Richteren 13

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

Tsora (Hebreeuws Tsor’a, soms geschreven als Zora) lag in de Sefela, ongeveer 20 km ten westen van Jeruzalem.

Het ligt waarschijnlijk bij Tel Sar’a, bij Bet-Semes in Israël.

Het gebied hoorde bij de stam Dan.

עֲקָרָה (aqarah), ‘onvruchtbaar’.

Dat waren ook Sara (Gen. 11:30), Rebekka (Gen. 25:21) en Rachel (Gen. 29:31).

מַלְאַךְ יְהוָה (mal’akh Yahweh), ‘engel van Yahweh’: מַלְאָךְ betekent ‘gezant’.

In dit hoofdstuk spreekt de engel in de ik-vorm.

Hij zegt ‘Mijn naam’ (vers 18) en Manoach zegt: ‘Wij hebben Elohim gezien’ (vers 22).

Zijn identiteit wordt verschillend uitgelegd (zie de voetnoot bij Gen. 16:7).

Wij zetten de woorden van de engel cursief, zoals bij Gen. 16:7–13 en Exod. 3:2–6.

Ook in vers 16, waar hij over Yahweh in de derde persoon spreekt, blijven zijn woorden cursief.

De woorden die de vrouw van hem navertelt (vers 6–7) zijn gewone tekst.

De regels voor een nazireeër staan in Num. 6:1–21.

Hier moet de moeder zich al tijdens de zwangerschap aan de regels voor wijn, sterke drank en onreinheid houden.

Zie Filistea: Filistea was de kuststrook in het zuidwesten van het land, rond Gaza en Asdod.

נָזִיר (nazir), ‘nazireeër’: iemand die zich voor Elohim afzondert (Num. 6:2).

Meestal legt iemand zelf een gelofte af voor een bepaalde tijd.

Hier wijst Elohim de jongen aan, vanaf zijn geboorte.

מוֹרָה (morah), ‘scheermes’, is een ander woord dan in Num. 6:5.

Het lange haar is het teken van de wijding.

אִישׁ הָאֱלֹהִים (ish ha’Elohim), ‘man van Elohim’: een titel voor iemand die namens Elohim spreekt (Deut. 33:1).

De vrouw weet niet dat het een engel is.

Zij zegt alleen dat hij eruitzag ‘als’ een engel.

נוֹרָא (nora), ‘ontzagwekkend’.

De vrouw voegt aan de woorden van de engel iets toe: ‘tot de dag van zijn dood’.

Dat staat niet in vers 5.

אֲדֹנָי (Adonai), ‘mijn Heer’: de aanspreking van Yahweh.

Het woord heeft hier de klinkers van de aanspreking van Elohim, niet die van ‘mijn heer’ voor een mens.

Manoach richt zich dus tot Yahweh.

Vergelijk Richt. 16:28.

Manoach spreekt de man aan met ‘u’, omdat hij nog niet weet wie hij is.

מִשְׁפָּט (mishpat), meestal ‘recht’: hier de regel waarnaar de jongen moet leven.

מַעֲשֶׂה (ma’aseh), ‘werk’ of ‘taak’.

Manoach biedt gastvrijheid aan, zoals Abraham (Gen. 18:5–8) en Gideon (Richt. 6:18–19).

De engel wil niet van het brood eten.

Het offer is voor Yahweh bestemd.

Wie hij is, ziet Manoach pas in vers 21.

פֶּלִאי (pil’i), ‘wonderbaarlijk’: van dezelfde stam als מַפְלִא (mafli), ‘wonderbaarlijk handelend’, in vers 19.

Vergelijk Gen. 32:30 en Jes. 9:5.

צוּר (tsur), ‘rots’: de rots dient als altaar.

Vergelijk Richt. 6:20.

De tekst noemt niet wie ‘wonderbaarlijk handelt’.

Wij nemen Yahweh, omdat het woord aansluit bij vers 18.

De engel gaat op in de vlam van het offer.

Vergelijk Richt. 6:21.

Wie Elohim ziet, zal sterven: zie Exod. 33:20.

Vergelijk Gen. 32:31 en Richt. 6:22–23.

שִׁמְשׁוֹן (Shimshon), ‘Simson’, klinkt als שֶׁמֶשׁ (shemesh), ‘zon’.

De betekenis is niet zeker.

Machane-Dan (‘kamp van Dan’) lag tussen Tsora en Estaol in de Sefela, ten westen van Jeruzalem in Israël.

De plek is onzeker.

Volgens Richt. 18:12 ligt het achter Kirjat-Jearim.

Estaol lag waarschijnlijk bij Eshwa, ongeveer 20 km ten westen van Jeruzalem.

Zie Zora (Tsora): Zora (Tsora) lag in de Sefela, ten westen van Jeruzalem, bij het huidige Bet Semes.

לִפְעֹם (lif’om), ‘drijven’ of ‘in beweging brengen’.

Hetzelfde werkwoord staat in Gen. 41:8 voor een onrustige geest.