Jubileeën 35
Rebekka's laatste vermaning
Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Rebekka roept Jakob
1En in het eerste jaar van de eerste jaarweek van het vijfenveertigste jubeljaar riep Rebekka haar zoon Jakob en gebood hem over zijn vader en over zijn broer, dat Jakob hen zou eren al de dagen van zijn leven.
ወበቀዳሚ
(wäbäqädami)
en in het eerste
ዓመት
(amät)
jaar
ዘሱባዔ
(zäsubae)
van de jaarweek
ቀዳሚ
(qädami)
eerste
በዘ
(bäzä)
van het
አርብዓ
(ärba)
veertig
ወኃምስቱ
(wäkhamstu)
en vijfde
ኢዮቤልዉ
(iyobelwu)
jubeljaar
ጸውዐቶ
(tsäwäto)
riep
ርብቃ
(rebqa)
Rebekka
ለያዕቆብ
(läyaqob)
voor Jakob
ወልዳ
(wälda)
haar zoon
ወአዘዘቶ
(wääzäzäto)
en gebood hem
በእንተ
(bäntä)
over
አቡሁ
(äbuhu)
zijn vader
ወበእንተ
(wäbäntä)
en over
እኁሁ
(ekhuhu)
zijn broer
ከመ
(kämä)
dat
ያክብሮሙ
(yakbromu)
dat hij hen zou eren
ኵሎ
(kwlo)
alle
መዋዕለ
(mäwalä)
dagen
ሕይወቱ
(heywätu)
zijn leven
ለያዕቆብ
(läyaqob)
Jakob
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Rebekka's leven eindigt in dit hoofdstuk; Genesis vermeldt haar dood niet, maar wel haar begraafplaats (Gen. 49:31).
Zie ookGen 49:31
2En Jakob zei: Ik zal alles doen zoals u mij geboden hebt, want eer en grootheid is dit voor mij, en gerechtigheid voor mij voor het aangezicht van Yahweh, dat ik hen eer.
ወይቤ
(wäybe)
en hij zei
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
አነ
(änä)
ik
እገብር
(egäbr)
ik zal doen
ኵሎ
(kwlo)
alle
ዘከመ
(zäkämä)
zoals
አዘዝክኒ
(äzäzkni)
je hebt mij geboden
እስመ
(esmä)
omdat
ክብር
(kebr)
eer
ወዕበይ
(wäbäy)
en grootheid
ሊተ
(litä)
mij
ዝንቱ
(zentu)
dit
ነገር
(nägär)
zaak
ወጽድቅ
(wätsdq)
en gerechtigheid
ሊተ
(litä)
mij
በቅድመ
(bäqdmä)
voor het aangezicht van
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ከመ
(kämä)
dat
አክብሮሙ
(äkbromu)
hen te eren
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
3En ook u, moeder, weet van de dag dat ik geboren ben tot op deze dag al mijn daden en alles wat in mijn hart is, dat ik al de dagen goed denk over allen.
ወአንቲኒ
(wääntini)
en ook jij
እሞ
(emo)
moeder
ታአሞሪ
(taämori)
je weet
እምዕለተ
(emlätä)
van de dag van
ተወለድኩ
(täwälädku)
ik werd geboren
እስከ
(eskä)
tot
ዛቲ
(zati)
deze
ዕለት
(elät)
dag
ኵሎ
(kwlo)
alle
ምግባርየ
(megbaryä)
mijn daden
ወኵሎ
(wäkwlo)
en alles
ዘውስተ
(zäwstä)
wat in
ልብየ
(lebyä)
mijn hart
ከመ
(kämä)
dat
ኵሎ
(kwlo)
alle
መዋዕለ
(mäwalä)
dagen
እኄሊ
(ekheli)
ik denk
ሠናየ
(sänayä)
goede
ለኵሉ
(läkwlu)
voor alle
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
4En hoe zou ik niet doen wat u mij geboden hebt, dat ik mijn vader en mijn broer eer?
ወእፎ
(wäfo)
en hoe
ኢይግብር
(iygbr)
niet doen
ነገረ
(nägärä)
het woord
ዘአዘዝክኒ
(zääzäzkni)
wat je mij geboden hebt
ከመ
(kämä)
dat
አክብር
(äkbr)
ik eer
አባየ
(äbayä)
mijn vader
ወእኅዋየ
(wäkhwayä)
en mijn broer
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
5Zeg mij, moeder, welke verkeerdheid u in mij hebt gezien, en ik zal mij daar zeker van afkeren, en er zal ontferming over mij zijn.
ንግርኒ
(negrni)
vertel mij
እሞ
(emo)
moeder
ምንተ
(mentä)
welke
ርኢኪ
(reiki)
heb je gezien
በላዕሌየ
(bälaleyä)
in mij
ጥውየተ
(tewyätä)
verkeerdheid
ወተግሕሦ
(wätäghso)
en door af te keren
እትገሐሥ
(etgähäs)
ik zal mij afkeren
እምኔሁ
(emnehu)
ervan
ወይከውን
(wäykäwn)
en er zal zijn
ላዕሌየ
(laleyä)
over mij
ሣህል
(sahl)
ontferming
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
6En zij zei tot hem: Mijn zoon, al mijn dagen heb ik niets in jou gezien, geen verdraaid werk, maar recht. Maar de waarheid zal ik je zeggen, mijn zoon: ik zal in dit jaar sterven en dit jaar niet in leven voorbijgaan.
ወትቤሎ
(wätbelo)
en zij zei tot hem
ወልድየ
(wäldyä)
mijn zoon
ኵሎን
(kwlon)
al
መዋዕልየ
(mäwalyä)
mijn dagen
አልቦ
(älbo)
ik heb niet
ዘርኢኩ
(zäriku)
gezien
በላዕሌከ
(bälalekä)
in jou
ምንተኒ
(mentäni)
enig
ግብረ
(gebrä)
werk
ጠዋየ
(täwayä)
verdraaid
አላ
(äla)
maar
ርቱዐ
(retuä)
recht
ወባሕቱ
(wäbahtu)
maar
ጽድቀ
(tsedqä)
de waarheid
እነግረከ
(enägräkä)
ik zal je zeggen
ወልድየ
(wäldyä)
mijn zoon
አነ
(änä)
ik
በዛቲ
(bäzati)
in dit
ዓመት
(amät)
jaar
እመውት
(emäwt)
sterven
ወኢይትዐደው
(wäiytädäw)
en zal niet voorbijgaan
ዛተ
(zatä)
dit
ዓመተ
(amätä)
jaar
በሕይወት
(bähywät)
in leven
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘want ik heb in een droom de dag van mijn dood gezien, dat ik niet langer zou leven dan honderdvijfenvijftig jaar; en zie, ik heb alle dagen van mijn leven voltooid die ik leven zal’; dat staat niet in de Beta-tekst.
7En Jakob lachte om het woord van zijn moeder, want zijn moeder had hem gezegd dat zij zou sterven; en zij zat tegenover hem, en haar kracht was in haar en zij was niet verzwakt in haar kracht, want zij ging binnen en uit en zag, en haar tanden waren sterk, en geen ziekte had haar aangeraakt al de dagen van haar leven.
ወሠሐቀ
(wäsähäqä)
en lachte
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
በእንተ
(bäntä)
over
ነገረ
(nägärä)
het woord
እሙ
(emu)
zijn moeder
እስመ
(esmä)
want
ትቤሎ
(tebelo)
had gezegd
እሙ
(emu)
moeder
ከመ
(kämä)
dat
ትመውት
(temäwt)
zou sterven
ወይእቲሰ
(wäytisä)
en zij echter
ትነብር
(tenäbr)
zat
አንጻሪሁ
(äntsarihu)
tegenover hem
ወኀይላ
(wäkhäyla)
en haar kracht
ላዕሌሃ
(laleha)
in haar
ወኢደክመት
(wäidäkmät)
en zij was niet verzwakt
እምኀይላ
(emkhäyla)
in haar kracht
እስመ
(esmä)
omdat
ትበውእ
(tebäw)
zij ging binnen
ወትወፅእ
(wätwäts)
en zij ging uit
ወትሬኢ
(wätrei)
en zag
ወአስናኒሃኒ
(wääsnanihani)
en ook haar tanden
ጽኑዕ
(tsenu)
sterk
ወምንተኒ
(wämntäni)
en niets
ሕማም
(hemam)
ziekte
ኢለከፋ
(iläkäfa)
raakte haar niet
ኵሎ
(kwlo)
alle
መዋዕለ
(mäwalä)
dagen
ሕይወታ
(heywäta)
haar leven
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
8En Jakob zei tot haar: Gezegend ben ik, moeder, als mijn dagen de dagen van uw leven naderen en mijn kracht zo in mij blijft als uw kracht; en u zult niet sterven, want u spreekt vergeefs, in scherts, met mij over uw dood.
ወይቤላ
(wäybela)
en zei tot haar
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
ብፁዕ
(betsu)
gezegend
አነ
(änä)
ik
እሞ
(emo)
moeder
እመ
(emä)
als
ቀርበ
(qärbä)
naderen
መዋዕልየ
(mäwalyä)
mijn dagen
ለመዋዕለ
(lämäwalä)
voor de dagen van
ሕይወትኪ
(heywätki)
uw leven
ወይሄሉ
(wäyhelu)
en blijft
ኀይልየ
(khäylyä)
mijn kracht
ላዕሌየ
(laleyä)
in mij
ከመዝ
(kämäz)
zo
በከመ
(bäkämä)
zoals
ኀይልኪ
(khäylki)
uw kracht
ወኢትመውቲ
(wäitmäwti)
en u zult niet sterven
እስመ
(esmä)
omdat
በከ
(bäkä)
vergeefs
በጸው
(bätsäw)
in scherts
ትትናገሪ
(tetnagäri)
u spreekt
ምስሌየ
(mesleyä)
met mij
በእንተ
(bäntä)
over
ሞትኪ
(motki)
uw dood
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
በከ (‘vergeefs’) en በጸው (‘in scherts’) staan beide in de Ge’ez-tekst; Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft alleen ‘jesting idly’.
Rebekka bij Isaak
9En zij ging binnen bij Isaak en zei tot hem: Eén verzoek smeek ik van u: laat Ezau zweren dat hij Jakob geen kwaad zal doen en hem niet met vijandschap zal vervolgen.
ወቦአት
(wäboät)
en zij ging binnen
ኀበ
(khäbä)
bij
ይስሐቅ
(yeshäq)
Isaak
ወትቤሎ
(wätbelo)
en zij zei tot hem
አሐተ
(ähätä)
één
ስእለተ
(selätä)
verzoek
አስተበቍዕ
(ästäbäqw)
ik smeek
በኀቤከ
(bäkhäbekä)
van u
እምሕሎ
(emhlo)
laat hem zweren
ለዔሳው
(läesaw)
Ezau
ከመ
(kämä)
dat
ኢያሕስም
(iyahsm)
hij geen kwaad doet
ላዕለ
(lalä)
tegen
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
ወኢይስድዶ
(wäiysddo)
en hem niet vervolgt
በጸልእ
(bätsäl)
met vijandschap
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘want u kent de gedachten van Ezau, dat zij van zijn jeugd af verdraaid zijn en dat er niets goeds in hem is; want hij verlangt naar uw dood om hem te doden’; dat staat niet in de Beta-tekst.
10En u weet hoeveel hij gedaan heeft sinds de dag dat Jakob, zijn broer, naar Haran ging tot op deze dag, dat hij ons met heel zijn hart verlaten heeft.
ወአንተ
(wääntä)
en u
ታአምር
(taämr)
weet
መጠነ
(mätänä)
hoeveel
ገብረ
(gäbrä)
hij gedaan heeft
ኵሎ
(kwlo)
alles
እምአመ
(emämä)
sinds
ዕለተ
(elätä)
de dag
ሖረ
(horä)
ging
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
እኁሁ
(ekhuhu)
zijn broer
ውስተ
(westä)
naar
ካራን
(karan)
Haran
እስከ
(eskä)
tot
ዛቲ
(zati)
deze
ዕለት
(elät)
dag
ከመ
(kämä)
dat
በኵሉ
(bäkwlu)
in al
ልቡ
(lebu)
zijn hart
ኀደገነ
(khädägänä)
hij heeft ons verlaten
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 27:43.
Zie Charan: Charan (Harran) lag in het zuiden van het huidige Turkije, bij de grens met Syrië, in het noorden van Mesopotamië.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en hij heeft ons kwaad gedaan; uw kudden heeft hij voor zich genomen en al uw bezit van voor uw aangezicht weggevoerd’; dat staat niet in de Beta-tekst.
Zie ookGen 27:43
11En terwijl wij hem smeekten en hem vroegen wat van ons was, deed hij als een man die ons genadig is.
ወእንዘ
(wänzä)
en terwijl
ናስተበቍዕ
(nastäbäqw)
wij smeekten
ንስእሎ
(neslo)
wij vroegen hem
ዘእምዚአነ
(zämziänä)
wat van ons was
ወውእቱ
(wäwtu)
en hij
ይሬሲ
(yeresi)
deed hij
ከመ
(kämä)
dat
ዘብእሲ
(zäbsi)
als een man
ዘይምሕረነ
(zäymhränä)
die ons genadig is
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
12En hij is verbitterd tegen u omdat u Jakob, uw zoon, gezegend hebt, de volmaakte en rechtschapene; want er is geen kwaad in hem, behalve goedheid.
ወያመርር
(wäyamärr)
en hij is bitter
ላዕሌከ
(lalekä)
tegen u
በእንተ
(bäntä)
over
ዘባረከ
(zäbaräkä)
omdat u zegende
ያዕቆብሃ
(yaqobha)
Jakob
ወልደከ
(wäldäkä)
uw zoon
ፍጹማዊ
(fetsumawi)
de volmaakte
ወራትዐ
(wäratä)
en rechtschapen
እስመ
(esmä)
omdat
አልቦ
(älbo)
er was niet
እከየ
(ekäyä)
kwaad
ዘእንበለ
(zänbälä)
behalve
ኂሩት
(khirut)
goedheid
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat Ezau sinds Jakob uit Haran kwam niets van hen geroofd heeft, dat hij hen alles op zijn tijd brengt, zich met heel zijn hart verheugt wanneer zij uit zijn handen aannemen en hen zegent, dat hij van hen niet gescheiden is sinds hij uit Haran kwam en voortdurend thuis bij hen blijft, hen eerend; dat staat niet in de Beta-tekst.
13En Isaak zei tot haar: Ook ik weet en zie de daden van Jakob bij ons, dat hij ons met heel zijn hart eert.
ወይቤላ
(wäybela)
en zei tot haar
ይስሐቅ
(yeshäq)
Isaak
አነኒ
(änäni)
ook ik
አአምር
(äämr)
ik weet
ወእሬኢ
(wärei)
en zie
ግብረ
(gebrä)
de daden van
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
ዘምስሌነ
(zämslenä)
bij ons
ከመ
(kämä)
dat
በኵሉ
(bäkwlu)
in al
ልቡ
(lebu)
zijn hart
ውእቱ
(wetu)
hij
ያከብረነ
(yakäbränä)
hij eert ons
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat Isaak Ezau eerst meer liefhad dan Jakob, omdat hij de eerstgeborene was, maar nu Jakob meer dan Ezau, omdat ‘hij’ (Ezau) veel boze daden heeft gedaan, geen gerechtigheid in hem is en al zijn wegen onrecht en geweld zijn; Charles zet daarna ‘en er is geen gerechtigheid rondom hem’ tussen [ ] als dittografie.
Dat staat niet in de Beta-tekst.
14En nu is mijn hart verontrust om zijn daden; en hij en zijn zaad zijn niet bestemd tot redding, want zij zijn het die van de aarde zullen omkomen en die van onder de hemel zullen worden uitgeroeid.
ወይእዜኒ
(wäyzeni)
en nu
ልብየ
(lebyä)
mijn hart
ይትሀወክ
(yethäwäk)
is verontrust
በእንተ
(bäntä)
over
ምግባራቲሁ
(megbaratihu)
zijn daden
ወኢኮነ
(wäikonä)
en niet is
ውእቱ
(wetu)
hij
ወዘርኡ
(wäzäru)
en zijn zaad
ለድኂን
(lädkhin)
tot redding
እስመ
(esmä)
want
እለ
(elä)
die
ይትሐጐሉ
(yethägwälu)
zullen omkomen
እሙንቱ
(emuntu)
zij
እምነ
(emnä)
van
ምድር
(medr)
de aarde
ወእለ
(wälä)
en die
ይሤረዉ
(yeseräwu)
zullen worden uitgeroeid
እሙንቱ
(emuntu)
zij
እምታሕተ
(emtahtä)
van onder
ሰማይ
(sämay)
hemel
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘want hij heeft de God van Abraham verlaten en is zijn vrouwen nagegaan, en hun onreinheid en hun dwaling, hij en zijn kinderen’; dat staat niet in de Beta-tekst.
15En ook jij zegt mij dat ik hem moet laten zweren dat hij zijn broer Jakob niet zal doden.
ወአንቲኒ
(wääntini)
en ook jij
ትብልኒ
(teblni)
je zegt mij
ከመ
(kämä)
dat
አምሕሎ
(ämhlo)
dat ik hem laat zweren
ከመ
(kämä)
dat
ኢይቅትል
(iyqtl)
hij niet zal doden
እኅዋሁ
(ekhwahu)
zijn broer
ያዕቆብሃ
(yaqobha)
Jakob
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘ook al zweert hij, hij zal zich niet aan zijn eed houden en hij zal geen goed doen, maar alleen kwaad’; dat staat niet in de Beta-tekst.
16En indien hij Jakob, zijn broer, wil doden, zal hij in de hand van Jakob gegeven worden en niet uit zijn hand ontkomen, want in zijn hand zal hij neerdalen.
ወእመኒ
(wämäni)
en indien
ፈቀደ
(fäqädä)
hij wil
ይቅትል
(yeqtl)
doden
ያዕቆብሃ
(yaqobha)
Jakob
እኅዋሁ
(ekhwahu)
zijn broer
ውስተ
(westä)
in
እደ
(edä)
de hand van
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
ይትወሀብ
(yetwähäb)
zal hij gegeven worden
ወኢያመሥጥ
(wäiyamäst)
en niet ontkomen
እምእዴሁ
(emdehu)
uit zijn hand
እስመ
(esmä)
omdat
ውስተ
(westä)
in
እዴሁ
(edehu)
zijn hand
ይወርድ
(yewärd)
zal hij neerdalen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) zet ‘want in zijn hand zal hij neerdalen’ tussen [ ] als een glosse; zie Jub. 36:9.
17En vrees jij niet om Jakob, want de bewaker van Jakob is groot en machtig en geëerd en geprezen meer dan de bewaker van Ezau.
ወአንተኒ
(wääntäni)
en jij
ኢትፍርሂ
(itfrhi)
vrees niet
በእንተ
(bäntä)
over
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
እስመ
(esmä)
omdat
ዐቃቢሁ
(äqabihu)
de bewaker
ለያዕቆብ
(läyaqob)
van Jakob
ዐቢይ
(äbiy)
groot
ወኀያል
(wäkhäyal)
en machtig
ወክቡር
(wäkbur)
en geëerd
ወእኩት
(wäkut)
en geprezen
እምዐቃቢሁ
(emäqabihu)
meer dan de bewaker
ለዔሳው
(läesaw)
Ezau
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Charles (Engelse vertaling uit 1917) denkt bij ‘de bewaker’ aan de beschermengel; zie Matt. 18:10, Hand. 12:15 en Hebr. 1:14.
Rebekka bij Ezau
18En Rebekka zond en riep Ezau, en hij kwam bij haar, en zij zei tot hem: Ik heb een verzoek, mijn zoon, dat ik van je vraag, en zeg toe dat je het zult doen, mijn zoon.
ወለአክት
(wälääkt)
en zond
ርብቃ
(rebqa)
Rebekka
ወጸውዐቶ
(wätsäwäto)
en riep hem
ለዔሳው
(läesaw)
Ezau
ወመጽአ
(wämätsä)
en hij kwam
ኀቤሃ
(khäbeha)
bij haar
ወትቤሎ
(wätbelo)
en zij zei tot hem
ስእለተ
(selätä)
een verzoek
ብየ
(beyä)
ik heb
ወልድየ
(wäldyä)
mijn zoon
እንተ
(entä)
dat
እስእል
(esl)
ik vraag
እምኀቤከ
(emkhäbekä)
van je
ወበል
(wäbäl)
en zeg toe
ከመ
(kämä)
dat
ትግበራ
(tegbära)
dat je het doet
ወልድየ
(wäldyä)
mijn zoon
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
19En hij zei: Ik zal alles doen wat u mij zegt, en ik zal uw verzoek niet weigeren.
ወይቤ
(wäybe)
en hij zei
አነ
(änä)
ik
እገብር
(egäbr)
ik zal doen
ኵሎ
(kwlo)
alle
ዘትቤልኒ
(zätbelni)
wat u mij zegt
ወኢየአቢ
(wäiyääbi)
en ik weiger niet
ስእለተኪ
(selätäki)
uw verzoek
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
20En zij zei tot hem: Ik vraag van je dat je mij op de dag dat ik sterf binnenbrengt en begraaft dicht bij Sara, de moeder van je vader, en dat jij en Jakob elkaar liefhebben onder elkaar en dat niemand van jullie kwaad zoekt tegen zijn broer, behalve alleen wederzijdse liefde; en jullie zullen voorspoedig zijn, mijn kinderen, en geëerd worden te midden van het land, en geen vijand zal zich over jullie verheugen, en jullie zullen tot zegen en tot genade zijn voor de ogen van allen die jullie liefhebben.
ወትቤሎ
(wätbelo)
en zij zei tot hem
አነ
(änä)
ik
እስእል
(esl)
ik vraag
እምኀቤከ
(emkhäbekä)
van je
በዕለተ
(bälätä)
op de dag
አመ
(ämä)
dat
ሞትኩ
(motku)
ik sterf
ከመ
(kämä)
dat
ታብአኒ
(tabäni)
je mij binnenbrengt
ወትቅብረኒ
(wätqbräni)
en mij begraaft
ቅሩበ
(qerubä)
dicht bij
ሳራ
(sara)
Sara
እመ
(emä)
de moeder van
አቡከ
(äbukä)
je vader
ወከመ
(wäkämä)
en dat
ትትፋቀሩ
(tetfaqäru)
dat jullie elkaar liefhebben
አንተ
(äntä)
jij
ወያዕቆብ
(wäyaqob)
en Jakob
በበይናቲክሙ
(bäbäynatikmu)
onder elkaar
ወኢይኅሥሥ
(wäiykhss)
en niet zal zoeken
እኩየ
(ekuyä)
kwaad
አሐዱ
(ähädu)
een van jullie
ለእኁሁ
(läkhuhu)
tegen zijn broer
ዘእንበለ
(zänbälä)
behalve
ተፋቅሮ
(täfaqro)
wederzijdse liefde
ክመ
(kemä)
alleen
ወትሴርሑ
(wätserhu)
en jullie zullen voorspoedig zijn
ውሉድየ
(weludyä)
mijn kinderen
ወትከብሩ
(wätkäbru)
en geëerd worden
በማእከለ
(bämakälä)
te midden van
ምድር
(medr)
de aarde
ወኢይትፌሣሕ
(wäiytfesah)
en zich niet verheugen
ላእሌክሙ
(lalekmu)
over jullie
ጸላኢ
(tsälai)
geen vijand
ወትከውኑ
(wätkäwnu)
en jullie zullen zijn
ለበረከት
(läbäräkät)
tot zegen
ወለምሕረት
(wälämhrät)
en tot genade
በቅድመ
(bäqdmä)
voor het aangezicht van
አዕይንቲሆሙ
(äyntihomu)
de ogen
ለኵሎሙ
(läkwlomu)
van allen
እለ
(elä)
die
ያፈቅሩክሙ
(yafäqrukmu)
die jullie liefhebben
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 23:19.
Zie ookGen 23:19
21En hij zei: Ik zal alles doen wat u mij zegt, en ik zal u begraven op de dag van uw dood dicht bij Sara, de moeder van mijn vader, zoals u wenste dat haar beenderen dicht bij uw beenderen zijn.
ወይቤ
(wäybe)
en hij zei
አነ
(änä)
ik
እገብር
(egäbr)
ik zal doen
ኵሎ
(kwlo)
alle
ዘትቤልኒ
(zätbelni)
wat u mij zegt
ወእቀብረኪ
(wäqäbräki)
en ik zal u begraven
አመ
(ämä)
op
ዕለተ
(elätä)
de dag van
ሞትኪ
(motki)
uw dood
ቅሩበ
(qerubä)
dicht bij
ሳራ
(sara)
Sara
እሙ
(emu)
de moeder van
ለአቡየ
(lääbuyä)
mijn vader
በከመ
(bäkämä)
zoals
አፍቀርኪ
(äfqärki)
u wenste
አዕጽምቲሃ
(ätsmtiha)
haar beenderen
ከመ
(kämä)
dat
የሀሉ
(yähälu)
zijn
ቅሩበ
(qerubä)
dicht bij
አዕጽምቲኪ
(ätsmtiki)
uw beenderen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
22En ook Jakob, mijn broer, zal ik liefhebben boven al wat vlees is, en ik heb geen broer in heel de aarde behalve hem alleen.
ወያዕቆብሃኒ
(wäyaqobhani)
en ook Jakob
እኅዋየ
(ekhwayä)
mijn broer
አነ
(änä)
ik
አፈቅር
(äfäqr)
zal ik liefhebben
እምኵሉ
(emkwlu)
boven al
ዘሥጋ
(zäsga)
wat vlees is
ወአልቦ
(wäälbo)
en ik heb niet
ሊተ
(litä)
mij
እኅወ
(ekhwä)
een broer
በውስተ
(bäwstä)
in
ኵሉ
(kwlu)
heel
ምድር
(medr)
de aarde
ዘእንበለ
(zänbälä)
behalve
ውእቱ
(wetu)
hem
ባሕቲቱ
(bahtitu)
alleen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en dit is voor mij geen grote verdienste als ik hem liefheb; want hij is mijn broer, en wij zijn samen in uw lichaam gezaaid en samen uit uw schoot voortgekomen, en als ik mijn broer niet liefheb, wie zal ik dan liefhebben?’; dat staat niet in de Beta-tekst.
23En ook ik zelf smeek u dat u Jakob vermaant ter wille van mij en van mijn kinderen, want ik weet dat hij zeker over mij en over mijn kinderen koning zal zijn.
ወአነ
(wäänä)
en ook ik
ክመ
(kemä)
zelf
አስተበቍዐኪ
(ästäbäqwäki)
ik smeek u
ከመ
(kämä)
dat
ትገሥጽዮ
(tegästsyo)
dat u hem vermaant
ለያዕቆብ
(läyaqob)
voor Jakob
በእንቲአየ
(bäntiäyä)
ter wille van mij
ወበእንተ
(wäbäntä)
en over
ውሉድየ
(weludyä)
mijn kinderen
እስመ
(esmä)
omdat
አአምር
(äämr)
ik weet
ከመ
(kämä)
dat
ነጊሠ
(nägisä)
zeker
ይነግሥ
(yenägs)
hij zal regeren
ላዕሌየ
(laleyä)
over mij
ወላዕለ
(wälalä)
en over
ውሉድየ
(weludyä)
mijn kinderen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘want op de dag dat mijn vader hem zegende, maakte hij hem de hogere en mij de lagere’; dat staat niet in de Beta-tekst.
24En ik zweer u dat ik hem zal liefhebben en dat tegen hem al de dagen van mijn leven geen kwaad gezocht zal worden, maar alleen goed.
ወአነ
(wäänä)
en ik
እምሕል
(emhl)
ik zweer
ለኪ
(läki)
u
ከመ
(kämä)
dat
አፈቅሮ
(äfäqro)
ik hem liefheb
ወከመ
(wäkämä)
en dat
ኢይትኀሠሥ
(iytkhäsäs)
niet gezocht zal worden
ሎቱ
(lotu)
tegen hem
እኩየ
(ekuyä)
boze
ኵሎ
(kwlo)
alle
መዋዕል
(mäwal)
de dagen van
ሕይወትየ
(heywätyä)
mijn leven
ዘእንበለ
(zänbälä)
behalve
ሠናይ
(sänay)
goed
ክመ
(kemä)
alleen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘En hij zwoer haar over heel deze zaak’; dat staat niet in de Beta-tekst.
Jakob belooft liefde
25En zij riep Jakob voor de ogen van Ezau en gebood hem overeenkomstig het woord dat zij tot Ezau gesproken had.
ወጸውዐቶ
(wätsäwäto)
en riep
ለያዕቆብ
(läyaqob)
voor Jakob
በቅድመ
(bäqdmä)
voor het aangezicht van
አዕይንቲሁ
(äyntihu)
zijn ogen
ለዔሳው
(läesaw)
Ezau
ወአዘዘቶ
(wääzäzäto)
en gebood hem
በከመ
(bäkämä)
zoals
ነገር
(nägär)
het woord
ዘተናገረት
(zätänagärät)
wat zij gesproken had
ምስለ
(meslä)
tot
ዔሳው
(esaw)
Ezau
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
26En hij zei: Ik zal uw wil doen; geloof mij dat geen kwaad van mij en van mijn kinderen tegen Ezau zal voortkomen, en ik zal in niets de eerste zijn, behalve in liefde alleen.
ወይቤ
(wäybe)
en hij zei
አነ
(änä)
ik
እገብር
(egäbr)
ik zal doen
ሥምረተኪ
(semrätäki)
uw wil
ተሐበይኒ
(tähäbäyni)
geloof mij
ከመ
(kämä)
dat
ኢይወፅእ
(iywäts)
niet zal voortkomen
እምኔየ
(emneyä)
van mij
ወእምነ
(wämnä)
en uit
ውሉድየ
(weludyä)
mijn kinderen
እኩይ
(ekuy)
kwaad
ላዕለ
(lalä)
tegen
ዔሳው
(esaw)
Ezau
ኢይቀድም
(iyqädm)
ik zal niet de eerste zijn
ዘእንበለ
(zänbälä)
behalve
ተፋቅሮ
(täfaqro)
wederzijdse liefde
ክመ
(kemä)
alleen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
27En zij aten en dronken, zij en haar zonen, in die nacht.
ወበልዑ
(wäbälu)
en zij aten
ወሰትዩ
(wäsätyu)
en dronken
ይእቲ
(yeti)
zij
ወውሉዳ
(wäwluda)
en haar zonen
በይእቲ
(bäyti)
in die
ሌሊት
(lelit)
nacht
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 49:31.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat zij in die nacht stierf, drie jubeljaren en één jaarweek en één jaar oud (dus 155 jaar), en dat haar twee zonen, Ezau en Jakob, haar begroeven in de dubbele spelonk bij Sara, de moeder van hun vader; dat staat niet in de Beta-tekst.
Zie ookGen 49:31