Genesis 50

Jasher 56:23 zegt dat Jozef op zijn vader viel, luid riep en weende.

הרפאים (harofe’im), ‘de geneesheren’: de balsemers waren artsen.

לחנט (lachanot), ‘balsemen’: een Egyptisch gebruik.

Jasher 56:29 zegt dat de artsen Jakob met mirre, wierook en allerlei geurstoffen balsemden.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

שׁבעים יום (shiv’im yom), ‘70 dagen’: Jasher 56:28 zegt hetzelfde, en dat ook mensen uit Kanaän naar Egypte kwamen en 70 dagen om hem weenden.

בית פרעה (el beit Par’oh), ‘tot het huis van de farao’: Jozef spreekt niet rechtstreeks tot de farao, maar tot zijn hof.

Jasher 56:31–33 laat Jozef na 70 dagen wel zelf tot de farao spreken en vertelt dat de farao liet uitroepen dat ieder die niet meetrok, zou sterven.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

בקברי אשׁר כריתי לי (beqivri asher kariti li), ‘in mijn graf dat ik voor mij gegraven heb’: in 49:29–32 noemt Jakob de grot van Machpela; zie ook 47:29–31.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

זקני ביתו וכל זקני (ziqnei veito vekhol ziqnei erets Mitsrayim), ‘de oudsten van zijn huis en alle oudsten van het land Egypte’.

Jasher 56:34–41 beschrijft de lijkstoet uitvoerig, met een gouden baar, een kroon en een scepter.

Zie Gosen: Gosen lag in het oosten van de Nijldelta; de precieze grenzen zijn niet bekend.

Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.

גרן האטד (goren ha’atad), ‘de dorsvloer van Atad’: de plaats is onbekend; ‘aan de overkant van de Jordaan’ wordt vanuit Kanaän gezien.

Jasher 56:42 noemt dezelfde plaats.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.

קרא שׁמה אבל מצרים (qara shemah Avel Mitsrayim), ‘men noemde die plaats Abel-Misraïm’: een woordspel tussen evel, ‘rouw’, en avel, ‘weide’, ‘beek’; Misraïm is Egypte.

Jasher 56:43–48 vertelt dat 31 koningen van Kanaän kwamen en hun kronen op de baar legden, en dat ook Ezau uit Seïr kwam.

Jasher 56 en 64:9 vertellen een strijd van Jozef en zijn broers met de zonen van Ezau bij de begrafenis van Jakob; Genesis noemt die niet.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

Zie Mamre: Mamre en de grot van Machpela liggen bij Hebron, in het bergland van Juda.

במערת שׂדה המכפלה (bime’arat sedeh haMakhpelah), ‘in de grot van het veld van Machpela’: zie 23:17–20; 49:29–32.

Dat is een overlevering buiten Genesis, zie 46:23.

Jasher 56:49–66 vertelt dat Ezau zich tegen de begrafenis verzette en dat Chusjim, de dove zoon van Dan, hem doodde.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

לו ישׂטמנו (lu yisteminu), ‘misschien haat hij ons’: de wortel stm, ‘aanklagen’, ‘haten’; zie 27:41.

ויצוו אל (vayetsavvu el), ‘zij lieten opdragen aan’: of ‘zij gaven bevel’; de broers laten het zeggen door anderen, want zij durven niet zelf te komen.

פשׁע אחיך וחטאתם (pesha vechatta’tam), ‘de overtreding en hun zonde’: zie Exod. 34:7.

ויבך יוסף (vayyevk Yosef), ‘Jozef weende’: zie 42:24; 43:30; 45:2.

התחת אלהים אני (hatachat Elohim ani), ‘ben ik soms in de plaats van Elohim?’: zie 30:2.

אלהים חשׁבה לטבה (Elohim chashavah letovah), ‘Elohim heeft het ten goede gedacht’: zie 45:5, 7; Ps. 105:17.

וינחם אותם וידבר על לבם (vayenachem otam vayedabber al libbam), ‘zo troostte hij hen en sprak naar hun hart’: zie 34:3.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

מאה ועשׂר שׁנים (me’ah va’asor shanim), ‘110 jaar’: zie vers 26.

Jubileeën 46:3 zegt dat Jozef 110 jaar oud stierf: 17 jaar in Kanaän en 10 jaar dienend; Jasher 59:20 noemt 93 jaar in Egypte en 80 jaar als heerser.

Jubileeën 46:3 zegt dat Jozef honderdtien jaar werd: zeventien jaar in Kanaän en daarna tien jaar dienend.

על ברכי יוסף (al birkei Yosef), ‘op de knieën van Jozef’: hij nam hen aan als zijn kinderen; zie 30:3.

Zie Num. 26:28–34; 1 Kron. 7:14–21.

ואלהים פקד יפקד (ve’Elohim paqod yifqod), ‘Elohim zal jullie zeker bezoeken’: paqad is ‘bezoeken’, ‘zich bekommeren om’; zie 21:1; Exod. 3:16; 13:19.

אל הארץ אשׁר נשׁבע לאברהם ליצחק וליעקב (el ha’arets asher nishba le’Avraham leYitschaq uleYa’aqov), ‘naar het land dat Hij gezworen heeft aan Abraham, aan Isaak en aan Jakob’: zie 15:18; 26:3; 35:12.

Jasher 59:22–24 en Jubileeën 46:5–6 geven dezelfde opdracht.

את עצמתי מזה (veha’alitem et atsmotai mizzeh), ‘dan moeten jullie mijn beenderen van hier meenemen’: zie Exod. 13:19; Joz. 24:32; Hebr. 11:22.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

ויישׂם בארון במצרים (vayyissem ba’aron beMitsrayim), ‘hij werd in een kist gelegd in Egypte’: aron is hier een kist, en elders de ark van het verbond.

Jasher 59:26–27 zegt dat zij hem in een kist vol specerijen aan de Nijl begroeven.

Jubileeën 46:8 zegt dat hij in Egypte begraven werd.