Lucas 19

Zie Jericho: Jericho ligt in het Jordaandal, ongeveer 25 km ten noordoosten van Jeruzalem.

ἀρχιτελώνης (architelones), ‘hoofdtollenaar’: iemand die boven andere tollenaars staat.

Dit woord staat alleen bij Lucas.

Zacheüs komt alleen in dit evangelie voor.

συκομορέα (sykomorea), ‘sycomoor’: een boom met brede takken en vruchten als vijgen.

Vergelijk de ‘wilde vijgenbomen’ in 1 Kon. 10:27.

διαγογγύζω (diagongyzo), ‘mopperen’: zacht en boos praten met elkaar. καταλῦσαι (katalysai), ‘logeren’: een nacht onderdak krijgen.

ἐσυκοφάντησα (esykofantesa), ‘afpersen’: iemand door een valse beschuldiging of dreiging geld afhandig maken.

Zacheüs geeft viervoudig terug; vergelijk 2 Sam. 12:6 (‘viervoudig vergoeden’) en Exod. 21:37 (vier stuks kleinvee voor een schaap).

σωτηρία (soteria), ‘redding’: het woord is verwant aan σῴζω (sozo), ‘redden’, in vers 10.

Vergelijk Ezech. 34:16 (‘Wat verloren is, zal Ik zoeken’).

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie ook Matt. 25:14–30.

Die gelijkenis van de talenten heeft verwante beelden, maar is een andere gelijkenis.

βασιλεία (basileia) betekent hier de koninklijke macht over een gebied; wij vertalen het ‘koninkrijk’, zoals overal.

In vers 14 en 27 staat het werkwoord βασιλεύω (basileuo), ‘koning worden’.

δοῦλος (doulos), ‘knecht’: letterlijk ‘slaaf’; wij schrijven overal ‘knecht’, zoals in Matt. 25:14.

πολίτης (polites), ‘landgenoot’: letterlijk ‘burger’. πρεσβεία (presbeia), ‘delegatie’: afgezanten die namens een groep spreken.

ἀργύριον (argyrion), ‘zilver’: geld, zoals in Matt. 25:18.

Εὖγε (euge), ‘goed zo’; πιστός (pistos), ‘trouw’.

Vergelijk Matt. 25:21, 25:23.

Het Grieks heeft hier alleen ἐπάνω γίνου (epano ginou), letterlijk ‘wees boven’ (5 steden).

Wij vullen ‘heb gezag’ aan uit vers 17 (ἐξουσίαν ἔχων, ‘gezag hebbend’).

σουδάριον (soudarion), ‘zweetdoek’: een doek om het zweet af te vegen.

Zo ook in Joh. 11:44 en 20:7.

αὐστηρός (austeros), ‘streng’: een ander woord dan σκληρός (skleros), ‘hard’, in Matt. 25:24.

τράπεζα (trapeza) is letterlijk ‘tafel’: de tafel van een geldwisselaar, dus een bank.

Vergelijk Matt. 25:27.

Zie ook Matt. 25:29; Mark. 4:25.

κατασφάζω (katasfazo), ‘doden’: het woord betekent letterlijk ‘afslachten’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Betfage (ligging onzeker): Betfage lag op of aan de Olijfberg, ten oosten van Jeruzalem.

De precieze plaats is niet zeker; van oudsher wordt het gezocht bij et-Tur.

Zie Betanië: Betanië (el-Azariya) lag aan de oostkant van de Olijfberg, ongeveer 3 km ten oosten van Jeruzalem.

Zie Olijfberg: De Olijfberg ligt ten oosten van Jeruzalem, aan de overkant van het Kidrondal.

Βηθφαγή (Betfage) en Βηθανία (Betanië) liggen bij de Olijfberg, ten oosten van Jeruzalem.

ὁ κύριος αὐτοῦ (ho kyrios autou), letterlijk ‘zijn Heer’, dat wil zeggen de Heer van het veulen.

Het kan Yeshua zelf zijn of de eigenaar van het dier.

Wij lezen Yeshua en schrijven ‘Heer’, zoals in Matt. 21:3 en Mark. 11:3.

κύριοι (kyrioi) staat hier in het meervoud: de ‘heren’ van het veulen, dus de eigenaars.

ἱμάτιον (himation), ‘mantel’: het bovenkleed, zoals in Matt. 21:7–8.

Zie Olijfberg: De Olijfberg ligt ten oosten van Jeruzalem, aan de overkant van het Kidrondal.

δυνάμεις (dynameis), ‘krachten’: krachtige daden, wonderen. αἰνέω (aineo), ‘loven’.

Aanhaling van Ps. 118:26.

Lucas voegt ‘de koning’ toe. κυρίου (kyriou) vertalen wij als ‘Yahweh’, zoals in Ps. 118:26.

‘In de hemel vrede’ doet denken aan Luc. 2:14.

Vergelijk Hab. 2:11 (‘de steen roept vanuit de muur’).

κλαίω (klaio), ‘huilen’: luid huilen, zoals in Mark. 14:72.

De zin is in het Grieks niet afgemaakt (‘Als je maar had herkend…’).

Wij hebben dat zo gelaten, met een uitroepteken.

χάραξ (charax), ‘wal’: een omwalling van palen of aarde, waarmee men een stad insloot.

Vergelijk Ezech. 4:2 en Jes. 29:3.

ἐπισκοπή (episkope), ‘bezoek’: het moment waarop Elohim naar Zijn volk toe komt, om te redden of om te oordelen.

Vergelijk Jer. 6:15 (‘in de tijd dat Ik hen straf’).

ἐκβάλλω (ekballo) betekent ‘naar buiten werpen’; voor mensen schrijven wij ‘naar buiten jagen’.

Aanhaling van Jes. 56:7 met een toespeling op Jer. 7:11 (‘een rovershol’).

Lucas laat ‘voor alle volken’ weg en heeft ‘zal zijn’ waar Jes. 56:7 ‘zal worden genoemd’ heeft.

Het Griekse citaat begint met ‘en’ (καὶ ἔσται, kai estai); dat laten wij in het Nederlands weg.

Zie ook Mark. 11:18.

ἐκκρεμάννυμι (ekkremannymi), ‘gehecht zijn aan’: letterlijk ‘aan iemand hangen’.