Genesis 39

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

ויקנהו פוטיפר סריס פרעה שׂר הטבחים (vayyiqnehu Potifar saris Par’oh sar hattabbachim), ‘Potifar, hofdienaar van de farao, bevelhebber van de lijfwacht, kocht hem’: zie 37:36.

Jubileeën 39:3 zegt dat de Egyptenaar Jozef over heel zijn huis zette.

Jasher 44:1–11 vertelt dat de Ismaëlieten Jozef bij de grens van Egypte aan vier Medanieten verkochten, dat die hem aan Potifar verkochten voor vierhonderd zilverstukken en dat Potifar hem eerst op herkomst liet onderzoeken.

ויהי יהוה את יוסף (vayhi YHWH et Yosef), ‘Yahweh was met Jozef’: dit keert terug in vers 3, 21 en 23; zie 21:22; 26:24, 28; 28:15.

אישׁ מצליח (ish matsliach), ‘een man die slaagde’: tsalach, ‘slagen, gelukken’; zie 24:21, 40, 56.

Jasher 44:12–13 zegt dat Yahweh met Jozef was en het huis van Potifar zegende.

Jubileeën 39:4 zegt dat Yahweh alles liet slagen wat Jozef deed.

Jasher 58:11 zegt dat Jozef veertig jaar over Egypte regeerde; Jasher 59:20 rekent tachtig jaar.

וישׁרת אתו (vayyeshret oto), ‘en hij diende hem’: sharat is ‘persoonlijk bedienen’; zie 40:4.

ויפקדהו על ביתו (vayyafqideihu al beito), ‘stelde hem aan over zijn huis’: paqad, ‘aanstellen’; zie 41:34.

ברכת יהוה (birkat YHWH), ‘de zegen van Yahweh’: zie 12:2–3; 30:27.

כי אם הלחם אשׁר הוא אוכל (ki im halechem asher hu okhel), ‘behalve het brood dat hij at’: een uitdrukking voor zijn eigen maaltijd.

Een Egyptenaar eet niet met Hebreeën (zie 43:32).

יפה תאר ויפה מראה (yefeh to’ar viyfeh mar’eh), ‘mooi van gestalte en mooi van aanzien’: dezelfde woorden als bij Rachel in 29:17.

Jasher 44:14 zegt dat Jozef achttien jaar was en een jongeman met mooie ogen.

Jubileeën 39:5 zegt dat Jozef mooi van aanblik was.

שׁכבה עמי (shikhvah immi), ‘slaap met mij’: letterlijk ‘lig met mij’; zie vers 12, 14; 2 Sam. 13:11.

Jasher 44:15–25 noemt haar Zelicha en vertelt hoe ze Jozef dag na dag probeerde te verleiden.

Jubileeën 39:8 zegt dat ze jaar na jaar bij hem aandrong.

Jasher 44:44–46 geeft Jozefs antwoord in dezelfde zin: alles is hem toevertrouwd, behalve de vrouw van zijn heer.

אותך באשׁר את אשׁתו (otakh ba’asher att ishto), ‘u, omdat u zijn vrouw bent’.

ואיך אעשׂה הרעה הגדלה הזאת וחטאתי לאלהים (ve’eikh e’eseh haraah haggedolah hazot vechatati lelohim), ‘hoe zou ik dit grote kwaad doen en zondigen tegen Elohim’: overspel is zonde tegen Elohim, zie 20:6; Exod. 20:14.

Jubileeën 39:6–7 zegt dat Jozef zijn ziel niet overgaf en niet bij haar wilde liggen.

יום יום (yom yom), ‘dag na dag’.

כהיום הזה (kehayom hazzeh), ‘op zekere dag’: letterlijk ‘als deze dag’.

ואין אישׁ מאנשׁי הבית שׁם בבית (ve’ein ish me’anshei habayit sham babayit), ‘niemand van de mannen van het huis was daar’: Jasher 44:47–49 zegt dat het de dag was van het feest bij de overstroming van de rivier de Sichor, dat heel Egypte uittrok en dat Zelicha thuisbleef met de woorden dat ze ziek was.

ותתפשׂהו בבגדו (vattitpeseihu bevigdo), ‘greep hem bij zijn kleed’: zie 37:23, 31–33 voor Jozefs vorige kleed.

Jasher 44:53–54 zegt dat ze een zwaard op zijn nek legde en dat hij zijn kleed in haar hand achterliet.

Jubileeën 39:9 zegt dat ze zich aan hem vastklampte en hem in het huis greep om hem te dwingen bij haar te liggen.

עברי (Ivri), ‘Hebreeër’: zie 14:13; 40:15; 43:32.

לצחק בנו (letsachek banu), ‘om met ons te spotten’: tsachaq is ‘lachen’ of ‘spelen’, hier met een seksuele bijklank, zie 26:8.

Jasher 44:57–59 geeft haar verhaal aan het huisgezin.

העבד העברי (ha’eved ha’Ivri), ‘de Hebreeuwse slaaf’: tegen de huisgenoten zegt ze ‘een Hebreeër’, tegen haar man ‘slaaf’.

Jasher 44:61 geeft haar klacht aan Potifar weer.

ויחר אפו (vayichar apo), ‘zijn toorn ontbrandde’: letterlijk ‘zijn neus ontbrandde’; zie 30:2.

Jubileeën 39:10–12 zegt dat de vrouw Jozef bij haar heer beschuldigde, dat de Egyptenaar het kleed en de gebroken deur zag en dat Jozef in de gevangenis was.

Jasher 44:62–75 vertelt dat Potifar Jozef liet slaan, dat een kind van elf maanden de waarheid sprak en dat priesters als rechters het kleed onderzochten: het was aan de voorkant gescheurd, dus ze had hem vastgegrepen.

Hier is de gelezen vorm gevolgd.

בית הסהר (beit hassohar), ‘de gevangenis’: de betekenis van sohar is onzeker; zie 40:3, 5.

Lezing: het geschreven woord is אסורי (asuri), ‘gebondenen van’; de Masoreten laten het lezen als אסירי (asirei), ‘gevangenen van’.

Jasher 44:76 zegt dat Jozef twaalf jaar in de gevangenis bleef.

Jasher 44:77–80 vertelt dat Zelicha hem ook daar bleef bedreigen en lokken en daarna ophield.

ויט אליו חסד (vayyet elav chased), ‘boog zich met trouw naar hem toe’: chesed is ‘trouw’, zie 24:12, 14, 27.

Jubileeën 39:12–13 zegt dat Jozef in de gevangenis was en dat de overste van de gevangenisbewakers alles aan hem overliet.

הוא היה עשׂה (hu hayah oseh), ‘hij was het die het deed’.

Jubileeën 39:13 zegt dat de bevelhebber alles in zijn hand gaf en van niets wist.