronkelijk een snaar tokkelen, later ook een lied of psalm zingen.

εὐλογέω (eulogeo), ‘zegenen’: Elohim prijzen of de zegen uitspreken. ἰδιώτης (idiotes), ‘leek’: iemand zonder bijzondere kennis of bevoegdheid; het Grieks zegt niet of het om een gelovige gaat.

‘De plaats van de leek innemen’ (ἀναπληρῶν τὸν τόπον τοῦ ἰδιώτου): letterlijk ‘vervullen’; het kan een plaats in de samenkomst zijn of een positie. Ἀμήν (Amen) komt uit het Hebreeuws, ‘het is zeker’. εὐχαριστία (eucharistia), ‘dankzegging’.

θέλω … ἢ (thelo … e), ‘ik wil … dan’: wij vertalen ‘liever … dan’. μύριοι (myrioi), ‘10.000’: ook ‘ontelbaar veel’. κατηχέω (katecheo), ‘onderwijzen’: mondeling onderwijzen.

νηπιάζω (nepiazo), ‘een klein kind zijn’: het werkwoord bij νήπιος, zie 13:11. τέλειος (teleios), ‘volmaakt’: ook ‘volwassen, volgroeid’, wat hier bij de tegenstelling met ‘kinderen’ past; het is hetzelfde woord als in 13:10 en 2:6. φρήν (phren), ‘denken’: het denkvermogen; het Grieks heeft het meervoud.

Citaat uit Jes. 28:11–12, in de Griekse vorm.

Ons Hebreeuws heeft in vers 11: ‘Want met stamelende lippen en met een andere tong zal Hij spreken tot dit volk’, en in vers 12: ‘Maar zij wilden niet horen.’

De Griekse tekst heeft ‘Ik’ in plaats van ‘Hij’, ‘mensen met een andere taal’ (ἑτερόγλωσσοι, heteroglossoi) en ‘de lippen van anderen’, ‘zij zullen niet naar Mij luisteren’, en voegt ‘zegt de Heer’ toe.

Omdat Yahweh hier zelf spreekt, vertalen wij ‘zegt Yahweh’ en zetten de woorden rood.

Paulus noemt dit een woord uit ‘de wet’ (νόμος, nomos), hoewel het uit Jesaja komt.

σημεῖον (semeion), ‘teken’. ἄπιστος (apistos), ‘ongelovige’: iemand zonder geloof.

Bij de profetie heeft het Grieks geen werkwoord of zelfstandig naamwoord; wij vullen ‘is dat’ aan, ‘een teken’.

ἐπὶ τὸ αὐτό (epi to auto), ‘op hetzelfde (punt)’: samen. ἰδιῶται (idiotai), ‘leken’: zie vers 16. μαίνομαι (mainomai), ‘waanzinnig zijn’: razen.

ἐλέγχω (elencho), ‘overtuigen’: ook ‘aan het licht brengen, ter verantwoording roepen’. ἀνακρίνω (anakrino), ‘onderzoeken’: zoals in 2:14–15 en 4:3–4.

προσκυνέω (proskyneo), ‘zich neerbuigen’. ὄντως (ontos), ‘werkelijk’.

Vergelijk Jes. 45:14 (‘Alleen in jou is El’) en Zach. 8:23 (‘Elohim is met jullie’): ook daar erkennen mensen uit de volken dat Elohim bij Israël is.

ψαλμός (psalmos), ‘psalm’: een lied.

Het Grieks noemt vijf dingen die iemand meebrengt, telkens met ‘heeft’: een psalm, onderwijs, een onthulling, een taal, een uitleg.

Het Grieks heeft in de eerste zin geen werkwoord: ‘bij twee, of het meeste drie’. ἀνὰ μέρος (ana meros), ‘om de beurt’.

Het Grieks laat open of ‘twee of drie’ de sprekers of de keren telt.

διακρίνω (diakrino), ‘beoordelen’: ook ‘onderscheiden’.

Het werkwoord staat ook in 11:29 (‘onderscheiden’) en 11:31 (‘beoordelen’); het zelfstandig naamwoord ‘onderscheiding’ (διάκρισις) staat in 12:10 bij ‘onderscheidingen van geesten’.

Het Grieks zegt niet wie ‘de anderen’ zijn: de andere profeten of de hele gemeente.

παρακαλέω (parakaleo), ‘bemoedigen’: hetzelfde stamwoord als παράκλησις in vers 3.

ὑποτάσσω (hypotasso), ‘onderwerpen’: letterlijk ‘eronder rangschikken’; hetzelfde werkwoord als in vers 34 en 15:27–28.

Vers 32 en 33a staan in de SBLGNT tussen haakjes.

ἀκαταστασία (akatastasia), ‘wanorde’: hetzelfde stamwoord als ἀκατάστατος in Jak. 1:8 en 3:8.

De woorden ‘zoals in alle gemeenten van de heiligen’ horen in de SBLGNT bij vers 33; ze kunnen ook het begin van vers 34 vormen.

γυνή (gyne), ‘vrouw’, en ἀνήρ (aner), ‘man’, kunnen ook ‘echtgenote’ en ‘echtgenoot’ betekenen; in vers 35 staat ‘hun eigen mannen’. σιγάω (sigao), ‘zwijgen’: zoals in vers 28 en 30. ἐπιτρέπω (epitrepo), ‘toestaan’ (ander woord dan ἔξεστιν, ‘toegestaan’, in 10:23). ὑποτάσσω (hypotasso), ‘zich onderwerpen’: zie vers 32.

Het Grieks zegt niet over welke spraak de vrouwen zwijgen moeten, en ook niet welke plaats in ‘de wet’ (νόμος, nomos) bedoeld is; wij vertalen letterlijk.

De SBLGNT markeert in de verzen 34–35 meerdere lezingen; wij volgen de SBLGNT.

ἐπερωτάω (eperotao), ‘vragen’. αἰσχρός (aischros), ‘schandelijk’. ἐν οἴκῳ (en oiko), ‘thuis’: letterlijk ‘in huis’.

Zie vers 34 voor ‘vrouw’ en ‘man’.

Paulus stelt twee vragen met ἤ (e), ‘of’.

Het Grieks zegt niet wie het woord van Elohim ‘heeft doen uitgaan’. κατήντησεν (katentesen), ‘is gekomen’: ‘aangekomen, bereikt’.

πνευματικός (pneumatikos), ‘geestelijk’: iemand die de Geest heeft ontvangen; zie 2:15 en 3:1.

Het Grieks heeft ‘dat het van de Heer is’ en geen woord voor ‘gebod’.

Met ‘de Heer’ bedoelen wij Yeshua; het Grieks zegt het niet uitdrukkelijk.

ἀγνοέω (agnoeo), ‘niet weten, niet erkennen’: het werkwoord staat tweemaal, eerst bedrijvend en dan lijdend: ‘niet erkennen’ en ‘niet erkend worden’.

Het Grieks zegt niet door wie.

κωλύω (koluo), ‘verhinderen’: tegenhouden.

εὐσχημόνως (euschemonos), ‘betamelijk’: met goede vorm. τάξις (taxis), ‘orde’: ook ‘rij, rangorde’.