Genesis 45

להתאפק (lehit’appeq), ‘zich bedwingen’: zie 43:31.

בהתודע יוסף אל אחיו (behitvadda Yosef el echav), ‘toen Jozef zich aan zijn broers bekendmaakte’: dezelfde wortel (yada) als in 42:7–8, waar zij hem niet herkenden.

Jasher 54:51–53 vertelt dat Jozef bang was dat de broers heel Egypte zouden verwoesten, en dat Manasse Juda's woede stilde.

Jubileeën 43:14 zegt dat Jozef zag dat zij allen in het goede overeenstemden.

קלו בבכי (qolo bevikhi), ‘zijn stem in geween’: zie 43:30; 46:29.

Jasher 54:71–73 vertelt dat Benjamin als eerste op Jozef toeliep en dat het geluid in het huis van de farao gehoord werd.

אני יוסף העוד אבי חי (ani Yosef ha’od avi chai), ‘ik ben Jozef; leeft mijn vader nog?’: zie 43:27.

נבהלו (nivhalu), ‘zij waren ontsteld’: dezelfde wortel als in 1 Sam. 28:21.

Jasher 54:66–70 laat Jozef hardop roepen en dan zeggen: ‘Ik ben Jozef, jullie broer, die jullie naar Egypte hebben verkocht.’

Jubileeën 43:15 zegt dat Jozef in de Hebreeuwse taal tot hen sprak.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

אשׁר מכרתם אתי מצרימה (asher mekhartem oti Mitsrayma), ‘die jullie naar Egypte verkocht hebben’: zie 37:28; 39:1.

למחיה שׁלחני אלהים לפניכם (lemichyah shelachani Elohim lifnekhem), ‘om levend te houden heeft Elohim mij voor jullie uit gezonden’: zie 50:20.

Jasher 54:69 zegt dat Elohim hem voor hen uit gezonden heeft om in de hongersnood leven te geven.

שׁנתים הרעב (shenatayim hara’av), ‘het tweede jaar van de hongersnood’: zie 41:30, 54.

חרישׁ וקציר (charish vqatsir), ‘ploegen en oogsten’: zie Exod. 34:21.

Jubileeën 43:17 noemt hetzelfde: nog vijf jaar zonder oogst of vrucht.

שׁארית (she’erit), ‘overblijfsel’: een restgroep die blijft; zie 2 Kon. 19:31.

לפליטה גדלה (lifleita gedolah), ‘tot een grote ontkoming’.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

לאב לפרעה (le’av lePar’oh), ‘tot vader van de farao’: een titel voor de hoogste raadsman van de koning.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

לאדון לכל מצרים (ladon lekhol Mitsrayim), ‘tot heer over heel Egypte’: zie 41:40–41.

Jubileeën 43:19 zegt dat Yahweh hem heeft aangesteld als een vader van Farao en als heerser in zijn huis.

Zie Gosen: Gosen lag in het oosten van de Nijldelta; de precieze grenzen zijn niet bekend.

בארץ גשׁן (be’erets Goshen), ‘in het land Gosen’: het grensgebied in de oostelijke Nijldelta, zie 46:28–34; 47:1–6, 27.

וכלכלתי אתך (vekhilkalti otekha), ‘ik zal u verzorgen’: zie 47:12; 50:21.

פן תורשׁ (pen tivvaresh), ‘opdat u niet verarmt’.

פי המדבר אליכם (pi hamdabber aleikhem), ‘mijn mond die tot jullie spreekt’: in het Hebreeuws, zonder tolk; zie 42:23.

Jubileeën 43:16 noemt ook ‘de ogen van mijn broer Benjamin’, die het zien.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

ויפל על צוארי בנימן (vayyippol al tsavverei Binyamin), ‘hij viel Benjamin om de hals’: zie 33:4; 46:29.

Jasher 54:71–72 zegt dat Benjamin Jozef om de hals viel en dat de andere broers daarna volgden.

דברו אחיו אתו (dibberu echav ito), ‘zijn broers spraken met hem’: voor het eerst sinds 37:4, toen zij niet vreedzaam met hem konden spreken.

באו אחי יוסף (ba’u achei Yosef), ‘de broers van Jozef zijn gekomen’.

Jasher 54:73–75 zegt dat de farao verheugd was omdat hij bang voor hen was geweest.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

טענו את בעירכם (ta’anu et be’irkhem), ‘laad jullie lastdieren op’: be’ir is vee dat lasten draagt.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

ואתנה לכם את טוב ארץ מצרים (ve’ettenah lakhem et tuv erets Mitsrayim), ‘ik zal jullie het goede van het land Egypte geven’: zie vers 20.

חלב הארץ (chelev ha’arets), ‘het vette van het land’: het beste, letterlijk ‘het vet’.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

עגלות (agalot), ‘wagens’: Egyptische lastwagens; zie vers 21, 27; 46:5.

Jasher 54:80 zegt dat Jozef elf wagens van de farao gaf, en zijn eigen kroningswagen.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

ועינכם אל תחס על כליכם (ve’eynekhem al tachos al keleikhem), ‘heb geen oog voor jullie bezit’: laat het niet spijten wat achterblijft; letterlijk ‘laat uw oog niet sparen’.

Jasher 54:76–85 vertelt dat Jozef zijn broers koninklijke gewaden gaf, en aan elk van hen tien mannen als dienaren; dat hij aan Benjamin tien stellen kleren voor zijn tien zonen gaf, en aan zijn zus Dina kostbare kleren en balsems stuurde.

Jubileeën 43:21–22 noemt de wagens, de reisproviand, de veelkleurige kleding en de tien ezels.

חלפות שׂמלת (chalifot semalot), ‘stellen kleren’: kleren om te verwisselen, feestkleding.

שׁלשׁ מאות כסף (shelosh me’ot kesef), ‘driehonderd zilverstukken’: zie 37:28 (twintig).

Jasher 54:77 noemt honderd zilverstukken voor ieder en driehonderd voor Benjamin.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

אתנת נשׂאת (atonot nosot), ‘ezelinnen beladen’: zie 12:16.

Jasher 54:83 en Jubileeën 43:22 noemen ook tien ezels die voedsel droegen.

אל תרגזו (al tirgezu baderekh), ‘wees niet in beroering onderweg’: ragaz betekent ‘beroerd zijn’, ‘beven’ of ‘ruzie maken’; de bedoeling is niet zeker.

Jasher 54:88 geeft: ‘twist niet onderweg’.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

ויפג לבו (vayyafag libbo), ‘zijn hart bleef koud’: het ging stil, het verstijfde; zie Hab. 1:4.

ותחי רוח (vattechi ruach Ya’aqov), ‘de geest van Jakob leefde op’: zijn levenskracht kwam terug.

Jasher 54:92–99 vertelt dat Serach, de dochter van Aser, op de harp speelde en zong dat Jozef leeft, en dat Jakob haar zegende.

Jasher 54:100–104 zegt dat de zonen kwamen met de geschenken en dat Jakob het toen geloofde.

Jubileeën 43:23–24 zegt dat zij het hun vader berichtten en dat hij het niet geloofde, omdat hij in zijn gedachten verbijsterd was.

רב (rav), ‘genoeg’: zie Deut. 3:26.

אלכה ואראנו בטרם אמות (elekhah ve’ere’ennu betterem amut), ‘ik ga hem zien voordat ik sterf’.

Jasher 54:105 zegt hetzelfde.