Lucas 20

εὐαγγελίζομαι (euangelizomai), ‘de goede boodschap brengen’. πρεσβύτεροι (presbyteroi), ‘oudsten’: leiders van het volk.

λόγον (logon), letterlijk ‘woord’: hier een vraag, zoals in Matt. 21:24.

ἐξ οὐρανοῦ (ex ouranou), ‘uit de hemel’: een omschrijving voor ‘van Elohim’, zoals in Mark. 11:30.

De gelijkenis begint zoals het lied over de wijngaard in Jes. 5:1–2. γεωργός (georgos), ‘pachter’: iemand die land van een ander bewerkt en daarvoor een deel van de opbrengst betaalt; ἐκδίδωμι (ekdidomi), ‘verpachten’.

Lucas noemt geen omheining, wijnpers of toren, anders dan Mark. 12:1 en Matt. 21:33.

Het Grieks heeft twee werkwoorden voor ‘sturen’: ἀποστέλλω (apostello), ‘zenden’ (hier ‘zond’, ‘zonden’), en πέμπω (pempo), ‘sturen’ (vers 11, 12 en 13). ἐξαποστέλλω (exapostello), ‘wegzenden’, staat in vers 10 en 11 (‘zonden hem … weg’).

ἀγαπητός (agapetos), ‘geliefd’: vergelijk Mark. 12:6. ἴσως (isos), ‘misschien’: de heer hoopt het, maar weet het niet.

μὴ γένοιτο (me genoito), letterlijk ‘moge het niet gebeuren’: een felle afwijzing.

Aanhaling van Ps. 118:22. κεφαλὴ γωνίας (kephale gonias) is letterlijk ‘hoofd van de hoek’; wij vertalen ‘hoeksteen’, zoals in Mark. 12:10.

Lucas laat het vervolg (Ps. 118:23, ‘Dit is van Yahweh gekomen’) weg.

Vergelijk Jes. 8:14–15 (een steen om over te struikelen; ‘zij vallen, worden verbrijzeld’) en Dan. 2:34–35 (een steen die het beeld vermaalt).

Vergelijk Matt. 21:44.

ἐγκάθετος (enkathetos), ‘spion’: iemand die in het geheim is aangesteld om anderen te bespieden. ἡγεμών (hegemon), ‘stadhouder’: de Romeinse bestuurder van het gebied.

οὐ λαμβάνεις πρόσωπον (ou lambaneis prosopon) is letterlijk ‘U neemt geen gezicht aan’: U bent niet partijdig.

Mark. 12:14 en Matt. 22:16 gebruiken een ander werkwoord met dezelfde betekenis; wij vertalen ze alle drie met ‘kijken naar het gezicht’.

φόρος (foros), ‘belasting’: wat aan de Romeinse keizer betaald moest worden. Καῖσαρ (Kaisar), ‘keizer’: de titel van de Romeinse keizer.

δηνάριον (denarion), ‘denarie’: een Romeinse zilveren munt, ongeveer het loon voor een dag werken (zie ook Matt. 20:2).

Het Grieks zegt van de Sadduceeën dat zij de opstanding ontkennen (ἀντιλέγοντες, antilegontes, ‘tegensprekend’).

Zie Deut. 25:5–6: wanneer een man kinderloos sterft, moet zijn broer de weduwe nemen.

Vergelijk Gen. 38:8 (‘wek nageslacht op voor je broer’).

Het Grieks laat het werkwoord weg (‘en de tweede’); uit vers 31 volgt ‘nam haar’.

αἰών (aion), ‘eeuw’: een tijdperk.

‘Deze eeuw’ is de tegenwoordige tijd; ‘die eeuw’ in vers 35 is de komende tijd.

ἰσάγγελοι (isangeloi), ‘gelijk aan engelen’: dit woord komt alleen hier voor.

‘Zonen van de opstanding’: mensen die tot de opstanding behoren.

Aanhaling van Exod. 3:6 en 3:15. κύριος (kyrios) vertalen wij hier als ‘Yahweh’, omdat in Exod. 3:15 ‘Yahweh, Elohim van jullie vaderen, Elohim van Abraham, Elohim van Isaak en Elohim van Jakob’ staat. βάτος (batos), ‘braamstruik’: zoals in Mark. 12:26.

Het Grieks heeft hier geen lidwoord bij θεός (theos): ‘Hij is geen Elohim van doden’.

Vergelijk Mark. 12:27.

Zie ook Matt. 22:41–46; Mark. 12:35–37.

Aanhaling van Ps. 110:1.

Daar staat in het Hebreeuws ‘Uitspraak van Yahweh tot mijn Heer’; het Grieks heeft twee keer κύριος (kyrios).

Wij schrijven het eerste als ‘Yahweh’ en het tweede als ‘Heer’.

De Griekse tekst heeft ὑποπόδιον (hypopodion), ‘voetbank’, zoals ons Hebreeuws (‘als voetbank voor je voeten’).

Mark. 12:36 en Matt. 22:44 hebben ὑποκάτω (hypokato), ‘onder’; daar schrijven wij ‘onder je voeten’.

στολή (stole), ‘lang gewaad’: een lang, statig kleed. πρωτοκλισία (protoklisia), ‘ereplaats bij een maaltijd’.

κρίμα (krima), ‘oordeel’; περισσότερον (perissoteron), letterlijk ‘overvloediger’: een zwaarder oordeel, zoals in Mark. 12:40.