Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Een rechtszaak tegen het land
1Hoor het woord van Yahweh, zonen van Israël. Want Yahweh heeft een rechtszaak met de bewoners van het land: er is geen waarheid, geen trouw en geen kennis van Elohim in het land.
שִׁמְע֥וּ
(shimu)
hoor
דְבַר
(devar)
het woord van
יְהוָ֖ה
(Yahweh)
Yahweh
בְּנֵ֣י
(benei)
zonen van
יִשְׂרָאֵ֑ל
(yisrael)
Israël
כִּ֣י
(ki)
want
רִ֤יב
(riv)
rechtszaak
לַֽיהוָה֙
(laYahweh)
voor Yahweh
עִם
(im)
met
יוֹשְׁבֵ֣י
(yoshevei)
bewoners van
הָאָ֔רֶץ
(haarets)
het land
כִּ֠י
(ki)
want
אֵין
(ein)
er is niet
אֱמֶ֧ת
(emet)
waarheid
וְֽאֵין
(veein)
en er is niet
חֶ֛סֶד
(chesed)
trouw
וְאֵֽין
(veein)
en niet
דַּ֥עַת
(daat)
kennis van
אֱלֹהִ֖ים
(Elohim)
Elohim
בָּאָֽרֶץ
(baarets)
in het land
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
רִיב (riv), ‘rechtszaak’: Yahweh treedt op als aanklager tegen Zijn volk.
אֱמֶת (emet), ‘waarheid’; חֶסֶד (chesed), ‘trouw’: verbondstrouw; דַּעַת אֱלֹהִים (da'at Elohim), ‘kennis van Elohim’: Elohim kennen en doen wat Hij zegt, niet alleen over Hem weten. Het woord ‘kennis’ komt ook voor in vers 6.
3Daarom treurt het land, en elke bewoner ervan kwijnt weg, met de dieren van het veld en de vogels van de hemel. Ook de vissen van de zee worden weggenomen.
עַל
(al)
daarom
כֵּ֣ן
(ken)
(zo)
תֶּאֱבַ֣ל
(teeval)
treurt
הָאָ֗רֶץ
(haarets)
het land
וְאֻמְלַל֙
(veumlal)
en kwijnt weg
כָּל
(kal)
elke
יוֹשֵׁ֣ב
(yoshev)
bewoner van
בָּ֔הּ
(bah)
daarin
בְּחַיַּ֥ת
(bechayat)
met de dieren van
הַשָּׂדֶ֖ה
(hasade)
het veld
וּבְע֣וֹף
(uveof)
en met de vogels van
הַשָּׁמָ֑יִם
(hashamayim)
de hemel
וְגַם
(vegam)
en ook
דְּגֵ֥י
(degei)
de vissen van
הַיָּ֖ם
(hayam)
de zee
יֵאָסֵֽפוּ
(yeasefu)
worden weggenomen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
4„Maar laat niemand twisten, en laat niemand een ander terechtwijzen. Jouw volk is als wie met de priester twist.
אַ֥ךְ
(akh)
maar
אִ֛ישׁ
(ish)
man
אַל
(al)
niet
יָרֵ֖ב
(yarev)
laat twisten
וְאַל
(veal)
en niet
יוֹכַ֣ח
(yokhach)
laat terechtwijzen
אִ֑ישׁ
(ish)
man
וְעַמְּךָ֖
(veamekha)
en jouw volk
כִּמְרִיבֵ֥י
(kimrivei)
is als twisters met
כֹהֵֽן
(kohen)
de priester
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
De Hebreeuwse tekst van dit vers is moeilijk.
Letterlijk staat er: ‘jouw volk is als twisters met een priester’.
Wij begrijpen: het volk is zo ver van Yahweh dat het zelfs twist met de priester, die het zou moeten onderwijzen.
Vanaf dit vers nemen wij aan dat Yahweh zelf spreekt: in vers 5 zegt de spreker ‘Ik breng je moeder tot zwijgen’ en dit sluit aan op ‘jouw volk’ in vers 4. Vers 10 spreekt over Yahweh in de derde persoon; vers 10 en 11 staan daarom zwart.
6Mijn volk wordt tot zwijgen gebracht door gebrek aan kennis. Omdat jij de kennis hebt verworpen, verwerp Ik jou als priester voor Mij. Je bent de wet van je Elohim vergeten; ook Ik vergeet je zonen.
נִדְמ֥וּ
(nidmu)
zijn tot zwijgen gebracht
עַמִּ֖י
(ami)
Mijn volk
מִבְּלִ֣י
(mibeli)
zonder
הַדָּ֑עַת
(hadaat)
de kennis
כִּֽי
(ki)
want
אַתָּ֞ה
(ata)
jij
הַדַּ֣עַת
(hadaat)
de kennis
מָאַ֗סְתָּ
(maasta)
hebt verworpen
וְאֶמְאָֽסְאךָ֙
(veemasekha)
en Ik verwerp jou
מִכַּהֵ֣ן
(mikahen)
als priester
לִ֔י
(li)
voor Mij
וַתִּשְׁכַּח֙
(vatishkach)
en je vergat
תּוֹרַ֣ת
(torat)
wet van
אֱלֹהֶ֔יךָ
(eloheikha)
je Elohim
אֶשְׁכַּ֥ח
(eshkach)
Ik zal vergeten
בָּנֶ֖יךָ
(baneikha)
je zonen
גַּם
(gam)
ook
אָֽנִי
(ani)
Ik
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
דָּמָה (damah), ‘tot zwijgen brengen’: ook ‘vernietigen, ten onder laten gaan’.
Hetzelfde werkwoord staat in vers 5.
תּוֹרָה (torah), ‘wet’: het woord betekent ook ‘onderwijs’. De priesters moesten het volk onderwijzen.
10Zij zullen eten, maar niet verzadigd worden. Zij hebben gehoereerd, maar zullen zich niet vermenigvuldigen. Want zij hebben Yahweh verlaten, zonder nog op Hem te letten.
וְאָֽכְלוּ֙
(veakhelu)
en zij zullen eten
וְלֹ֣א
(velo)
en niet
יִשְׂבָּ֔עוּ
(yisbau)
verzadigd worden
הִזְנ֖וּ
(hiznu)
zij hoereerden
וְלֹ֣א
(velo)
en niet
יִפְרֹ֑צוּ
(yifrotsu)
zij zullen zich vermenigvuldigen
כִּֽי
(ki)
want
אֶת
(et)
(obj.)
יְהוָ֥ה
(Yahweh)
Yahweh
עָזְב֖וּ
(azevu)
zij verlieten
לִשְׁמֹֽר
(lishmor)
om te letten
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
לִשְׁמֹר (lishmor), ‘om te letten’: het voorwerp ontbreekt.
Wij vertalen vrij ‘zonder nog op Hem te letten’.
Sommigen verbinden het werkwoord met het begin van vers 11.
12„Mijn volk raadpleegt zijn houtblok, en zijn staf geeft hem uitleg. Want een geest van hoererij heeft hen laten dwalen; zij hebben gehoereerd en zijn weggegaan van hun Elohim.
עַמִּי֙
(ami)
Mijn volk
בְּעֵצ֣וֹ
(beetso)
bij zijn hout
יִשְׁאָ֔ל
(yishal)
vraagt
וּמַקְל֖וֹ
(umaqlo)
en zijn staf
יַגִּ֣יד
(yagid)
maakt bekend
ל֑וֹ
(lo)
hem
כִּ֣י
(ki)
want
ר֤וּחַ
(ruach)
geest van
זְנוּנִים֙
(zenunim)
hoererijen
הִתְעָ֔ה
(hita)
heeft laten dwalen
וַיִּזְנ֖וּ
(vayiznu)
en zij hoereerden
מִתַּ֥חַת
(mitachat)
van onder
אֱלֹהֵיהֶֽם
(eloheihem)
hun Elohim
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
‘Houtblok’ en ‘staf’: waarschijnlijk een houten afgodsbeeld en een waarzeggersstaf.
Het volk vraagt raad aan hout in plaats van aan Yahweh.
רוּחַ (ruach), ‘geest’: ook ‘wind’. Hier is het een geest die tot hoererij brengt.
13Op de toppen van de bergen brengen zij offers. Op de heuvels laten zij offerrook opstijgen, onder eik, populier en terebint, want hun schaduw is goed. Daarom hoereren jullie dochters en plegen jullie schoondochters overspel.
עַל
(al)
op
רָאשֵׁ֨י
(rashei)
toppen van
הֶהָרִ֜ים
(heharim)
de bergen
יְזַבֵּ֗חוּ
(yezabechu)
zij offeren
וְעַל
(veal)
en op
הַגְּבָעוֹת֙
(hagevaot)
de heuvels
יְקַטֵּ֔רוּ
(yeqateru)
zij laten rook opgaan
תַּ֣חַת
(tachat)
onder
אַלּ֧וֹן
(alon)
eik
וְלִבְנֶ֛ה
(velivne)
en populier
וְאֵלָ֖ה
(veela)
en terebint
כִּ֣י
(ki)
want
ט֣וֹב
(tov)
goed
צִלָּ֑הּ
(tsilah)
zijn schaduw
עַל
(al)
op
כֵּ֗ן
(ken)
zo
תִּזְנֶ֨ינָה֙
(tizneina)
hoereren
בְּנ֣וֹתֵיכֶ֔ם
(benoteikhem)
jullie dochters
וְכַלּוֹתֵיכֶ֖ם
(vekhaloteikhem)
en jullie schoondochters
תְּנָאַֽפְנָה
(tenaafna)
plegen overspel
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
De namen van de bomen zijn niet zeker: אַלּוֹן (allon), ‘eik’; לִבְנֶה (livneh), ‘populier’; אֵלָה (elah), ‘terebint’.
De offers op bergen en heuvels doen denken aan de verboden hoogten (Deut. 12:2).
14Ik zal jullie dochters niet straffen wanneer zij hoereren, en jullie schoondochters niet wanneer zij overspel plegen. Want de mannen zelf gaan apart met de hoeren en offeren met de tempelhoeren. Een volk zonder inzicht komt ten val.”
לֹֽא
(lo)
niet
אֶפְק֨וֹד
(efqod)
Ik zal straffen
עַל
(al)
over
בְּנוֹתֵיכֶ֜ם
(benoteikhem)
jullie dochters
כִּ֣י
(ki)
want
תִזְנֶ֗ינָה
(tizneina)
zij hoereren
וְעַל
(veal)
en over
כַּלּֽוֹתֵיכֶם֙
(kaloteikhem)
jullie schoondochters
כִּ֣י
(ki)
want
תְנָאַ֔פְנָה
(tenaafna)
zij plegen overspel
כִּי
(ki)
want
הֵם֙
(hem)
zij
עִם
(im)
met
הַזֹּנ֣וֹת
(hazonot)
de hoeren
יְפָרֵ֔דוּ
(yefaredu)
gaan apart
וְעִם
(veim)
en met
הַקְּדֵשׁ֖וֹת
(haqedeshot)
de tempelhoeren
יְזַבֵּ֑חוּ
(yezabechu)
offeren
וְעָ֥ם
(veam)
en een volk
לֹֽא
(lo)
niet
יָבִ֖ין
(yavin)
inzicht heeft
יִלָּבֵֽט
(yilavet)
komt ten val
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Uitleg
קְדֵשׁוֹת (qedeshot), ‘tempelhoeren’: letterlijk ‘gewijde vrouwen’, vrouwen die bij de eredienst van afgoden hoorden.
15Als jij, Israël, hoereert, laat Juda zich dan niet schuldig maken. Ga niet naar Gilgal, trek niet op naar Bet-Awen, en zweer niet: ‘Zo waar Yahweh leeft!’
אִם
(im)
als
זֹנֶ֤ה
(zone)
hoerend
אַתָּה֙
(ata)
jij
יִשְׂרָאֵ֔ל
(yisrael)
Israël
אַל
(al)
niet
יֶאְשַׁ֖ם
(yesham)
laat schuldig worden
יְהוּדָ֑ה
(yehuda)
Juda
וְאַל
(veal)
en niet
תָּבֹ֣אוּ
(tavou)
komt
הַגִּלְגָּ֗ל
(hagilgal)
naar Gilgal
וְאַֽל
(veal)
en niet
תַּעֲלוּ֙
(taalu)
trek op
בֵּ֣ית
(beit)
huis van
אָ֔וֶן
(aven)
onheil
וְאַל
(veal)
en niet
תִּשָּׁבְע֖וּ
(tishaveu)
zweer
חַי
(chay)
levend is
יְהוָֽה
(Yahweh)
Yahweh
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Plaats
Zie Gilgal (bij Jericho?; ligging onzeker): Het is niet zeker welk Gilgal hier bedoeld is.
Een mogelijkheid is het Gilgal bij Jericho (Jozua 4:19).
Dit is niet zeker.
Zie Gilgal (bij Betel?; ligging onzeker): Een andere mogelijkheid is een Gilgal in het bergland bij Betel, vermoedelijk bij het huidige Jiljilya.
Dit is niet zeker.
Zie Bet-Aven (ligging onzeker): Bet-Aven (Bet-Awen) lag ten oosten van Betel, bij Ai.
De precieze plaats is niet bekend.
Uitleg
בֵּית אָוֶן (Bet-Awen), ‘huis van onheil’: spottende naam voor Betel, ‘huis van El’, waar Jerobeam een gouden kalf plaatste (1 Kon. 12:29).