Romeinen 13

ψυχή (psyche), ‘ziel, mens’: ‘ieder mens’, letterlijk ‘elke ziel’. ἐξουσία (exousia), ‘gezag’: het Griekse woord kan ook ‘macht, bevoegdheid’ betekenen; hier staat het meervoud ἐξουσίαι, wij vertalen ‘gezagsdragers’, het enkelvoud ‘gezag’. ὑπερέχω (hyperecho), ‘boven staan’. ὑποτάσσω (hypotasso), ‘zich onderwerpen’: letterlijk ‘zich onder iemand schikken’; het Griekse woord is verwant aan τάσσω (tasso), ‘ordenen, instellen’, dat in τεταγμέναι (tetagmenai), ‘ingesteld’, terugkomt.

De tekst zegt niet welke gezagsdragers in Rome bedoeld zijn.

ἀντιτάσσομαι (antitassomai), ‘zich verzetten’, en ἀνθίστημι (anthistemi), ‘weerstaan’. διαταγή (diatage), ‘ordening, verordening’: wat Elohim vaststelt. κρίμα (krima), ‘oordeel’: het kan het oordeel van de gezagsdragers of van Elohim zijn; de tekst zegt het niet.

ἄρχοντες (archontes), ‘bestuurders’: wie bestuurt. φόβος (fobos), ‘schrik, ontzag’. ἔπαινος (epainos), ‘lof’.

Het Grieks heeft ‘van haar’ (ἐξ αὐτῆς, ex autes): het gezag.

διάκονος (diakonos), ‘dienaar’; hier zonder onderwerp: het Grieks laat open of het de bestuurder of het gezag is; wij vertalen ‘het’. μάχαιρα (machaira), ‘zwaard’: het teken van macht over leven en dood. ἔκδικος (ekdikos), ‘wreker’: wie recht doet door te straffen. ὀργή (orge), ‘toorn’: hier de straf; zie ook 12:19. εἰς ὀργήν (eis orgen), ‘tot toorn’: wij vertalen ‘om toorn te brengen’.

ἀνάγκη (anagke), ‘noodzaak’. συνείδησις (syneidesis), ‘geweten’: het bewustzijn van goed en kwaad.

‘Vanwege de toorn’ is vanwege de straf; ‘vanwege het geweten’ is vanwege wat men zelf als juist erkent.

τελεῖτε (teleite), ‘jullie betalen’: de Griekse vorm kan een mededeling (‘jullie betalen’) of een opdracht (‘betaal’) zijn. φόρος (foros), ‘belasting’. λειτουργός (leitourgos), ‘dienaar’: iemand in een openbare dienst; het woord wordt ook gebruikt voor de dienst in de tempel (zie ook 15:16). προσκαρτερέω (proskartereo), ‘volharden, blijven’.

φόρος (foros), ‘belasting’: de belasting die een volk betaalt; τέλος (telos), ‘tol’: de heffing op goederen.

De Griekse zin herhaalt het zelfstandig naamwoord: ‘aan wie de belasting, de belasting’.

Wij schrijven ‘belasting aan wie belasting toekomt’. φόβος (fobos), ‘ontzag’: hetzelfde woord als ‘schrik’ in vers 3. τιμή (time), ‘eer’.

ὀφείλω (ofeilo), ‘schuldig zijn’. ἕτερος (heteros), ‘de ander’: de ander mens. πληρόω (pleroo), ‘vervullen’. ἀγάπη (agape), ‘liefde’.

Aanhaling van Exod. 20:13–17 (Deut. 5:17–21) en Lev. 19:18.

Het Grieks noemt de geboden in een andere volgorde dan ons Hebreeuws: ‘overspel, moorden, stelen, begeren’; in Exod. 20 staat ‘moorden’ voor ‘overspel’.

Het laatste gebod is Lev. 19:18: ‘Heb je naaste lief als jezelf’. ἀνακεφαλαιόω (anakefalaioo), ‘samenvatten’: onder één kop brengen, van κεφαλή (kefale), ‘hoofd’. ἐπιθυμέω (epithymeo), ‘begeren’.

In de wet spreekt Yahweh deze woorden; hier haalt Paulus ze aan, daarom zwart.

πλήρωμα (pleroma), ‘vervulling, volheid’: wat de wet vol maakt.

De Griekse zin zegt: ‘vervulling van de wet is de liefde’.

De zin begint zonder werkwoord: ‘En dit, de tijd kennend’.

Wij vullen niets aan dan een voegwoord: ‘omdat’; het Griekse deelwoord kan ook ‘terwijl’ betekenen. καιρός (kairos), ‘tijd’: het bepaalde, beslissende moment. ὥρα (hora), ‘uur’. σωτηρία (soteria), ‘redding’: de voltooiing van de redding bij de komst van de Heer.

‘Toen wij gingen geloven’: de vorm ἐπιστεύσαμεν (episteusamen) is een eenmalig verleden; het gaat om het begin van het geloof.

προκόπτω (prokopto), ‘vorderen’: de nacht is al ver gevorderd. ἐγγίζω (engizo), ‘naderen’, de voltooide vorm: de dag is dichtbij gekomen. ἀποτίθεμαι (apotithemai), ‘afleggen’ (zoals kleren); ἐνδύομαι (endyomai), ‘aantrekken’; zo ook in vers 14. ὅπλα (hopla), ‘wapens’: ook ‘wapenrusting’.

Vergelijk Ef. 6:11–17 en 1 Tess. 5:8.

εὐσχημόνως (euschemonos), ‘fatsoenlijk’. περιπατέω (peripateo), ‘wandelen’: ook de levenswandel. κῶμος (komos), ‘feestgelag’: een luidruchtig drinkfeest; μέθη (methe), ‘dronkenschap’. κοίτη (koite), ‘bed’: ook ‘gemeenschap’; hier seksuele uitspattingen. ἀσέλγεια (aselgeia), ‘losbandigheid’. ἔρις (eris), ‘twist’; ζῆλος (zelos), ‘afgunst’: het woord kan ook ‘ijver’ betekenen.

ἐνδύσασθε (endysasthe), ‘trek aan’: de Heer Yeshua de Messias aantrekken is zich met Hem bekleden; vergelijk Gal. 3:27. σάρξ (sarx), ‘vlees’: de aardse menselijke natuur; zie Gal. 3:3. πρόνοια (pronoia), ‘zorg, voorzorg’; ἐπιθυμία (epithymia), ‘begeerte’.