Handelingen 22

ἀπολογία (apologia), ‘verdediging’: het antwoord op een beschuldiging.

‘Vaders’ zijn de oudere mannen en leiders onder de toehoorders.

Ἑβραΐδι διαλέκτῳ (Hebraidi dialekto), ‘Hebreeuwse taal’: zie 21:40.

Zie Tarsus: Tarsus, de stad waar Saulus geboren werd, lag in Cilicië, in het zuidoosten van het huidige Turkije, bij Mersin.

Zie Cilicië (ongeveer): Cilicië was de kuststreek in het zuidoosten van het huidige Turkije, met Tarsus als belangrijkste stad.

De grenzen zijn bij benadering.

Γαμαλιήλ (Gamaliel), ‘Gamaliël’: een leraar van de wet, ook genoemd in Hand. 5:34.

‘Aan de voeten van’ iemand opgroeien: leerling van die leraar zijn. ἀκρίβεια (akribeia), ‘nauwkeurigheid’: het Grieks zegt ‘naar de nauwkeurigheid van de wet van de vaderen’. ζηλωτής (zelotes), ‘ijveraar’: zie 21:20. ὑπάρχων (hyparchon), ‘zijnde’: het Grieks heeft een deelwoord in de tegenwoordige tijd; Paulus noemt zich dus een ijveraar, zoals zijn toehoorders.

Het Grieks verbindt ‘opgegroeid’ en ‘onderwezen’ in één zin; wij splitsen die.

ὁδός (hodos), ‘weg’: ‘de Weg’ is hier de naam voor de beweging van hen die Yeshua volgen; zie Hand. 9:2. ἄχρι θανάτου (achri thanatou), ‘tot de dood toe’: het Grieks zegt niet of Paulus doden bedoelt of het gevaar van de dood.

Zie Damascus: Damascus ligt aan de voet van het Antilibanon, in het huidige Syrië.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

πρεσβυτέριον (presbyterion), ‘oudstenraad’: de vergadering van de oudsten, zoals in Luc. 22:66.

‘De broers’ zijn hier de Joden in Damascus. τιμωρέω (timoreo), ‘straffen’.

Zie Damascus: Damascus ligt aan de voet van het Antilibanon, in het huidige Syrië.

μεσημβρία (mesembria), ‘middag’: letterlijk ‘het midden van de dag’, rond twaalf uur.

Σαούλ (Saoul), ‘Saul’: de Hebreeuwse vorm van zijn naam.

Lucas noemt hem in zijn verhaal tot Hand. 13:9 ‘Saulus’ en daarna ‘Paulus’.

Wij zetten de woorden van de stem rood, omdat het de woorden van Yeshua zijn (22:8).

κύριε (kyrie), ‘Heer’: een aanspreking; Paulus weet nog niet wie spreekt. Ναζωραῖος (Nazoraios), ‘Nazoreeër’: iemand uit Nazaret, zoals in Matt. 2:23 en Joh. 18:5.

Vergelijk Hand. 9:7, waar staat dat zij de stem wel hoorden, maar niemand zagen.

Het Grieks gebruikt daar de tweede naamval bij ‘horen’ (ἀκούοντες τῆς φωνῆς) en hier de vierde (τὴν φωνὴν οὐκ ἤκουσαν).

De tekst zegt zelf niet wat dit verschil betekent.

Zie Damascus: Damascus ligt aan de voet van het Antilibanon, in het huidige Syrië.

κύριος (kyrios), ‘de Heer’: Yeshua; zie Luc. 7:13. τέτακται (tetaktai), ‘is vastgesteld’: de lijdende vorm laat open door wie.

Zie Damascus: Damascus ligt aan de voet van het Antilibanon, in het huidige Syrië.

δόξα (doxa), ‘heerlijkheid’: hier de schittering van het licht. χειραγωγέω (cheiragogeo), ‘aan de hand leiden’.

Ἁνανίας (Hananias), ‘Ananias’: een leerling in Damascus; zie Hand. 9:10–19.

Hij is een ander dan hogepriester Ananias in 23:2.

Het Grieks heeft verzen 12–13 als één lange zin; wij splitsen die en schrijven ‘was’ en ‘Hij’. εὐλαβής (eulabes), ‘vroom’: ontzag voor Elohim en zijn wet.

ἀναβλέπω (anablepo), ‘omhoogkijken’ of ‘weer zien’: omdat Saul blind was, vertalen wij ‘word weer ziende’ en ‘ik kon weer zien’.

Het Grieks heeft ‘hij’; wij schrijven de naam Ananias, om verwarring met Yeshua te voorkomen. τὸν δίκαιον (ton dikaion), ‘de Rechtvaardige’: een titel voor Yeshua; hij komt ook voor in Hand. 3:14 en 7:52.

Vergelijk Jes. 53:11 (‘de rechtvaardige, Mijn Knecht’). προχειρίζομαι (procheirizomai), ‘vooraf uitkiezen’.

βάπτισαι (baptisai), ‘laat je dopen’, en ἀπόλουσαι (apolousai), ‘laat afwassen’: beide vormen zijn in het Grieks wederkerend; Saul laat dit aan zich doen.

‘De naam aanroepen’ komt ook voor in Joël 3:5 (in de Nederlandse telling is dit 2:32), dat in Hand. 2:21 wordt aangehaald.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

ἔκστασις (ekstasis), ‘vervoering’: een toestand waarin iemand als het ware buiten zichzelf is en een visioen ziet.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Het Grieks heeft ‘ik zag Hem zeggen’; wie bedoeld is, blijkt uit ‘Heer’ in 22:19: Yeshua.

φυλακίζω (fylakizo), ‘in de gevangenis zetten’; δέρω (dero), ‘slaan’. κατὰ τὰς συναγωγάς (kata tas synagogas): ‘in de synagogen’; het kan ook ‘van synagoge tot synagoge’ betekenen.

μάρτυς (martys), ‘getuige’: wij vertalen het woord overal met ‘getuige’.

Over de dood van Stefanus: Hand. 7:58–8:1. ἱμάτιον (himation), ‘mantel’: het bovenkleed, zoals in Luc. 22:36.

ἐξαποστέλλω (exapostello), ‘ver wegzenden’. ἔθνη (ethne), ‘volken’: de niet-Joodse volken; zie Luc. 2:32.

Αἶρε (Aire), ‘Weg met’: zie 21:36. καθῆκεν (kathēken), ‘het was gepast’: een verleden tijd; wij schrijven ‘hij had niet mogen leven’.

Mantels afwerpen en stof in de lucht gooien zijn gebaren van woede; de tekst zegt dit niet uitdrukkelijk.

Zie Kazerne (burcht Antonia?; Jeruzalem; ligging onzeker): De kazerne was het Romeinse garnizoen bij de tempel in Jeruzalem.

De overlevering noemt haar de burcht Antonia, aan de noordwesthoek van de tempelberg.

De tekst noemt geen naam; dit is niet zeker.

παρεμβολή (parembole), ‘kazerne’: zie 21:34. χιλίαρχος (chiliarchos), ‘tribuun’: zie 21:31. μάστιξ (mastix), ‘gesel’: een zweep; verhoor onder geseling was een middel om iemand te laten spreken.

ἱμᾶσιν (himasin), ‘riemen’: Paulus werd ‘met de riemen’ vastgebonden; het kan ook ‘voor de riemen’ (de zweep) betekenen.

Wij kiezen het eerste. ἑκατοντάρχης (hekatontarches), ‘hoofdman over honderd’: zie 21:32. ἀκατάκριτος (akatakritos), ‘zonder vonnis’.

Een Romeins burger mocht niet zonder vonnis gegeseld worden.

πολιτεία (politeia), ‘burgerrecht’; κεφάλαιον (kefalaion), ‘bedrag’: letterlijk ‘hoofdsom’.

De tribuun heeft het burgerrecht gekocht; Paulus heeft het van zijn geboorte.

Hoe zijn familie eraan kwam, zegt de tekst niet.

συνέδριον (synedrion), ‘Raad’: het hoogste Joodse gerechtshof in Jeruzalem; zie Luc. 22:66.

De tribuun wil weten wat de beschuldiging is en brengt Paulus daarom voor de Raad.