1 Kronieken 21

שָׂטָן (satan), ‘tegenstander’: het woord staat hier zonder lidwoord en zonder naam.

Wij vertalen ‘een satan’.

Zo wordt het ook gebruikt in Num. 22:22, waar de engel van Yahweh ‘tegenstander’ is voor Bileam.

Zie Beër-Sjeba: Beër-Sjeba ligt aan de rand van de Negev, ongeveer 75 km ten zuidwesten van Jeruzalem.

Zie Dan: Dan lag in het uiterste noorden van het land, bij een bron van de Jordaan (Tel Dan).

‘Ga’ en ‘tel’ staan in het meervoud, want David spreekt hier tot Joab en de leiders van het volk.

In 2 Sam. 24:2 spreekt hij alleen tot Joab.

‘Mijn heer’ (אֲדֹנִי, adoni) is een titel voor de koning.

Het is een ander woord dan Adonai, ‘mijn Heer’, voor Yahweh.

Wij spreken de koning aan met ‘u’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

אֶלֶף אֲלָפִים (elef alafim), ‘duizend duizenden’: dat is 1.000.000.

Daarbij komen 100.000.

Hier staan 1.100.000 man in Israël en 470.000 in Juda.

In 2 Sam. 24:9 staan 800.000 in Israël en 500.000 in Juda.

Wij volgen de Masoretische tekst van Kronieken.

Levi en Benjamin werden niet geteld.

Dat staat niet in 2 Sam. 24.

Levi wordt volgens Num. 1:49 niet meegeteld bij de krijgers.

Bij Benjamin staat geen reden.

In het Hebreeuws is het onderwerp van ‘Hij sloeg Israël’ niet genoemd.

Het ligt voor de hand dat het Elohim is, uit de zin ervoor.

הַעֲבֶר (ha’aver), ‘neem weg’: letterlijk ‘laat voorbijgaan’.

David vraagt dat de schuld wordt weggenomen.

Zo ook in 2 Sam. 24:10.

חֹזֶה (chozeh), ‘ziener’: hier heet Gad alleen ‘de ziener van David’.

In 2 Sam. 24:11 staat ‘de profeet Gad, de ziener van David’.

Yahweh spreekt hier tot Gad en geeft hem de boodschap voor David.

Daarom staat het hele vers rood.

De woorden ‘Zo zegt Yahweh’ staan tussen enkele aanhalingstekens, omdat Gad ze aan David moet doorgeven.

Vergelijk 2 Sam. 24:12.

Gad citeert hier Yahweh.

Daarom staan zijn woorden zwart, met enkele aanhalingstekens voor de woorden van Yahweh.

נִסְפֶּה (nisppeh), ‘weggevaagd worden’: ook in Gen. 19:15.

לְמַשֶּׂגֶת (lemassegat), ‘om je in te halen’: het zwaard van je vijanden haalt je in.

Hier staat ‘drie jaar’ hongersnood.

In 2 Sam. 24:13 staat ‘zeven jaar’.

Wij volgen de Masoretische tekst van Kronieken.

אֶפְּלָה (eppelah), ‘laat mij vallen’: enkelvoud.

In 2 Sam. 24:14 staat het meervoud, ‘laten wij vallen’.

Hier staat alleen dat 70.000 man uit Israël vielen.

In 2 Sam. 24:15 staat ook ‘vanaf de morgen tot de bestemde tijd’ en ‘van Dan tot Beër-Sjeba’.

Wij volgen de Masoretische tekst van Kronieken.

De dorsvloer van Ornan lag op de berg Moria, de latere tempelberg in Jeruzalem (2 Kron. 3:1).

Dat is waarschijnlijk.

Zie Dorsvloer van Ornan (Araunna): De dorsvloer van Ornan (in 2 Samuël 24 Araunna) lag op de berg Moria, waar later de tempel van Jeruzalem stond.

וַיִּנָּחֶם (wayyinnachem), ‘liet Zich rouwen’: zoals in Exod. 32:14.

De woorden van Yahweh tot de engel staan rood, zoals in 2 Sam. 24:16.

Hier staat ‘Ornan’ (אָרְנָן).

In 2 Sam. 24:16 staat ‘Araunna’.

Het is dezelfde man.

Wij houden in elk boek de eigen spelling aan.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Dit vers staat alleen in Kronieken.

David ziet de engel ‘tussen de aarde en de hemel’, met een getrokken zwaard dat over Jeruzalem is uitgestrekt.

הֲלֹא אֲנִי אָמַרְתִּי (halo ani amarti), ‘Heb ik niet gezegd?’: David neemt de verantwoordelijkheid.

Het Hebreeuws kan ook gelezen worden als ‘Ik was het die zei’.

De uitkomst is dezelfde.

Zie Dorsvloer van Ornan (Araunna): De dorsvloer van Ornan (in 2 Samuël 24 Araunna) lag op de berg Moria, waar later de tempel van Jeruzalem stond.

Hier spreekt de engel van Yahweh tot Gad.

Het is een onrechtstreekse rede: Gad moet tegen David zeggen dat David omhoog moet gaan.

In 2 Sam. 24:18 komt Gad zelf bij David met dit bevel.

David gehoorzaamt het woord van Gad, dat Gad ‘in de naam van Yahweh’ sprak.

Vergelijk 2 Sam. 24:19.

וַיָּשָׁב (wayyashav), ‘hij keerde zich om’: het werkwoord kan ook ‘hij keerde terug’ betekenen.

Wij vertalen ‘Ornan keerde zich om en zag de engel’.

In 2 Sam. 24:20 kijkt Araunna uit en ziet de koning komen.

אַפַּיִם אַרְצָה (appayim artsah), ‘met het gezicht naar de grond’: letterlijk ‘neuzen naar de grond’.

Zo ook in 2 Sam. 24:20.

בְּכֶסֶף מָלֵא (bechesef male), ‘voor de volle prijs in zilver’: letterlijk ‘voor vol zilver’.

Wij spreken Ornan hier aan met ‘u’, zoals Araunna in 2 Sam. 24:21–24.

מוֹרַג (morag), ‘dorsplank’: een zware plank met scherpe stenen, waarmee het koren wordt gedorst.

חִנָּם (chinnam), ‘om niets’: zonder dat het mij iets kost.

Vergelijk Gen. 23:9–16 en 2 Sam. 24:24.

600 sikkel is ongeveer 6,8 kilogram (een sikkel is ongeveer 11,4 gram).

David geeft Ornan hier 600 sikkel goud voor de hele plaats.

In 2 Sam. 24:24 koopt hij de dorsvloer en de runderen voor 50 sikkel zilver.

Wij volgen de Masoretische tekst van Kronieken.

וַיַּעֲנֵהוּ בָאֵשׁ מִן הַשָּׁמַיִם (wayya’anehu va’esh min hashamayim), ‘Hij antwoordde hem met vuur uit de hemel’: dit staat alleen in Kronieken.

Vergelijk Lev. 9:24 en Richt. 6:21.

נָדָן (nadan), ‘schede’: een zeldzaam woord voor de schede van een zwaard.

Zie Dorsvloer van Ornan (Araunna): De dorsvloer van Ornan (in 2 Samuël 24 Araunna) lag op de berg Moria, waar later de tempel van Jeruzalem stond.

Dit vers en de verzen 29–30 staan alleen in Kronieken.

Het vers verbindt het vuur van vers 26 met het offeren van David op deze plaats.

Gibeon lag bij het huidige El-Jib (Westelijke Jordaanoever), ongeveer 9 kilometer ten noordwesten van Jeruzalem.

Dat is waarschijnlijk.

בָּמָה (bamah), ‘hoogte’: een hoge plaats waar geofferd werd.

לְפָנָיו (lefanav), ‘voor zijn aangezicht’: letterlijk ‘voor hem’.

Het kan verwijzen naar de tabernakel en het altaar in vers 29, of naar Elohim.

Wij vertalen ‘erheen’.