2 Samuël 15

מֶרְכָּבָה (merkavah), ‘wagen’: een strijdwagen of koninklijke wagen.

Dit is een teken van koninklijke pracht, zoals ook bij Adonia (1 Kon. 1:5).

מִשְׁפָּט (mishpat), ‘recht’: een zaak die voor de koning als rechter komt.

Wij vertalen mishpat overal als ‘recht’.

הִצְדִּיק (hitsdiq), ‘in het gelijk stellen’, van צֶדֶק (tsedeq), ‘gerechtigheid’.

גָּנַב (ganav), ‘stelen’: Absalom wint het hart van het volk met bedrog.

Hebron ligt ongeveer 30 km ten zuiden van Jeruzalem (al-Khalil, Westelijke Jordaanoever).

Het was Davids eerste hoofdstad (2 Sam. 2:1–4) en Absaloms geboorteplaats (2 Sam. 3:2–3).

De Masoretische tekst heeft ‘veertig jaar’.

David regeerde in totaal 40 jaar, dus dit getal is moeilijk.

Sommige oude vertalingen hebben ‘vier jaar’.

Wij volgen de Masoretische tekst.

Gesur lag ten oosten van de Jordaan, in het noorden, bij het huidige Golan (zie 2 Sam. 13:37).

Het ligt in Aram.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Hebron: Hebron ligt in het bergland van Juda, ongeveer 30 km ten zuiden van Jeruzalem.

Zie Hebron: Hebron ligt in het bergland van Juda, ongeveer 30 km ten zuiden van Jeruzalem.

הַשּׁוֹפָר (hashofar), ‘de ramshoorn’: een hoorn waarmee men een signaal gaf.

Wij vertalen dit zoals in Joz. 6.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

לְתֻמָּם (letummam), ‘in hun onschuld’: ze deden goedgelovig mee en kenden het plan niet.

Gilo lag in het bergland van Juda, waarschijnlijk bij Khirbet Jala, ten noorden van Hebron (Westelijke Jordaanoever).

De ligging is onzeker.

Eliam, de zoon van Ahitofel de Giloniet, is een van Davids helden (2 Sam. 23:34).

Bat-Sjeba is de dochter van Eliam (2 Sam. 11:3).

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

בְּפִי־חָרֶב (lefi-charev), ‘met de scherpte van het zwaard’: dit is de gewone uitdrukking voor ‘met het zwaard’, vergelijk Joz. 10:28.

פִּלַּגְשִׁים (pilgashim), ‘bijvrouwen’.

Deze tien vrouwen komen terug in 2 Sam. 16:21–22 en 20:3.

בֵּית הַמֶּרְחָק (beit hammerchaq), letterlijk ‘het huis van de afstand’.

Dit kan ‘het laatste huis’ betekenen, maar ook een plaatsnaam zijn (‘Bet-Merchak’).

Wij vertalen ‘het verste huis’.

Gat is Tell es-Safi in Israël, een van de vijf Filistijnse steden (1 Sam. 6:17).

הַכְּרֵתִי וְהַפְּלֵתִי (hakkereti vehappeleti), ‘de Kerethieten en de Pelethieten’: de koninklijke lijfwacht van David (2 Sam. 8:18).

Hun herkomst is niet zeker.

De naam doet denken aan Kreta of aan de Filistijnse kust.

Zie ook 1 Sam. 30:14.

נָכְרִי (nokhri), ‘vreemde’: iemand van buiten het volk.

גֹּלֶה (goleh), ‘balling’: iemand die zijn land heeft verlaten.

חֶסֶד (chesed), ‘trouw’, en אֱמֶת (emet), ‘betrouwbaarheid’.

Het Hebreeuws zegt alleen: ‘trouw en betrouwbaarheid’.

Wij vullen ‘zij met jou’ aan.

Ketiv: אָנוּעֲךָ (anua’akha); qere: אֲנִיעֲךָ (aniakha), ‘laat ik je zwerven’.

Wij volgen het qere.

חַי־יְהוָה וְחֵי אֲדֹנִי הַמֶּלֶךְ (chai Yahweh vechei adoni hammelekh): een eed met Yahweh en de koning.

De beek Kidron ligt ten oosten van Jeruzalem, tussen de stad en de Olijfberg.

Het is een droge dalbedding (Kidrondal, Israël en Westelijke Jordaanoever).

Zie Beek Kidron: De beek Kidron is een droge dalbedding ten oosten van Jeruzalem, tussen de stad en de Olijfberg.

אֲרוֹן בְּרִית הָאֱלֹהִים (aron berit ha’Elohim), ‘ark van het verbond van Elohim’.

Zie Num. 4:15 voor het dragen van de ark door de Levieten.

Het werkwoord וַיַּצִּקוּ (vayyatsiqu) betekent letterlijk ‘zij goten’ of ‘zij zetten neer’.

Wij vertalen ‘zij zetten neer’.

Het Hebreeuws zegt ook: ‘Abjatar ging omhoog’.

Dit kan betekenen dat hij een offer bracht of dat hij naar boven ging.

Wij vertalen letterlijk.

De woorden ‘hem’ en ‘zijn woning’ (אֹתוֹ וְאֶת־נָוֵהוּ, oto ve’et navehu) kunnen op de ark slaan of op Yahweh.

Wij nemen de ark aan en schrijven daarom ‘hem’ en ‘zijn’ met kleine letter.

Achimaäs en Jonatan komen terug in 2 Sam. 17:17–21 en 18:19–27.

הֲרוֹאֶה אַתָּה (haro’eh attah): ‘ben jij een ziener?’ of ‘zie je dat?’

De betekenis is niet zeker.

Wij vertalen: ‘Ben jij een ziener?’

De steppen van de woestijn liggen in het Jordaandal, bij Jericho (Westelijke Jordaanoever).

De precieze plaats is onzeker.

Ketiv: בְּעַבְרוֹת (be’avrot), ‘bij de doorwaadbare plaatsen’; qere: בְּעַרְבוֹת (be’arvot), ‘in de steppen’.

Wij volgen het qere.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

De helling van de Olijfbomen (מַעֲלֵה הַזֵּיתִים) is de weg omhoog naar de Olijfberg, ten oosten van Jeruzalem.

De top ligt ongeveer 800 m boven de zee (Israël en Westelijke Jordaanoever).

Een bedekt hoofd en blote voeten zijn tekenen van rouw en boetedoening (vergelijk 2 Sam. 19:5).

סַכֶּל (sakkel), ‘maak dwaas’: David bidt dat de raad van Ahitofel nutteloos wordt.

Het gebed wordt verhoord in 2 Sam. 17:14.

De top (הָרֹאשׁ, harosh) is de top van de Olijfberg.

De plaats waar men zich voor Elohim neerboog, is mogelijk een offerplaats.

De precieze ligging is onzeker.

De Arkieten wonen volgens Joz. 16:2 bij de grens van Efraïm, bij Betel.

David vraagt Husai zich voor te doen als dienaar van Absalom, om de raad van Ahitofel te verijdelen.

Zie ook 2 Sam. 17:5–14.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

רֵעֶה דָוִד (re’eh David), ‘vriend van David’: een titel van een vertrouweling van de koning (vergelijk 1 Kron. 27:33).