Job 33

Elihu spreekt Job rechtstreeks aan, bij zijn naam (de vrienden deden dat niet).

Zijn onderwerp is: El spreekt wel tot de mens, maar op manieren die de mens niet opmerkt (vers 14): door dromen (15–18), door pijn (19–22) en door een bemiddelaar (23–28).

Elihu verwijst naar de schepping van de mens uit adem (Gen. 2:7).

Vergelijk Job 32:8 en 34:14–15.

‘Uit klei geknepen’: Elihu zegt tegen Job dat hij, net als Job, een geschapen mens is.

Vergelijk Job 10:9 en Gen. 2:7.

Elihu citeert Job: ‘Ik ben zuiver, zonder overtreding’.

Job zei in 9:21; 10:7; 16:17; 23:10–12; 27:5–6 iets dergelijks, maar niet letterlijk dit; Elihu vat samen en scherpt toe.

Elihu citeert Job 13:27 (‘U zet mijn voeten in de blokken’).

De blokken zijn een voetboei van hout (Hand. 16:24).

Het vers luidt letterlijk: ‘Want El spreekt in één (keer), en in twee (keer) – men let er niet op.’

Elihu zegt dus dat El op meerdere wijzen tot de mens spreekt zonder dat men het opmerkt.

Sommigen lezen het als een gezegde ‘één keer, ja twee keer’ (vergelijk 40:5).

Dromen en nachtgezichten zijn een middel van Elohim (Gen. 20:3; 31:11; Num. 12:6).

Hier is het echter geen openbaring van de toekomst maar een waarschuwing voor het geweten.

Elifaz noemde in 4:13 ook een nachtgezicht.

De Groeve (shachat) is hier een naam voor de onderwereld, Sjeol (zie Job 33:22, 24, 28, 30; Ps. 16:10; 30:10).

‘Door het wapen gaan’ is: door een wapen omkomen.

De betekenis van שֶׁלַח (shelach), ‘wapen’, is niet helemaal zeker.

מַלְאָךְ מֵלִיץ (mal’ak melits), ‘een engel, een bemiddelaar’.

Het woord melits kan ook ‘tolk’ of ‘woordvoerder’ betekenen (Gen. 42:23; Jes. 43:27).

Wie of wat dit is, is onzeker: een hemelse bemiddelaar, een engel die voor de zieke pleit, of zelfs een profeet.

Vergelijk 5:1; 9:33 (‘een scheidsrechter’), 16:19–21 en 19:25 (‘mijn Losser’).

Wij vertalen ‘engel’ omdat het Hebreeuwse mal’ak dat betekent.

כֹּפֶר (kofer), ‘losgeld’, is de prijs voor de redding van een leven (Ex. 21:30; 30:12; Ps. 49:8–9).

Hier is het onduidelijk wat het losgeld is; de bemiddelaar vindt het, Elohim neemt het aan.

In de christelijke traditie wordt Mark. 10:45 en 1 Tim. 2:5–6 hiermee verbonden.

De herstelde zieke ziet het aangezicht van Eloah ‘met gejuich’ (teruah), dat is: hij mag weer de tempel naderen en voor het aangezicht van Elohim komen (Ps. 42:3; 27:4).

De geschreven tekst heeft hier ‘Hij verloste zijn ziel … en zijn leven ziet het licht’ (ketiv); de te lezen vorm (qere) heeft ‘mijn ziel … mijn leven’.

Wij volgen de qere en laten de zieke zelf zingen (vanaf vers 27).

Volgen wij de geschreven vorm, dan zijn het woorden van Elihu over de zieke.

‘Verlicht worden met het licht van de levenden’ (Ps. 56:14).

Het is het tegenovergestelde van de duisternis van de Groeve (vers 28).