Henoch 91

De Engelse uitgave van 1912 heeft de hoofdstukken herschikt tot de volgorde 92, 91:1–10 en 18–19, 93:1–10, 91:12–17, 94.

Hier staat alles op zijn eigen nummer; 91:12–17 hoort volgens die uitgave na 93:10 (Zie 93:10).

ወይእዜኒ (‘en nu’): dit hoofdstuk is leeg in de Ge'ez-tekst van Beta Masaheft, de bron van de andere hoofdstukken.

Het is gelezen van de scan van de Ethiopische uitgave van 1851 (blz. 74–75).

Enkele tekens kunnen daardoor onzeker zijn; waar die uitgave afwijkt, staat dat in de noot.

ርትዕ (‘rechtschapenheid’): Zie 94:1.

Zie Ps. 12:3 en Jak. 1:8.

በ፪ልብ (‘met een dubbel hart’): volgens de Engelse uitgave van 1912 mogelijk afgeleid van Sirach 1:28. ፍናዋት ኔራት (‘goede wegen’): hier zit volgens die uitgave een verwijzing naar de twee wegen; Zie 91:18–19.

Zie Gen. 6:11–13.

Volgens de Engelse uitgave van 1912 gaat dit vers over de zondvloed.

ህላዌ ግፍዕ (‘de toestand van het geweld’): die uitgave acht dit onwaarschijnlijk en leest ‘het geweld moet toenemen’.

Wij volgen de Ge'ez.

Volgens de Engelse uitgave van 1912 beschrijven vers 6–8 de nieuwe groei van het kwaad na de zondvloed, die het laatste oordeel afdwingt.

እግዚአ ቅዱስ (‘Yahweh, de Heilige’): in de gloss staat እግዚአ als Yahweh; ቅዱስ is ‘heilig’.

Volgens de Engelse uitgave van 1912 leert dit vers de volstrekte verwerping van de heidenen; dat past niet bij de verwachting van hun bekering in vers 14, dat volgens die uitgave bij de oudere Apocalyps der Weken hoort.

ማኅፈድ (‘tempels’): die uitgave vertaalt ‘de afgoden van de heidenen’ en leest het begin van het vers anders.

Wij volgen de Ge'ez: ‘alles zal overgegeven worden met de volken; de tempels zullen branden’.

ጻድቅ (‘de rechtvaardige’): staat in het enkelvoud als verzamelnaam.

In 91–104 hebben alleen de rechtvaardigen deel aan de opstanding; Zie 51:1.

Over de wijsheid: Zie 42:1–2.

Volgens de Engelse uitgave van 1912 is dit vers een toevoeging van de eindredacteur, om de verzen 12–17 aan te sluiten nadat de bewerker ze van hun oorspronkelijke plaats had gehaald.

Het past hier niet: het oordeel is in vers 7–9 al voltrokken en in vers 10 volgt al de opstanding.

እምጽሩፋን (‘van de lasteraars’): de tekst van die uitgave heeft hier een leemte; de Ge'ez heeft geen leemte.

ሰንበት (‘week’): hetzelfde woord als ‘sabbat’; hier betekent het een week van jaren.

Volgens de Engelse uitgave van 1912 horen de verzen 12–17 oorspronkelijk na 93:10 (Zie 93:10).

De achtste week brengt het messiaanse koninkrijk; zij is ook de eerste akte van het laatste oordeel, de tijd van het zwaard (Zie 90:19): de zondaars worden in de handen van de rechtvaardigen overgeleverd.

Dit huis is volgens de Engelse uitgave van 1912 in de eerste plaats de tempel en daarna Jeruzalem.

Zie Jes. 4:3.

Volgens de Engelse uitgave van 1912 kan de negende week de tijd zijn waarin het oordeel ook aan de neutrale heidense volken bekend wordt gemaakt, met het oog op hun bekering.

‘Opgeschreven voor de ondergang’ is het omgekeerde van ‘opgeschreven voor het leven’ in de Schrift.

ወኲሉ ሰብእ ይኔጽሩ (‘en alle mensen zullen zien’): deze regel staat hier aan het einde van het vers; die uitgave verplaatst die regel naar het einde van vers 13, omdat de strofe anders één regel te lang en de vorige te kort is. ወይጸሐፍ ለሐጕለ ዓለም (‘en het zal geschreven worden voor de ondergang van de wereld’): een deel van de handschriften heeft ‘Hij zal de ondergang van de wereld opschrijven’.

Wij volgen de Ge'ez zoals de scan haar geeft.

፯እድ (‘zeven … hand’): het teken ፯ is het cijfer zeven, gevolgd door እድ (‘hand’); de Engelse uitgave van 1912 vertaalt ‘in het zevende deel’, en zo staat het in de tekst.

Volgens die uitgave eindigt de tiende week met het laatste oordeel over de Wachters.

ወትትገበር እምትጉሃን (‘en het zal voltrokken worden aan de Wachters’): de Ge'ez heeft hier een langere tekst, die die uitgave als glos beschouwt en weglaat (‘het zal er een eeuwig oordeel zijn waarin Hij wraak oefent onder de engelen’).

Wij volgen de lange tekst.

Zie Jes. 65:17, Jes. 66:22, Ps. 102:27 en Jes. 30:26.

፯ምክዕቢተ (‘zevenvoudig’): volgens de Engelse uitgave van 1912 wordt hier wel een nieuwe hemel genoemd maar geen nieuwe aarde; over een nieuwe schepping: Zie 45:4 en 72:1.

እለ አልቦ ኍልቍ (‘die geen getal hebben’): deze lezing is van de scan moeilijk met zekerheid vast te stellen.

Volgens de Engelse uitgave van 1912 sluit dit vers de Apocalyps der Weken af.

Zie Deut. 30:15–16, Jer. 21:8 en Ps. 1:6.

ፍናዋተ ጽድቅ (‘de wegen van de gerechtigheid’) en ፍናዋተ ግፋዕ (‘de wegen van het geweld’): volgens de Engelse uitgave van 1912 een van de oudste niet-bijbelse verwijzingen naar de twee wegen; het thema wordt sterk uitgewerkt in 94:1–4.