Job 4

Zie Teman: Teman lag in Edom, ten zuidoosten van de Dode Zee; de plaats wordt gezocht bij Tawilan, nabij Petra (Jordanië).

Elifaz uit Teman spreekt als eerste van de drie vrienden.

Zijn gedachte, in de hele cyclus: wie onrecht zaait, maait onheil; dus Job moet iets verkeerd hebben gedaan.

הֲנִסָּה (hanissah), ‘heeft men gewaagd’: een voorzichtige opening.

Elifaz vraagt of Job het kwalijk neemt als hij iets zegt.

יִרְאָה (yirah), ‘ontzag’: het Hebreeuws noemt hier geen naam; bedoeld is ontzag voor Elohim (vergelijk 1:1).

Elifaz haalt Jobs eigen vroomheid aan als reden voor vertrouwen, maar gebruikt dat om te zeggen dat Job zich zou moeten herstellen: wie rechtschapen is, komt er wel doorheen (vers 7).

Dit is de leer van vergelding die de vrienden vasthouden: onschuldigen gaan niet ten onder.

Het boek laat zien dat dit in Jobs geval niet klopt (1:8; 2:3).

Vers 10–11 bevatten vijf verschillende woorden voor ‘leeuw’ (אַרְיֵה, שַׁחַל, כְּפִירִים, לַיִשׁ, לָבִיא): een dichterlijke opsomming van krachtige roofdieren die toch omkomen.

Vanaf hier vertelt Elifaz van een nachtelijk visioen.

Hij beroept zich op bovenmenselijk gezag voor wat hij zegt.

רוּחַ (ruach) is hier ‘geest’ of ‘ademstoot’; de haren die rechtop gaan staan laten zien dat hij een bovennatuurlijke aanwezigheid ervaart.

מֵאֱלוֹהַּ (me’Eloah): het voorzetsel מִן (min) kan ‘vóór’ (‘rechtvaardig voor Eloah’) of ‘meer dan’ (‘rechtvaardiger dan Eloah’) betekenen.

Wij kiezen ‘voor’: de tweede helft van het vers (‘zuiver voor zijn Maker’) wijst die kant op.

De lezing ‘meer dan’ is mogelijk, maar zet een mens naast Eloah om hem te vergelijken.

תָּהֳלָה (tohola) komt nergens anders voor; de betekenis ‘dwaling’ of ‘fout’ is afgeleid van de context.

Als zelfs de hemelse wezens niet volmaakt zijn, hoeveel te minder de mens.

יִתְרָם (yitram) kan ‘hun tentkoord’ betekenen (het beeld is: de tent wordt afgebroken) of ‘hun voortreffelijkheid’.

Wij volgen de eerste lezing.