Lucas 24

Zie Graf van Jozef van Arimatea (graf van Yeshua; ligging onzeker): Het graf lag in een rots, buiten Jeruzalem, bij de plek van de kruisiging.

De traditie zoekt het in de Heilig-Grafkerk.

Dit is niet zeker.

τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων (te mia ton sabbaton), letterlijk ‘op de eerste van de sabbatten’: de eerste dag van de week, de dag na de sabbat. ἄρωμα (aroma), ‘specerij’: geurige stoffen waarmee men een lichaam verzorgde.

Zie Graf van Jozef van Arimatea (graf van Yeshua; ligging onzeker): Het graf lag in een rots, buiten Jeruzalem, bij de plek van de kruisiging.

De traditie zoekt het in de Heilig-Grafkerk.

Dit is niet zeker.

In latere handschriften (Textus Receptus, Byzantijnse tekst) staat hier ‘het lichaam van de Heer Yeshua’; de SBLGNT heeft alleen ‘het lichaam’.

ἀστράπτω (astrapto), ‘flitsen’: als een bliksem schitteren.

De twee mannen heten in 24:23 ‘engelen’.

Vergelijk Matt. 28:2–3; Mark. 16:5; Joh. 20:12.

Het Grieks heeft hier alleen ‘zij zeiden’; wij schrijven ‘de mannen’, omdat anders niet duidelijk is wie spreekt.

Zie Galilea: Galilea is het noorden van het land, ten westen van de Jordaan en het meer van Galilea.

Nazaret en Kapernaüm liggen in dit gebied.

Vergelijk Luc. 9:22 en Luc. 18:31–33, waar Yeshua Zijn lijden en opstanding aankondigt.

υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου (huios tou anthropou), ‘de Mensenzoon’: zie 5:24. ἀναστῆναι (anastenai), ‘opstaan’: een ander woord dan ἠγέρθη (egerthe), ‘is opgewekt’ in 24:6.

Zie Graf van Jozef van Arimatea (graf van Yeshua; ligging onzeker): Het graf lag in een rots, buiten Jeruzalem, bij de plek van de kruisiging.

De traditie zoekt het in de Heilig-Grafkerk.

Dit is niet zeker.

Het Grieks heeft alleen ‘Maria van Jakobus’; wij vullen ‘de moeder’ aan, zoals in Mark. 16:1.

Over Johanna zie Luc. 8:3.

λῆρος (leros), ‘onzin’: een zeldzaam woord voor praat zonder zin. ἀπιστέω (apisteo), ‘niet geloven’.

Zie Graf van Jozef van Arimatea (graf van Yeshua; ligging onzeker): Het graf lag in een rots, buiten Jeruzalem, bij de plek van de kruisiging.

De traditie zoekt het in de Heilig-Grafkerk.

Dit is niet zeker.

πρὸς ἑαυτόν (pros heauton), ‘bij zichzelf’: het kan ook ‘naar huis’ betekenen.

Wij lezen: verwonderd bij zichzelf.

In sommige oude handschriften ontbreekt dit vers.

Wij vertalen het zoals de SBLGNT.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Emmaüs (ligging onzeker): De ligging van Emmaüs is onzeker.

Het lag 60 stadiën (ongeveer 11 km) van Jeruzalem; voorgesteld worden onder meer Qaloniya/Motza en Abu Gosh (westelijk van Jeruzalem).

Imwas (Emmaüs-Nikopolis) ligt op ongeveer 30 km.

Dit punt is een gok.

Ἐμμαοῦς (Emmaous), ‘Emmaüs’: de ligging is onzeker. στάδιον (stadion), ‘stadie’: ongeveer 185 meter; 60 stadiën is dus ongeveer 11 kilometer.

ἐκρατοῦντο (ekratounto), ‘werden tegengehouden’: de lijdende vorm; de tekst zegt niet door wie of wat.

Vergelijk Luc. 24:31, waar hun ogen geopend worden.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

παροικέω (paroikeo), ‘als vreemdeling verblijven’.

De twee herkennen Hem niet (24:16); daarom spreken zij Hem aan met ‘u’ in kleine letter.

Ναζαρηνός (Nazarenos), ‘Nazarener’: iemand uit Nazaret; vergelijk Mark. 14:67.

λυτρόω (lytroo), ‘vrijkopen’: van λύτρον (lytron), ‘losgeld’ (Mark. 10:45).

Het Hebreeuwse pada betekent ‘vrijkopen’.

Zie Graf van Jozef van Arimatea (graf van Yeshua; ligging onzeker): Het graf lag in een rots, buiten Jeruzalem, bij de plek van de kruisiging.

De traditie zoekt het in de Heilig-Grafkerk.

Dit is niet zeker.

ἐξίστημι (existemi), ‘verbijsteren’: letterlijk ‘buiten zinnen brengen’.

Zie Graf van Jozef van Arimatea (graf van Yeshua; ligging onzeker): Het graf lag in een rots, buiten Jeruzalem, bij de plek van de kruisiging.

De traditie zoekt het in de Heilig-Grafkerk.

Dit is niet zeker.

De tekst zegt niet welke teksten uit de Schriften Hij uitlegde.

προσποιέομαι (prospoieomai), ‘doen alsof’: de tekst zegt niet waarom Hij zo deed.

εὐλογέω (eulogeo), ‘de zegen uitspreken’: over het brood, zoals bij een maaltijd gebruikelijk.

Vergelijk Luc. 22:19.

διανοίγω (dianoigo), ‘openen’: staat ook in 24:32 en 24:45.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

οἱ ἕνδεκα (hoi hendeka), ‘de elf’: de twaalf zonder Judas.

Zie ook Mark. 16:14.

Simon is Simon Petrus.

Zie ook 1 Kor. 15:5.

Zie ook Joh. 20:19–23; Mark. 16:14.

In latere handschriften (Textus Receptus, Byzantijnse tekst) volgen hier de woorden ‘En Hij zei tegen hen: Vrede voor jullie’ (vergelijk Joh. 20:19); de SBLGNT heeft ze niet.

πνεῦμα (pneuma), ‘geest’: hier de geest van een gestorvene, geen Heilige Geest; daarom met kleine letter.

διαλογισμός (dialogismos), ‘overweging’: wat iemand bij zichzelf overlegt; hier gaat het om twijfel.

ψηλαφάω (psilafao), ‘aanraken, betasten’.

Zie ook Joh. 20:20, 20:27.

De SBLGNT zet dit vers tussen rechte haken.

In sommige oude handschriften ontbreekt het.

Wij vertalen het.

χαρά (chara), ‘vreugde’: ook in 24:52.

Hier staan de drie delen van de Schriften van Israël naast elkaar: de wet (Torah), de profeten en de psalmen.

νοῦς (nous), ‘verstand’: het vermogen om te begrijpen.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie ook Matt. 28:19–20; Mark. 16:15. μετάνοια (metanoia), ‘bekering’: zie 3:3. ἀρξάμενοι (arxamenoi), ‘te beginnen’: de vorm is meervoud en kan bij ‘jullie’ in 24:48 horen (‘jullie, beginnend in Jeruzalem, zijn getuigen’).

ἐπαγγελία (epangelia), ‘belofte’. ἐξαποστέλλω (exapostello), ‘zenden’.

De tekst noemt niet wat de belofte van de Vader is; zie Hand. 1:4–5. ὕψος (hypsos), ‘hoogte’: de hemel.

Zie Betanië: Betanië (el-Azariya) lag aan de oostkant van de Olijfberg, ongeveer 3 km ten oosten van Jeruzalem.

Vergelijk Lev. 9:22, waar Aäron zijn handen opheft en het volk zegent.

ἀναφέρω (anafero), ‘omhoogdragen’: letterlijk ‘omhoog brengen’; zie ook Mark. 16:19 en Hand. 1:9–11.

De SBLGNT zet de woorden ‘en werd omhooggedragen naar de hemel’ tussen rechte haken.

In sommige oude handschriften ontbreken ze.

Wij vertalen ze.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

προσκυνέω (proskyneo), ‘zich neerbuigen’.

De SBLGNT zet de woorden over het zich neerbuigen voor Hem tussen rechte haken.

In sommige oude handschriften ontbreken ze.

Wij vertalen ze.

εὐλογέω (eulogeo), ‘zegenen’: Elohim zegenen is Hem prijzen (vergelijk Ps. 103:1).