Spreuken 26

כְּסִיל (kesil), ‘dwaas’: wie weigert te leren.

Het woord staat in dit hoofdstuk steeds als ‘dwaas’.

אֱוִיל (evil) is ‘zot’ (zie Spr. 27:3 en 27:22).

De ketiv (geschreven tekst) heeft לֹא (lo), ‘niet’: ‘zo komt een vloek zonder reden niet’.

De qere (voorgelezen tekst) heeft לוֹ (lo), ‘bij hem’.

Wij volgen de qere.

Met de ketiv betekent het vers dat een onverdiende vloek niet aankomt, zoals een vogel niet neerstrijkt.

אִוֶּלֶת (ivvelet), ‘zotheid’: verwant aan אֱוִיל (evil), ‘zot’; hier wordt ze toegeschreven aan de כְּסִיל (kesil), ‘dwaas’.

De verzen 4 en 5 staan direct achter elkaar, met dezelfde woorden en tegengestelde raad.

Wij vertalen beide letterlijk.

Beide beelden (‘voeten afhakken’, ‘geweld drinken’) betekenen dat wie een dwaas als bode kiest, zichzelf schade toebrengt.

דַּלְיוּ (dalyu), ‘hangen slap’: letterlijk ‘zijn opgehaald’ of ‘bungelen’.

De betekenis is onzeker.

מָשָׁל (mashal), ‘spreuk’: een gezegde of vergelijking.

Vergelijk vers 9.

בְּמַרְגֵּמָה (bemargemah), ‘in een slinger’: het woord komt alleen hier voor.

Het kan ook ‘op een steenhoop’ betekenen.

Dan is het beeld: een bundel edelstenen op een stapel stenen, of een steen die in een slinger wordt vastgebonden en zo niet kan vliegen.

De betekenis is onzeker.

Dit vers is moeilijk.

רַב (rav) kan ‘boogschutter’, ‘meester’ of ‘veel’ betekenen; מְחוֹלֵל (mecholel) kan ‘verwondt’ of ‘brengt voort’ betekenen.

Wij kiezen ‘boogschutter die alles verwondt’.

De betekenis is onzeker.

Zie ook 2 Petr. 2:22.

Vergelijk Spr. 29:20.

שַׁחַל (shachal), ‘leeuw’: een naam voor een jonge of sterke leeuw.

Vergelijk Spr. 22:13.

Vergelijk Spr. 19:24.

Daar staat het eerste deel gelijk, maar het slot is anders.

טַעַם (ta’am), ‘oordeel’: letterlijk ‘smaak’; ook ‘verstand’ of ‘reden’.

רִיב (riv), ‘geschil’.

Wie zich mengt in andermans twist, is als iemand die een hond bij de oren pakt: hij kan niet loslaten en wordt gebeten.

זִקִּים (ziqqim), ‘vuurbranden’: brandende stukken hout of vuurpijlen.

De betekenis is niet helemaal zeker.

מִתְלַהְלֵהַּ (mitlahleah), ‘waanzinnige’: iemand die zich gek of dol gedraagt; het woord komt alleen hier voor.

Het geschreven woord (ketiv) heeft מדונים (madonim); het gelezen woord (qere) מִדְיָנִים (midyanim).

De betekenis is gelijk.

Dit vers is gelijk aan Spr. 18:8.

דֹּלְקִים (dolqim), ‘vurig’: letterlijk ‘brandend’.

Sommige oude vertalingen hebben ‘gladde’ lippen.

Wij volgen de Masoretische tekst.

יִנָּכֵר (yinnaker), ‘maakt zich onkenbaar’: ook ‘wordt herkend’ of ‘doet vreemd’.

De ketiv heeft בשפתו (besefato), ‘met zijn lip’, enkelvoud; de qere heeft ‘met zijn lippen’.

De betekenis is gelijk.

יְחַנֵּן (yechannen), ‘maakt vriendelijk’: van חֵן (chen), ‘gunst’.

שֶׁבַע תּוֹעֵבוֹת (sheva to’evot), ‘zeven gruwelen’: een volle (complete) hoeveelheid.

מַשָּׁאוֹן (massha’on), ‘bedrog’: een woord dat alleen hier voorkomt; de betekenis is onzeker.

Zie ook Ps. 7:16–17 en Ps. 9:16.

דַּכָּיו (dakkav), ‘wie ze heeft verbrijzeld’: letterlijk ‘haar verbrijzelden’, de slachtoffers van de tong.

De betekenis kan ook zijn: ‘haat degenen aan wie ze het leed doet’.