Exodus 4

צָרַעַת (tsara‘at), hier ‘melaats’, is een huidziekte die ook andere aandoeningen dan lepra omvat (Lev. 13).

De hand wordt ‘wit als sneeuw’ en daarna weer gezond: het teken wijst op Yahweh’s macht over ziekte en genezing.

Zie Nijl: De Nijl stroomt van het zuiden naar het noorden door Egypte en mondt met een delta uit in de Middellandse Zee.

אֲדֹנָי (Adonai), ‘mijn Heer’, is hoe Mozes Yahweh aanspreekt.

Yahweh legt Zich als schepper van mond, oor en oog bekend (vergelijk Ps. 94:9; Spr. 20:12).

Hij is het die stom of doof maakt en ziend of blind.

שְׁלַח־נָא בְּיַד־תִּשְׁלָח (shelach-na beyad-tishlach) is letterlijk ‘zend toch door de hand van wie U zendt’.

Dat kan ‘door wie U maar wilt’ betekenen of ‘door een ander’.

Wij kiezen het eerste, dat het dichtst bij de woorden blijft; het tweede, ‘zend toch een ander’, is de gangbare opvatting en past bij de toorn van vers 14.

Aäron wordt ‘de Leviet’ genoemd.

Dat kan zijn afkomst zijn, maar ook zijn latere rol.

Zie 6:16–20 voor de afstamming.

Aäron wordt Mozes’ ‘mond’ en Mozes ‘een god’ voor hem: Mozes spreekt namens Elohim, Aäron namens Mozes (vergelijk 7:1).

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Jeter (יֶתֶר, yeter) en Jetro (יִתְרוֹ, yitro) zijn twee vormen van dezelfde naam; zie 3:1 en 18:1.

Zie Midian: Midian wordt gezocht in het noordwesten van het Arabisch schiereiland, ten oosten van de Golf van Akaba.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Dit herinnert aan Matt. 2:20: ‘want zij die het leven van het kind zochten, zijn gestorven’.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

‘Zijn zonen’ zijn Gersom en Eliëzer (18:3–4).

‘De staf van Elohim’ is dezelfde staf als in vers 2; hij wordt daar ‘staf’ genoemd.

Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.

Yahweh kondigt aan dat Hij het hart van de farao zal sterk maken (חָזַק, chazaq).

Later wordt hetzelfde gezegd van de farao zelf (8:15, 28).

Zie 7:3.

‘Israël is Mijn zoon, Mijn eerstgeborene’: Israël wordt hier als Yahweh’s eigen zoon genoemd.

Hos. 11:1 zegt iets vergelijkbaars (‘uit Egypte heb Ik Mijn zoon geroepen’), en Matt. 2:15 past dat toe op Yeshua.

Dit vers en de volgende twee zijn moeilijk.

‘Hem’ in ‘ontmoette hem’ en ‘hem te doden’ is niet duidelijk: het kan Mozes zijn of zijn zoon.

Dat Yahweh dit doet, past bij 4:23: de eerstgeborene is in gevaar.

צֹר (tsor) is een scherp steentje of mesje.

De besnijdenis is het teken van het verbond (Gen. 17:10–14); blijkbaar had Mozes zijn zoon niet besneden.

‘Zijn voeten’ is onduidelijk: de voeten van het kind, van Mozes of van Yahweh’s engel; de Griekse vertaling heeft ‘en viel voor zijn voeten’.

Wij laten de onduidelijkheid van de tekst staan.

חֲתַן־דָּמִים (chatan-damim), ‘bloedbruidegom’, wordt hier uitgelegd door ‘vanwege de besnijdenis’ (לַמּוּלֹת, lamulot).

De betekenis van de uitdrukking is onzeker.

Aäron ontmoet Mozes bij ‘de berg van Elohim’ (Horeb), waar Mozes Yahweh zag (3:1).

De zonen van Israël geloven het teken en buigen zich voor Yahweh: Hij heeft hen ‘bezocht’ (פָּקַד, paqad), hetzelfde woord dat in Gen. 50:24–25 met ‘zich ontfermen’ is vertaald.