Handelingen 27

Zie Italië (vasteland): Italië is het schiereiland waarop Rome ligt.

De omtrek hier is de moderne kustlijn van het vasteland, bij benadering.

ἑκατοντάρχης (hekatontarches), ‘hoofdman over honderd’: een Romeins officier die ongeveer 100 soldaten onder zich had; daarna schrijven wij ‘de hoofdman’ (zoals Luc. 7:2). σπεῖρα (speira), ‘cohort’: een onderdeel van het leger (zie ook Hand. 10:1 en Joh. 18:3). Σεβαστή (Sebaste), ‘van Augustus’, is een eretitel van dit cohort.

Zie Adramyttium (Edremit): Adramyttium lag in het noordwesten van Turkije, aan de Golf van Edremit, tegenover Lesbos.

Zie Asia (Romeinse provincie; ongeveer): Asia was de Romeinse provincie in het westen van het huidige Turkije, met Efeze als belangrijkste stad.

De grenzen zijn bij benadering.

Zie Tessalonica (nu Thessaloniki): Tessalonica was de hoofdstad van de Romeinse provincie Macedonië, aan de Thermaïsche Golf in het noorden van Griekenland.

De stad heet nu Thessaloniki.

Zij lag aan de grote weg van oost naar west, de Via Egnatia.

Ἀδραμυττηνός (Adramyttenos), ‘uit Adramyttium’: een havenstad in het noordwesten van Klein-Azië.

Over Aristarchus, een Macedoniër uit Tessalonica, lezen wij ook in Hand. 19:29 en 20:4.

Zie Sidon: Sidon ligt aan de kust van de Middellandse Zee, in het huidige Libanon.

Zie Cyprus: Cyprus is een eiland in het oosten van de Middellandse Zee, voor de kust van Syrië en Zuid-Turkije.

Barnabas kwam er vandaan.

ὑποπλέω (hypopleo), letterlijk ‘eronder varen’: langs het eiland varen aan de kant waar de wind minder sterk is, de luwte.

Dat gebeurt ook in vers 7 bij Kreta.

Zie Cilicië (ongeveer): Cilicië was de kuststreek in het zuidoosten van het huidige Turkije, met Tarsus als belangrijkste stad.

De grenzen zijn bij benadering.

Zie Pamfylië (ongeveer): Pamfylië was de kuststreek in het zuiden van het huidige Turkije, rond de baai van Antalya.

De grenzen zijn bij benadering.

Zie Myra: Myra (bij het huidige Demre) was een havenstad in Lycië, aan de zuidkust van Turkije.

Zie Lycië (ongeveer): Lycië was de streek in het zuidwesten van het huidige Turkije.

De grenzen zijn bij benadering.

Zie Alexandrië: Alexandrië lag aan de Middellandse Zee, aan de westkant van de Nijldelta.

Het was de grootste stad van Egypte en had een grote Joodse gemeenschap.

Zie Italië (vasteland): Italië is het schiereiland waarop Rome ligt.

De omtrek hier is de moderne kustlijn van het vasteland, bij benadering.

Zie Knidus: Knidus lag op de punt van het schiereiland Datça, in het zuidwesten van het huidige Turkije.

Zie Kreta: Kreta is het grote eiland ten zuiden van de Egeïsche Zee, ongeveer 250 km lang.

Paulus voer er langs op weg naar Rome (Handelingen 27).

Zie Salmone (Kaap Sidero): Salmone is de oostpunt van Kreta, bij Kaap Sidero.

Dit is waarschijnlijk.

Zie Goede Havens (ligging ongeveer): Goede Havens (Kaloi Limenes) is een baai aan de zuidkust van Kreta.

Het schip van Paulus legde hier aan, maar de haven was niet geschikt om te overwinteren.

Zie Lasea (ligging onzeker): Lasea lag aan de zuidkust van Kreta, in de buurt van Goede Havens.

De ligging is niet zeker.

νηστεία (nesteia), ‘het vasten’: waarschijnlijk de Verzoendag, op de tiende dag van de zevende maand (Lev. 16:29–31; 23:27–32).

Dat is omstreeks september of oktober.

ὕβρις (hybris), letterlijk ‘overmoed, geweld’: hier het geweld van de storm. ζημία (zemia), ‘schade’. ψυχή (psyche), letterlijk ‘ziel’: hier ‘leven’ (ook in vers 22).

κυβερνήτης (kybernetes), ‘stuurman’. ναύκληρος (nauklēros), ‘scheepseigenaar’; het kan ook de kapitein zijn.

Zie Fenix (ligging ongeveer): Fenix was een haven aan de zuidwestkust van Kreta, volgens de tekst met een opening naar het zuidwesten en het noordwesten.

Het wordt meestal gezocht bij het huidige Loutro.

Zie Kreta: Kreta is het grote eiland ten zuiden van de Egeïsche Zee, ongeveer 250 km lang.

Paulus voer er langs op weg naar Rome (Handelingen 27).

Φοῖνιξ (Foinix), ‘Fenix’: een haven op de zuidkant van Kreta. λίψ (lips) is de zuidwestenwind en χῶρος (choros) de noordwestenwind.

Het Grieks kan betekenen dat de haven naar het zuidwesten en noordwesten ligt, of dat zij uitkijkt in de richting waarheen die winden waaien (dus naar het noordoosten en zuidoosten).

De ligging is onzeker.

Zie Kreta: Kreta is het grote eiland ten zuiden van de Egeïsche Zee, ongeveer 250 km lang.

Paulus voer er langs op weg naar Rome (Handelingen 27).

Εὐρακύλων (Eurakylon), ‘Euraquilo’: de naam van een stormwind, waarschijnlijk een noordoostenwind. κατ’ αὐτῆς (kat autes), letterlijk ‘tegen haar’: tegen Kreta (het Griekse woord Κρήτη is vrouwelijk).

Zie Kauda (Gavdos): Kauda (nu Gavdos) is een klein eiland ten zuiden van Kreta.

σκάφη (skafe), ‘sloep’: het kleine bootje dat achter het schip aan werd getrokken.

Zie Syrtis (ligging ongeveer): De Syrtis (nu de Golf van Sidra) is een grote, ondiepe golf aan de kust van Libië, gevreesd bij zeelieden vanwege zandbanken.

ὑποζωννύντες (hypozonnyntes), ‘omgorden’: touwen of kabels onder het schip doorhalen om het bijeen te houden. σκεῦος (skeuos), ‘uitrusting’: wat precies bedoeld is (een zeil, een drijfanker of ander tuig) is onzeker. Σύρτις (Syrtis): zandbanken voor de kust van Libië, waar zeelieden bang voor waren.

ἐκβολή (ekbole), letterlijk ‘uitwerping’: het overboord gooien van lading.

Het Grieks noemt de lading niet; wij vullen die aan.

σκευή (skeue), ‘tuig’: het scheepstuig.

Het is een ander woord dan σκεῦος (skeuos) in vers 17.

Zie Kreta: Kreta is het grote eiland ten zuiden van de Egeïsche Zee, ongeveer 250 km lang.

Paulus voer er langs op weg naar Rome (Handelingen 27).

κερδῆσαι (kerdesai), letterlijk ‘winnen’: hier ‘bespaard blijven’.

Het Grieks heeft hier alleen ‘zeggend’ (λέγων, legon); voor de duidelijkheid schrijven wij ‘De engel zei’.

De woorden van een engel staan zwart.

Vergelijk Hand. 23:11, waar de Heer zelf Paulus bemoedigt.

Zie Adria (ligging ongeveer): Met de Adria bedoelt de tekst hier het open water tussen Griekenland, Italië, Malta en Kreta, dus niet alleen de huidige Adriatische Zee.

De grenzen zijn bij benadering.

Ἀδρίας (Adrias), ‘Adria’: in die tijd de naam van een groter zeegebied dan de huidige Adriatische Zee.

Waar het schip precies dreef, is niet vast te stellen.

ὀργυιά (orguia), ‘vadem’: de afstand tussen de uitgestrekte armen, ongeveer 1,8 meter. 20 vadem is dus ongeveer 37 meter, 15 vadem ongeveer 28 meter.

τραχεῖς (tracheis), letterlijk ‘ruw’: wij vertalen ‘rotsachtig’.

Dezelfde handelingen (brood nemen, danken of de zegen uitspreken, breken) staan in Luc. 22:19 en 24:30.

ψυχή (psyche), letterlijk ‘ziel’: hier ‘persoon’.

ἀρτέμων (artemon): een klein zeil, waarschijnlijk aan de voorkant van het schip; zeker is dat niet. πηδάλιον (pedalion), ‘roer’: schepen hadden grote stuurriemen, die tijdens het voor anker liggen waren opgebonden (de bindtouwen).

τόπος διθάλασσος (topos dithalassos), letterlijk ‘plaats met twee zeeën’: waarschijnlijk een zandbank of landtong waar twee zeeën of stromingen samenkomen.