Richteren 21

Mizpa: zie de Plaats-voetnoot bij 20:1.

De eed in Mizpa wordt hier voor het eerst genoemd.

Hoofdstuk 20 vertelt er niets over.

Betel: zie 20:18.

Het volk bleef ‘voor het aangezicht van Elohim’ zitten.

De ark was in die dagen bij Betel (20:27).

לְהִפָּקֵד (lehippaqed), ‘geteld worden’: het volk wordt geteld en er ontbreekt een stam.

Wij vertalen ‘ontbreekt’.

Voor ‘brandoffers’ en ‘vredeoffers’: zie Lev. 1 en 3.

Zie Mizpa (Tell en-Nasbeh): Mizpa wordt gezocht bij Tell en-Nasbeh, ten noorden van Jeruzalem, in Benjamin.

In Richteren 10 en 11 gaat het om een Mizpa in Gilead, ten oosten van de Jordaan.

מוֹת יוּמַת (mot yumat), ‘hij zal zeker gedood worden’: dubbele vorm, die de straf sterk maakt.

De eed van vers 1 ging over het geven van dochters.

Deze tweede eed, over wie niet naar Mizpa kwam, wordt hier voor het eerst genoemd.

וַיִּנָּחֲמוּ (vayyinnachamu), ‘zij kregen medelijden’: het werkwoord nacham kan ook ‘spijt hebben’, ‘berouw hebben’ of ‘getroost worden’ betekenen.

Het woord staat ook in vers 15.

Wij vertalen steeds ‘medelijden krijgen met’.

Jabes in Gilead ligt waarschijnlijk bij Tell el-Maqlub of Tell Abu Kharaz in het huidige Jordanië, ten oosten van de Jordaan.

De ligging is onzeker.

Zie Mizpa (Tell en-Nasbeh): Mizpa wordt gezocht bij Tell en-Nasbeh, ten noorden van Jeruzalem, in Benjamin.

In Richteren 10 en 11 gaat het om een Mizpa in Gilead, ten oosten van de Jordaan.

Zie Jabes in Gilead (ligging onzeker): Jabes in Gilead lag ten oosten van de Jordaan.

Tell el-Maqlub is voorgesteld; dit is niet zeker.

Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.

Zie Jabes in Gilead (ligging onzeker): Jabes in Gilead lag ten oosten van de Jordaan.

Tell el-Maqlub is voorgesteld; dit is niet zeker.

Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.

בְּנֵי הֶחָיִל (bene hechayil), ‘zonen van de kracht’: dappere mannen.

הֶחֱרִים (hecherim), ‘met de ban slaan’: iets of iemand volledig aan Yahweh toewijden en dus vernietigen.

Zie ook Deut. 20:17.

Silo ligt bij het huidige Khirbet Seilun, ongeveer 30 kilometer ten noorden van Jeruzalem (zie 18:31).

Zie Jabes in Gilead (ligging onzeker): Jabes in Gilead lag ten oosten van de Jordaan.

Tell el-Maqlub is voorgesteld; dit is niet zeker.

Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.

Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.

Silo ligt in het land Kanaän, dat wil zeggen: aan deze kant van de Jordaan.

Jabes in Gilead ligt aan de overkant.

De rots van Rimmon: zie 20:45.

Zie Rots van Rimmon: De rots van Rimmon wordt gezocht bij Rammun, ten oosten van Betel.

Het Hebreeuws zegt: ‘zij stuurden en zij spraken’.

Wij vullen ‘een boodschap’ aan.

Zie Jabes in Gilead (ligging onzeker): Jabes in Gilead lag ten oosten van de Jordaan.

Tell el-Maqlub is voorgesteld; dit is niet zeker.

Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.

Het gaat om de 400 maagden uit vers 12.

De Benjaminieten die overbleven waren 600 (20:47); zo waren er te weinig vrouwen.

Het Hebreeuws zegt alleen ‘zij vonden voor hen niet zo’.

Wij vertalen ‘niet genoeg’.

פֶּרֶץ (perets), ‘breuk’: een bres in de muur van Israël.

Het Hebreeuws zegt dat Yahweh de breuk maakte.

נִשְׁמְדָה (nishmedah), ‘verdelgd’: het werkwoord shamad.

Zie ook Deut. 7:23.

Silo ligt ten noorden van Betel, ten oosten van de weg van Betel naar Sichem en ten zuiden van Lebona.

Lebona ligt waarschijnlijk bij het huidige Lubban esh-Sharqiyeh, in de buurt van Silo.

Sichem ligt bij het huidige Nabloes (Tell Balata) op de Westelijke Jordaanoever.

Het gaat om Silo in het gebied van Efraïm.

חַג יְהוָה (chag Yahweh), ‘feest van Yahweh’: een jaarlijks pelgrimsfeest.

Welk feest het is, zegt de tekst niet.

Zie Silo: Silo lag in het bergland van Efraïm, ongeveer 30 km ten noorden van Jeruzalem.

וַחֲטַפְתֶּם (vachatafetem), ‘en grijp’: het werkwoord chataf betekent ‘grijpen, roven’.

Hier is het een bevel van de gemeenschap.

Wij vertalen zoals het staat.

Dit vers is moeilijk.

כְּעֵת תֶּאְשָׁמוּ (ke’et te’shamu) betekent letterlijk ‘als de tijd [dat] jullie schuldig zijn’.

Wij lezen het zo: de ouders hebben hun dochters niet gegeven; zij zijn dus niet aan de eed gebonden.

Hadden zij ze op dat moment gegeven, dan hadden zij de eed geschonden.

גָּזְלוּ (gazelu), ‘zij roofden’: de tekst noemt het roven.

In vers 21 stond het bevel ‘grijp’.

Wij vertalen zoals het staat.

Dit is het vierde en laatste refrein in dit deel van het boek, in de volledige vorm (zie 17:6; 18:1; 19:1).