Markus 10

Zie Judea: Judea is de Griekse en Romeinse naam voor het zuiden van het land, rond Jeruzalem en Betlehem.

Het komt overeen met het oude Juda.

Zie Overkant van de Jordaan (Perea; ligging onzeker): ‘De overkant van de Jordaan’ is het gebied ten oosten van de Jordaan, tegenover Judea.

Later heette dit gebied Perea.

De precieze grenzen zijn niet vast te stellen.

Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.

πέραν τοῦ Ἰορδάνου (peran tou Iordanou), ‘aan de overkant van de Jordaan’: het gebied ten oosten van de rivier.

ἀπολύω (apolyo), ‘wegsturen’: het gewone woord voor het wegsturen van een vrouw bij een scheiding.

Zie ook Matt. 19:3–9.

De SBLGNT heeft hier geen onderwerp.

In andere handschriften staat dat Farizeeën naar Hem toe kwamen.

Wij schrijven ‘Zij’.

βιβλίον ἀποστασίου (biblion apostasiou), ‘scheidingsbrief’: zie Deut. 24:1, waar de man voor zijn vrouw ‘een brief van scheiding’ schrijft.

Aanhaling van Gen. 1:27: ‘Hij schiep hen mannelijk en vrouwelijk’.

Aanhaling van Gen. 2:24.

Het Hebreeuws heeft ‘een man’ (אִישׁ, ish) waar het Grieks ‘een mens’ (ἄνθρωπος, anthropos) heeft.

συνέζευξεν (synezeuxen), ‘samengevoegd’: letterlijk ‘onder één juk gebracht’.

ἐπ’ αὐτήν (ep’ auten), ‘tegen haar’: de eerste vrouw.

Het Grieks kan ook ‘bij haar’ betekenen, dan gaat het om de tweede vrouw; wij lezen ‘tegen haar’.

Zie ook Matt. 19:13–15; Luc. 18:15–17.

ἀγανακτέω (aganakteo), ‘verontwaardigd worden’: wij vertalen het zo in 10:14 en 10:41.

κληρονομέω (kleronomeo), ‘erven’: een erfdeel ontvangen. ζωὴ αἰώνιος (zoe aionios), ‘eeuwig leven’: letterlijk ‘leven van de eeuw’; zie 10:30.

De geboden staan in Exod. 20:12–16 (ook Deut. 5:16–20); het Grieks noemt het eren van vader en moeder het laatst.

‘Je zult niemand beroven’ (μὴ ἀποστερήσῃς, me apostereses) staat niet bij de tien geboden; vergelijk Lev. 19:13 (‘Je mag je naaste niet uitbuiten en niet beroven’).

ἠγάπησεν (egapesen), ‘had lief’: van ἀγαπάω (agapao), ‘liefhebben’.

In latere handschriften (Textus Receptus, Byzantijnse tekst) staat hier: ‘voor hen die op rijkdom vertrouwen’.

De SBLGNT heeft dat niet.

τρυμαλιὰ τῆς ῥαφίδος (trymalia tes rhafidos), ‘oog van een naald’: letterlijk ‘gat van een naald’.

Het is een beeld voor iets wat onmogelijk lijkt.

Zie ook Matt. 19:27–29; Luc. 18:28–30.

αἰών (aion), ‘eeuw’: een lang tijdperk.

‘De komende eeuw’ staat tegenover ‘deze tijd’ (καιρός, kairos).

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

ἔθνη (ethne), ‘volken’: in het meervoud de niet-Joden.

μαστιγώσουσιν (mastigosousin), ‘zullen geselen’: slaan met een zweep.

Zie ook Matt. 20:20–28.

‘Aan Uw rechterhand’ en ‘aan Uw linkerhand’ zijn de twee eerste plaatsen naast een koning. δόξα (doxa), ‘heerlijkheid’.

ποτήριον (poterion), ‘beker’, en βάπτισμα (baptisma), ‘doop’: het zijn beelden voor het lijden dat Yeshua te wachten staat.

Het Grieks verklaart ze hier niet; zie ook 14:36.

Zie ook Matt. 20:25–28; Luc. 22:25–27.

διάκονος (diakonos), ‘dienaar’: iemand die anderen dient; zie 9:35.

δοῦλος (doulos), ‘knecht’: letterlijk ‘slaaf’; zie Matt. 24:45.

Voor διάκονος (10:43) schrijven wij ‘dienaar’ (zie 9:35).

λύτρον (lytron), ‘losgeld’: de prijs waarmee iemand wordt vrijgekocht; vergelijk Exod. 21:30. ψυχή (psyche), ‘leven’.

Voor ‘velen’ vergelijk Jes. 53:11–12.

Zie Jericho: Jericho ligt in het Jordaandal, ongeveer 25 km ten noordoosten van Jeruzalem.

Βαρτιμαῖος (Bartimaios), ‘Bartimeüs’: bar is Aramees voor ‘zoon’; de tekst zegt zelf ‘de zoon van Timeüs’.

Zie Nazaret: Nazaret (en-Nasira) ligt in Neder-Galilea, ten westen van het meer van Galilea, in het noorden van het huidige Israël.

Ναζαρηνός (Nazarenos), ‘van Nazaret’.

Ραββουνι (Rhabbouni), ‘Rabboeni’: Aramees, een eerbiedige vorm van ‘rabbi’ (‘mijn meester’).

Wij laten het woord staan.

σέσωκεν (sesoken): van σῴζω (sozo), ‘redden’.

Het woord betekent hier ook ‘genezen’; wij vertalen overal ‘redden’.