Henoch 78
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108
De namen en de fasen van de maan
Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
De namen van zon en maan
1De namen van de zon zijn als volgt: de eerste Orjares en de tweede Tomas.
አስማቱ
(äsmatu)
de namen van
ለፀሐይ
(lätsähäy)
de zon
ከመዝ
(kämäz)
zo
፩ኦርያሬስ
(፩oryares)
1 Orjares
ወካልኡ
(wäkalu)
en de tweede
ቶማስ
(tomas)
Tomas
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Volgens de Engelse uitgave van 1912 zijn Orjares en Tomas Hebreeuwse woorden voor de zon, een voor de winter en een voor de zomer.
2En de maan heeft vier namen: de eerste heet Asonja, de tweede Ebla, de derde Benase en de vierde Era'e.
ወለወርኅ
(wäläwärkh)
en voor de maan
፬አስማት
(፬äsmat)
4 namen
ቦቱ
(botu)
daaraan
፩ስሙ
(፩smu)
1 zijn naam
አሶንያ
(äsonya)
Asonja
ወካልእ
(wäkal)
en de tweede
እብላ
(ebla)
Ebla
ወሣልስ
(wäsals)
en de derde
ብናሴ
(benase)
Benase
ወራብዕ
(wärab)
en de vierde
ኤራዕ
(era)
Era'e
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
3Dit zijn de twee grote lichten; hun omtrek is als de omtrek van de hemel, en de maat van beide is gelijk.
እሉ
(elu)
deze
እሙንቱ
(emuntu)
zij
፪ብርሃናት
(፪brhanat)
2 de lichten
ዐበይት
(äbäyt)
grote
ክበቦሙ
(kebäbomu)
hun omtrek
ከመ
(kämä)
dat; als
ክበበ
(kebäbä)
de omtrek van
ሰማይ
(sämay)
hemel
ወአምጣኒሆሙ
(wäämtanihomu)
en hun maat
ለክልኤሆሙ
(läklehomu)
van beiden
ዕሩያን
(eruyan)
gelijk
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
4In de omtrek van de zon zijn zeven delen licht die er meer aan worden toegevoegd dan aan de maan, en naar maat wordt het overgebracht totdat het zevende deel van de zon voorbij is.
በክበበ
(bäkbäbä)
in de kring van
ፀሐይ
(tsähäy)
de zon
፯ክፍለ
(፯kflä)
7 delen
ብርሃን
(berhan)
licht
ዘይትዌሰክ
(zäytwesäk)
dat wordt toegevoegd
ቦቱ
(botu)
daaraan
እምወርኅ
(emwärkh)
boven de maan
ወበመስፈርት
(wäbämäsfärt)
en naar maat
ትትወደይ
(tetwädäy)
wordt overgebracht
እስከ
(eskä)
tot
የኀልፍ
(yäkhälf)
gaat voorbij
ሳብዕ
(sab)
zevende
ክፍለ
(keflä)
het lot van
ፀሐይ
(tsähäy)
de zon
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
5En zij gaan onder en komen binnen in de poorten van het westen en gaan rond door het noorden, en door de poorten van het oosten komen zij uit aan het aangezicht van de hemel.
ወየዐርቡ
(wäyäärbu)
en zij gaan onder
ወይበውኡ
(wäybäwu)
en zij gaan binnen
ውስተ
(westä)
in
ኀዋኅው
(khäwakhw)
poorten
ምዕራብ
(merab)
westen
ወየዐውዱ
(wäyääwdu)
en zij gaan rond
እንተ
(entä)
die
መስዕ
(mäs)
het noorden
ወእንተ
(wäntä)
en waarvan
ኀዋኅው
(khäwakhw)
poorten
ምሥራቅ
(mesraq)
oosten
ይወጽኡ
(yewätsu)
komen uit
ዲበ
(dibä)
op
ገጸ
(gätsä)
het aangezicht van
ሰማይ
(sämay)
hemel
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
De groei van het maanlicht
6En wanneer de maan opkomt, verschijnt zij aan de hemel en heeft zij de helft van een zevende deel licht, en op de veertiende dag volbrengt zij al haar licht.
ወሶበ
(wäsobä)
en wanneer
ይትነሣእ
(yetnäsa)
komt op
ወርኅ
(wärkh)
de maan
ያስተርኢ
(yastäri)
verschijnt
በሰማይ
(bäsämay)
in de hemel
ወመንፈቀ
(wämänfäqä)
en de helft van
ሳብዕ
(sab)
zevende
እደ
(edä)
de hand van
ብርሃን
(berhan)
licht
ይከውን
(yekäwn)
zal zijn
ቦቱ
(botu)
daaraan
ወበዐሡር
(wäbääsur)
en op de tiende
ወረቡዕ
(wäräbu)
en vierde
ይፌጽም
(yefetsm)
volbrengt hij
ኲሎ
(kwilo)
alle
ብርሃኖ
(berhano)
zijn licht
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
7En drie vijfden licht worden in haar gesteld tot de vijftiende dag, wanneer haar licht voltooid is, naar het teken van het jaar, en het wordt drie vijfden, en de maan wordt vol met halve zevende delen.
ወ፫ትኅምስተ
(wä፫tkhmstä)
en 3 vijfden
ብርሃን
(berhan)
licht
ይትወደይ
(yetwädäy)
wordt gesteld
ውስቴታ
(westeta)
daarin
እስከ
(eskä)
tot
ዐሡር
(äsur)
tien
ወኃምስ
(wäkhams)
en de vijfde
ይትፌጸም
(yetfetsäm)
voltooid wordt
ብርሃነ
(berhanä)
het licht van
ዚአሁ
(ziähu)
ervan
ለትእምርተ
(lätmrtä)
voor het teken van
ዓመት
(amät)
jaar
ወይከውን
(wäykäwn)
en er zal zijn
፫ትኅምስተ
(፫tkhmstä)
3 vijfden
ወይከውን
(wäykäwn)
en er zal zijn
ወርኅ
(wärkh)
de maan
በመንፈቀ
(bämänfäqä)
met de helft van
ሳብዕት
(sabt)
zevende
እድ
(ed)
deel
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
ትኅምስተ (‘vijfden’) lijkt hier ‘vijftien delen’ te bedoelen; de Engelse uitgave van 1912 vertaalt ‘vijftien delen van licht’ en ‘de maan groeit met veertiende delen’.
De zin is moeilijk.
De afname van het maanlicht
8En bij haar afname neemt zij op de eerste dag af tot veertien delen van haar licht, op de tweede tot dertien delen, op de derde tot twaalf, op de vierde tot elf delen, op de vijfde tot tien, op de zesde tot negen, op de zevende tot acht, op de achtste tot zeven, op de negende tot zes, op de tiende tot vijf, op de elfde tot vier, op de twaalfde tot drie, op de dertiende tot twee, op de veertiende tot de helft van een zevende, en al het licht dat overblijft verdwijnt op de vijftiende dag helemaal.
ወበሕፀፀ
(wäbähtsätsä)
en bij haar afname
ዚአሁ
(ziähu)
ervan
በቀዳሚት
(bäqädamit)
in de eerste
ዕለት
(elät)
dag
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
፲ወ፬እደ
(፲wä፬dä)
14 delen
ብርሃነ
(berhanä)
het licht van
ዚአሁ
(ziähu)
ervan
ወበሳኒታ
(wäbäsanita)
en op de tweede
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
፲ወ፫እደ
(፲wä፫dä)
13 delen
ወበሣልስ
(wäbäsals)
en op de derde
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
፲ወ፪እደ
(፲wä፪dä)
12 delen
ወበራብዕ
(wäbärab)
en in de vierde
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
፲ወ፩ክፍለ
(፲wä፩kflä)
11 delen
ወበኃምስ
(wäbäkhams)
en op de vijfde
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
፲ክፍለ
(፲kflä)
10 delen
ወበሳድስ
(wäbäsads)
en op de zesde
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
፱ክፍለ
(፱kflä)
9 delen
ወበሳብዕ
(wäbäsab)
en op de zevende
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
፰ክፍለ
(፰kflä)
8 delen
ወበሳምን
(wäbäsamn)
en op de achtste
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
፯ክፍለ
(፯kflä)
7 delen
ወበታስዕ
(wäbätas)
en op de negende
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
፮ክፍለ
(፮kflä)
6 delen
ወበዓሥር
(wäbäasr)
en op de tiende
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
፭ክፍለ
(፭kflä)
5 delen
ወበ
(wäbä)
en op
፲ወ፩የሐፅፅ
(፲wä፩yähätsts)
11 neemt af
፬ክፍለ
(፬kflä)
4 delen
ወበ
(wäbä)
en op
፲ወ፪የሐፅፅ
(፲wä፪yähätsts)
12 neemt af
፫ክፍለ
(፫kflä)
3 delen
ወበ
(wäbä)
en op
፲ወ፫የሐፅፅ
(፲wä፫yähätsts)
13 neemt af
፪ወበ
(፪wäbä)
2 in
፲ወ፬የሐፅፅ
(፲wä፬yähätsts)
14 neemt af
መንፈቀ
(mänfäqä)
tot de helft van
፯እድ
(፯d)
7 delen
ወኲሉ
(wäkwilu)
en alle
ብርሃኑ
(berhanu)
zijn licht
በ፲ወ፭ዕለት
(bä፲wä፭lät)
op de vijftiende dag
ይትዌዳዕ
(yetweda)
verdwijnt
ዘተርፈ
(zätärfä)
wat overbleef
እምኲሉ
(emkwilu)
van elke
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
9En in bepaalde maanden heeft de maand telkens negenentwintig dagen, en één keer achtentwintig.
ወበአውራኅ
(wäbääwrakh)
en in maanden
እሙራት
(emurat)
bepaalde
ይከውን
(yekäwn)
zal zijn
በበ
(bäbä)
elk
፳ወ፱መዋዕል
(፳wä፱mäwal)
29 dagen
ለወርኅ
(läwärkh)
de maan
ወቦ
(wäbo)
en soms
ጊዜ
(gize)
de tijd van
፳ወ፰
(፳wä፰)
28
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
10En een andere orde liet Uriël mij zien: hoe licht in de maan wordt gelegd, en vanwaar het van de zon in haar wordt gelegd.
ወካልእተ
(wäkaltä)
en een andere
ሥርዐተ
(serätä)
de orde van
አርአየኒ
(äräyäni)
toonde mij
ኡርኤል
(urel)
Uriël
ሶበ
(sobä)
wanneer
ይትወደይ
(yetwädäy)
wordt gesteld
ብርሃን
(berhan)
licht
ውስተ
(westä)
in
ወርኅ
(wärkh)
de maan
ወእምኀበ
(wämkhäbä)
en vanwaar
ይትወደይ
(yetwädäy)
wordt gesteld
እምፀሐይ
(emtsähäy)
dan de zon
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
11Gedurende heel de tijd waarin de maan in haar licht wandelt, ontvangt zij haar licht tegenover de zon, totdat in veertien dagen haar licht aan de hemel voltooid is; en wanneer zij geheel verlicht is, is haar licht aan de hemel voltooid.
ኲሎ
(kwilo)
alle
ዘመነ
(zämänä)
tijd
ዘተሐውር
(zätähäwr)
waarin zij gaat
ወርኅ
(wärkh)
de maan
በብርሃነ
(bäbrhanä)
in het licht van
ዚአሃ
(ziäha)
van haar
ትወዲ
(tewädi)
zij ontvangt
በቅድመ
(bäqdmä)
voor het aangezicht van
ፀሐይ
(tsähäy)
de zon
እስከ
(eskä)
tot
፲ወ፬መዋዕል
(፲wä፬mäwal)
14 dagen
ይትፌጸም
(yetfetsäm)
voltooid wordt
ብርሃና
(berhana)
haar licht
ውስተ
(westä)
in
ሰማይ
(sämay)
hemel
ወሶበ
(wäsobä)
en wanneer
ይውዒ
(yewi)
hij brandt
ኲሉ
(kwilu)
alle
ይትፌጸም
(yetfetsäm)
voltooid wordt
ብርሃኑ
(berhanu)
zijn licht
ውስተ
(westä)
in
ሰማይ
(sämay)
hemel
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
12En de eerste dag heet de nieuwe maan, want op die dag komt het licht over haar op.
ወቀዳሚት
(wäqädamit)
en de eerste
ዕለት
(elät)
dag
ሠርቀ
(särqä)
nieuwe maan
ትሰመይ
(tesämäy)
wordt genoemd
እስመ
(esmä)
omdat
በይእቲ
(bäyti)
in dat
ዕለት
(elät)
dag
ይትነሣእ
(yetnäsa)
komt op
ላዕሌሃ
(laleha)
op haar
ብርሃን
(berhan)
licht
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
13En zij wordt precies vol op de dag dat de zon in het westen ondergaat, en zij stijgt in de nacht op uit het oosten, en de maan schijnt de hele nacht, totdat de zon voor haar opkomt, en de maan wordt gezien tegenover de zon.
ወይትፌጸም
(wäytfetsäm)
en ten einde brengen
ጥንቁቀ
(tenquqä)
precies
በዕለተ
(bälätä)
op de dag van
ይወርድ
(yewärd)
Hij neerdaalt
ፀሐይ
(tsähäy)
de zon
ውስተ
(westä)
in
ዓረብ
(aräb)
het westen
ወእምነ
(wämnä)
en uit
ምሥራቅ
(mesraq)
oosten
የዐርግ
(yäärg)
steeg op
በሌሊት
(bälelit)
in de nacht
ወያበርህ
(wäyabärh)
en schijnt
ወርኅ
(wärkh)
de maan
በኲሉ
(bäkwilu)
in alle
ሌሊት
(lelit)
nacht
እስከ
(eskä)
tot
ይሠርቅ
(yesärq)
opgaat
ፀሓይ
(tsähay)
zon
በቅድሜሁ
(bäqdmehu)
voor Hem
ወይትረአይ
(wäyträäy)
en wordt gezien
ወርኅ
(wärkh)
de maan
በቅድመ
(bäqdmä)
voor het aangezicht van
ጸሐይ
(tsähäy)
zon
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
14Vanwaar het licht van de maan uitgaat, daar neemt zij weer af, totdat al haar licht verdwijnt en de dagen van de maand voorbij zijn en haar kring leeg is, zonder licht.
እምኀበ
(emkhäbä)
vanwaar
ይወጽእ
(yewäts)
uitgaat
ብርሃኑ
(berhanu)
zijn licht
ለወርኅ
(läwärkh)
de maan
እምህየ
(emhyä)
vandaar
ካዕበ
(kabä)
wederom
የሐፅፅ
(yähätsts)
neemt af
እስከ
(eskä)
tot
ይትዌዳዕ
(yetweda)
verdwijnt
ኲሉ
(kwilu)
alle
ብርሃኑ
(berhanu)
zijn licht
ወየኀልፍ
(wäyäkhälf)
en gaat voorbij
መዋዕለ
(mäwalä)
dagen
ወርኅ
(wärkh)
de maan
ወይነብር
(wäynäbr)
en blijft
ክበቡ
(kebäbu)
haar omtrek
በከ
(bäkä)
vergeefs
ዘእንበለ
(zänbälä)
behalve
ብርሃን
(berhan)
licht
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Dertig en negenentwintig dagen
15En drie maanden maakt zij van dertig dagen in haar tijd, en drie maanden maakt zij van negenentwintig dagen elk, waarin zij haar afname volbrengt in het eerste tijdperk en in de eerste poort, in 177 dagen.
ወ፫ወርኀ
(wä፫wärkhä)
en 3 maand
ይገብር
(yegäbr)
zal Hij maken
፴መዋዕለ
(፴mäwalä)
30 dagen
በዘመነ
(bäzämänä)
in de tijd van
ዚአሁ
(ziähu)
ervan
ወ፫ወርኀ
(wä፫wärkhä)
en 3 maand
ይገብር
(yegäbr)
zal Hij maken
በበ
(bäbä)
elk
፳ወ፱መዋዕል
(፳wä፱mäwal)
29 dagen
እለ
(elä)
die
ቦሙ
(bomu)
daarmee
ይገብር
(yegäbr)
zal Hij maken
ታሕፃፂተ
(tahtsatsitä)
afnamen
ዚአሁ
(ziähu)
ervan
በዘመን
(bäzämän)
in de tijd
ቀዳማዊ
(qädamawi)
eerste
ወበኆኅት
(wäbäkhokht)
en door de poort
ቀዳማዊ
(qädamawi)
eerste
በመዋዕል
(bämäwal)
in dagen
፻ወ፸ወ፯
(፻wä፸wä፯)
177
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
177 dagen is zes maanden van drie keer dertig en drie keer negenentwintig dagen: 90 + 87.
16En in de tijd van haar uitgang verschijnt zij drie maanden van dertig dagen elk, en drie maanden verschijnt zij van negenentwintig dagen elk.
ወበዘመነ
(wäbäzämänä)
en in de tijd van
ሙፃኡ
(mutsau)
zijn opkomst
፫ወርኀ
(፫wärkhä)
3 maand
ያስተርኢ
(yastäri)
verschijnt
በበ
(bäbä)
elk
፴መዋዕል
(፴mäwal)
30 dagen
ወ፫ወርኀ
(wä፫wärkhä)
en 3 maand
ያስተርኢ
(yastäri)
verschijnt
በበ
(bäbä)
elk
፳ወ፱መዋዕል
(፳wä፱mäwal)
29 dagen
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
17’s Nachts verschijnt zij telkens twintig [dagen] als een man, en overdag als de hemel, want zij heeft niets anders dan haar licht.
በሌሊት
(bälelit)
in de nacht
ያስተርኢ
(yastäri)
verschijnt
በበ
(bäbä)
elk
፳
(፳)
20
ከመ
(kämä)
dat; als
ብእሲ
(besi)
een man
ወመዓልተ
(wämäaltä)
en bij dag
ከመ
(kämä)
dat; als
ሰማይ
(sämay)
hemel
እስመ
(esmä)
omdat
ካልእ
(kal)
een ander
ምንትኒ
(mentni)
iets
አልባቲ
(älbati)
heeft zij niet
ዘእንበለ
(zänbälä)
behalve
ብርሃነ
(berhanä)
het licht van
ዚአሃ
(ziäha)
van haar
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
በበ ፳ (‘telkens twintig’) is door de Engelse uitgave van 1912 als ‘twintig dagen’ gelezen.