Wee over goddeloosheid en afgoderij; zaligspreking van de wijzen
Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Wee over goddeloosheid en leugen
1Wee hun die goddeloosheid bedrijven en het woord van leugen prijzen en eren: jullie zullen omkomen, en er is voor jullie geen goed leven.
አሌ
(äle)
wee
ሎሙ
(lomu)
voor hen
ለእለ
(lälä)
van hen die
ይገብሩ
(yegäbru)
zij doen
ርስዕናተ
(resnatä)
goddeloosheid
ወለነገረ
(wälänägärä)
en het woord van
ሐሰት
(häsät)
leugen
ይሴብሑ
(yesebhu)
prijzen
ወያከብሩ
(wäyakäbru)
en zij eren
ተሐጐልክሙ
(tähägwälkmu)
jullie zullen omkomen
ወአልብክሙ
(wäälbkmu)
en jullie hebben niet
ሕይወት
(heywät)
het leven
ሠናይት
(sänayt)
goede
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
2Wee jullie die de woorden van de rechtvaardigheid verdraaien en de eeuwige wet overtreden, en zichzelf maken tot wat zij niet zijn: zondaars; zij zullen op de aarde vertrapt worden.
አሌ
(äle)
wee
ለክሙ
(läkmu)
voor jullie
እለ
(elä)
die
ትዌልጥዎን
(teweltwon)
jullie verdraait ze
ለነገራተ
(länägäratä)
de woorden van
ርትዕ
(ret)
rechtvaardigheid
ወሥርዐተ
(wäsrätä)
en een wet
እንተ
(entä)
die
ለዓለም
(läaläm)
voor altijd
የዐልዉ
(yäälwu)
zij overtreden
ወይሬስዩ
(wäyresyu)
en zij maken
ርእሶሙ
(resomu)
zichzelf
ዘኢኮኑ
(zäikonu)
die niet zijn
ኃጥኣነ
(khatanä)
zondaars
ዲበ
(dibä)
op
ምድር
(medr)
de aarde
ሀለዉ
(häläwu)
zijn
ይትከየዱ
(yetkäyädu)
zij zullen vertrapt worden
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie 1 Makk. 1:15.
Uitleg
Met ‘de eeuwige wet’ bedoelt de Engelse uitgave van 1912 de wet van Mozes.
Die uitgave leest ‘zichzelf maken tot wat zij niet zijn’ als het ongedaan maken van de besnijdenis door jonge Joden die in de Griekse sportwedstrijden wilden meedoen.
Lezing
ኃጥኣነ (‘zondaars’): die uitgave zet dit woord tussen haken als een latere toevoeging.
De gebeden van de rechtvaardigen
3In die dagen, rechtvaardigen, maak jullie gereed om jullie gebeden op te heffen tot gedachtenis en ze als getuigen te stellen voor de engelen, dat zij de zonde van de zondaars neerleggen tot gedachtenis voor de Allerhoogste.
በእማንቱ
(bämantu)
in die
መዋዕል
(mäwal)
dagen
ተደለዉ
(tädäläwu)
maak jullie gereed
ጻድቃን
(tsadqan)
de rechtvaardigen
ከመ
(kämä)
dat; als
ትንሥኡ
(tensu)
dat jullie opheft
ጸሎታቲክሙ
(tsälotatikmu)
jullie gebeden
በተዝካር
(bätäzkar)
tot gedachtenis
ወአንበርክምዎሙ
(wäänbärkmwomu)
en stelt hen
ሰማዕተ
(sämatä)
tot getuigen
በቅድመ
(bäqdmä)
voor het aangezicht van
መላእክት
(mälakt)
de engelen
ከመ
(kämä)
dat; als
ያንብርዎ
(yanbrwo)
zij leggen het neer
ለኀጢአተ
(läkhätiätä)
de zonde van
ኃጥኣን
(khatan)
de zondaars
በቅድመ
(bäqdmä)
voor het aangezicht van
ልዑል
(leul)
de Allerhoogste
ለተዝካር
(lätäzkar)
tot gedachtenis
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Job 33:23, Zach. 1:12 en Openb. 8:3–4.
Uitleg
De engelen treden hier op als middelaars die de gebeden voor de Allerhoogste brengen.
Lezing
ተደለዉ (‘maak jullie gereed’): wij volgen de Engelse uitgave van 1912, ‘maak jullie gereed’.
4In die dagen zullen de volken beroerd worden en de geslachten van de volken zullen opstaan op de dag van de verwoesting.
በእማንቱ
(bämantu)
in die
መዋዕል
(mäwal)
dagen
ይትሀወኩ
(yethäwäku)
zij worden beroerd
አሕዛብ
(ähzab)
de volken
ወይትነሥኡ
(wäytnäsu)
en opstaan
አዝማደ
(äzmadä)
de geslachten van
አሕዛብ
(ähzab)
de volken
በዕለት
(bälät)
op de dag van
እንተ
(entä)
die
ሐጒል
(hägwil)
verwoesting
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
De Engelse uitgave van 1912 ziet hier de oorlogen en onrust van de laatste tijd, de tijd van het zwaard.
Hongersnood
5En in die dagen zullen zij die behoeftig zijn uitgaan en hun kinderen meenemen en hen in de steek laten, en van hen zal hun kroost omkomen; en terwijl zij nog zogen, zullen zij hen in de steek laten en niet naar hen terugkeren en zich niet ontfermen over hun geliefden.
ወበእማንቱ
(wäbämantu)
en in die
መዋዕል
(mäwal)
dagen
እለ
(elä)
die
ይጼነሱ
(yetsenäsu)
zij zijn behoeftig
ይወጽኡ
(yewätsu)
komen uit
ወይመስጡ
(wäymästu)
en zij nemen mee
ደቂቆሙ
(däqiqomu)
hun kinderen
ወይገድፍዎሙ
(wäygädfwomu)
en zij laten hen in de steek
ለደቂቆሙ
(lädäqiqomu)
hun kinderen
ወእምኔሆሙ
(wämnehomu)
en van hen
ይድኅፅ
(yedkhts)
zal omkomen
ውሉዶሙ
(weludomu)
hun kinderen
ወእንዘ
(wänzä)
en terwijl
ይጠብዉ
(yetäbwu)
zogend
ይገድፍዎሙ
(yegädfwomu)
zij laten hen in de steek
ወኢይገብኡ
(wäiygäbu)
en zij keren niet terug
ኀቤሆሙ
(khäbehomu)
tot hen
ወኢይምሕርዎሙ
(wäiymhrwomu)
en zij ontfermen zich niet over hen
ለፍቁራኒሆሙ
(läfquranihomu)
hun geliefden
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
De Engelse uitgave van 1912 ziet hier de gevolgen van hongersnood beschreven.
Lezing
ይጼነሱ (‘zij die behoeftig zijn’): oudere vertalingen lezen ‘zwangere vrouwen’ en denken aan miskramen of het verscheuren van kinderen; die uitgave wijst dat af en leest ‘de behoeftigen’.
Wij volgen die uitgave.
De dag van het bloed
6Opnieuw zweer ik jullie, zondaars, dat voor de dag van het bloed dat niet ophoudt, zonde gereed is gemaakt.
ካዕበ
(kabä)
wederom
አነ
(änä)
ik
እምሕል
(emhl)
ik zweer
ለክሙ
(läkmu)
voor jullie
ለኃጥኣን
(läkhatan)
over de zondaars
እስመ
(esmä)
omdat
ለዕለተ
(lälätä)
voor de dag van
ደም
(däm)
bloed
ዘኢየኀድዕ
(zäiyäkhäd)
die niet ophoudt
ተደለወት
(tädäläwät)
is gereed
ኀጢአት
(khätiät)
zonde
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Tertullianus citeert dit vers in zijn De idololatria 4.
Lezing
ዘኢየኀድዕ (‘dat niet ophoudt’): de Engelse uitgave van 1912 leest ‘dat niet ophoudt’, naar het Grieks ἀδιαλείπτου; Tertullianus heeft in het Latijn ‘boete’ waar de Ge'ez ‘zonde’ heeft.
7En zij die zich buigen voor steen, en zij die beelden snijden van goud en zilver en hout en klei, en zij die zich neerbuigen voor onreine geesten en demonen en voor elke afgod, niet naar kennis: geen enkele hulp zal van hen gevonden worden.
ወይሰግዱ
(wäysägdu)
en zich buigen
ለእብን
(läbn)
voor steen
ወእለ
(wälä)
en wier
ይገልፉ
(yegälfu)
zij kerven
ምስለ
(meslä)
met
ዘወርቅ
(zäwärq)
van goud
ወዘብሩር
(wäzäbrur)
en van zilver
ወዘዕፅ
(wäzäts)
en van hout
ወዘልሕኲት
(wäzälhkwit)
en van klei
ወእለ
(wälä)
en wier
ይሰግዱ
(yesägdu)
zich neerbuigen
ለነፍሳት
(länäfsat)
voor geesten
ርኩሳት
(rekusat)
onreine
ወአጋንንት
(wäägannt)
en demonen
ወለኲሉ
(wäläkwilu)
en voor elk
ጣዖት
(taot)
afgod
ወበምሕራማት
(wäbämhramat)
en in kennis (?)
ወኲሉ
(wäkwilu)
en alle
ረድኤት
(rädet)
hulp
እይትረከብ
(eyträkäb)
zal niet gevonden worden
እምኔሆሙ
(emnehomu)
van hen
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Openb. 9:20.
Uitleg
Tertullianus citeert ook dit vers (De idololatria 4).
Lezing
ወበምሕራማት (‘en in …’): het woord is onzeker.
De Engelse uitgave van 1912 leest ‘niet naar kennis’, naar Tertullianus (non secundum scientiam); een handschriftengroep heeft ‘in de tempels van de afgoden’.
8En zij zullen goddeloos worden door de dwaasheid van hun hart, en hun ogen zullen verduisterd worden door de angst van hun hart en door het gezicht van hun dromen.
ወይትረስዑ
(wäyträsu)
en zij worden goddeloos
በእንተ
(bäntä)
over
እበደ
(ebädä)
de dwaasheid van
ልቦሙ
(lebomu)
hun hart
ወይጼለላ
(wäytseläla)
en worden verduisterd
አዕይንቲሆሙ
(äyntihomu)
hun ogen
በፍርሀተ
(bäfrhätä)
door de angst van
ልቦሙ
(lebomu)
hun hart
ወበርእየ
(wäbäryä)
en door het gezicht van
አሕላሞሙ
(ählamomu)
hun dromen
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
De Engelse uitgave van 1912 brengt de dromen in verband met bijgeloof.
9Daardoor worden zij goddeloos en vrezen zij, want al hun werk hebben zij in leugen gemaakt en zij hebben zich voor steen neergebogen; daarom zullen zij in een oogwenk omkomen.
ቦሙ
(bomu)
daarmee
ይረስዑ
(yeräsu)
zij worden goddeloos
ወይፈርሁ
(wäyfärhu)
en zij vrezen
እስመ
(esmä)
omdat
ኲሎ
(kwilo)
alle
ግብሮሙ
(gebromu)
hun werk
በሐሰት
(bähäsät)
in leugen
ገብሩ
(gäbru)
zij hebben gemaakt
ወሰገዱ
(wäsägädu)
en zij aanbaden
ለእብን
(läbn)
voor steen
ወይትሐጐሉ
(wäythägwälu)
en omkomen
በምዕር
(bämr)
in een oogwenk
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
በምዕር (‘in een oogwenk’): wij volgen de Engelse uitgave van 1912.
Zaligspreking
10En in die dagen zijn zij gelukzalig, allen die het woord van wijsheid ontvangen en het kennen en de paden van de Allerhoogste doen, en wandelen op het pad van de gerechtigheid en niet goddeloos worden met de goddelozen, want zij zullen gered worden.
ወበእማንቱ
(wäbämantu)
en in die
መዋዕል
(mäwal)
dagen
ብፁዓን
(betsuan)
gelukzalig
ኲሎሙ
(kwilomu)
allen
እለ
(elä)
die
ይትሜጠዉ
(yetmetäwu)
die ontvangen
ነገረ
(nägärä)
het woord
ጥበብ
(tebäb)
wijsheid
ወየአምርዎ
(wäyäämrwo)
en zij begrijpen het
ወይገብርዎን
(wäygäbrwon)
en zij doen ze
ለፍናዋተ
(läfnawatä)
de paden van
ልዑል
(leul)
de Allerhoogste
ወየሐውሩ
(wäyähäwru)
en lopen
በፍኖተ
(bäfnotä)
op de weg van
ጽድቅ
(tsedq)
gerechtigheid
ወኢይረስዑ
(wäiyräsu)
en worden niet goddeloos
ምስለ
(meslä)
met
እለ
(elä)
die
ይረስዑ
(yeräsu)
zij worden goddeloos
እስመ
(esmä)
omdat
እሙንቱ
(emuntu)
zij
ይድኅኑ
(yedkhnu)
zij worden gered
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Verdere wee-roepen
11Wee jullie die het kwaad verspreiden onder jullie naasten, want in de Sjeol zullen jullie gedood worden.
አሌ
(äle)
wee
ለክሙ
(läkmu)
voor jullie
እለ
(elä)
die
ትሰፍኋ
(tesäfkhwa)
jullie verspreidt
ለእኪት
(läkit)
het kwaad
ለቢጽክሙ
(läbitskmu)
aan jullie naaste
እስመ
(esmä)
omdat
በሲኦል
(bäsiol)
in de Sjeol
ትትቀተሉ
(tetqätälu)
jullie zullen gedood worden
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
De Engelse uitgave van 1912 ziet in ‘gedood worden’ in de Sjeol de uiterste straf: het doden van de ziel zelf.
12Wee jullie die de grondslagen van de zonde en het bedrog leggen en die bitterheid veroorzaken op de aarde, want daardoor zullen zij geheel verteerd worden.
አሌ
(äle)
wee
ለክሙ
(läkmu)
voor jullie
እለ
(elä)
die
ትገብርዋ
(tegäbrwa)
jullie legt
ለመሠረተ
(lämäsärätä)
de grondslagen van
ኀጢአት
(khätiät)
zonde
ወጒሕሉት
(wägwihlut)
en bedrog
ወእለ
(wälä)
en wier
ያመርሩ
(yamärru)
zij bitterheid veroorzaken
ዲበ
(dibä)
op
ምድር
(medr)
de aarde
እስመ
(esmä)
omdat
ቦቱ
(botu)
daaraan
ይትዌድኡ
(yetwedu)
zij worden verteerd
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
መሠረተ (‘grondslagen van’): de hoofdtekst van de Engelse uitgave van 1912 heeft hier ‘valse maten’ (zie Amos 8:5 en Spr. 11:1); ‘grondslagen’ staat in enkele handschriften.
13Wee jullie die jullie huizen bouwen met de zware arbeid van een ander, en al hun bouwmateriaal zijn bakstenen en stenen van zonde; ik zeg jullie: jullie zullen geen vrede hebben.
አሌ
(äle)
wee
ለክሙ
(läkmu)
voor jullie
እለ
(elä)
die
ትነድቁ
(tenädqu)
jullie bouwt
አብያቲክሙ
(äbyatikmu)
jullie huizen
በጻማ
(bätsama)
met de zware arbeid van
ባዕድ
(bad)
een ander
ወኲሉ
(wäkwilu)
en alle
መንድቆሙ
(mändqomu)
hun bouwwerk
ግንፋል
(genfal)
bakstenen
ወእብነ
(wäbnä)
en stenen
ኀጢአት
(khätiät)
zonde
እብለክሙ
(ebläkmu)
ik zeg jullie
ከመ
(kämä)
dat; als
አልብክሙ
(älbkmu)
jullie hebben niet
ሰላም
(sälam)
vrede
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
14Wee hun die de maat en het eeuwige erfdeel van hun vaders verwerpen en hun zielen laten volgen achter de afgoden, want er zal voor hen geen rust zijn.
አሌ
(äle)
wee
ሎሙ
(lomu)
voor hen
ለእለ
(lälä)
van hen die
ይሜንኑ
(yemennu)
zij verwerpen
መሥፈርተ
(mäsfärtä)
de maat van
ወርስተ
(wärstä)
en het erfdeel van
አበዊሆሙ
(äbäwihomu)
hun vaders
እንተ
(entä)
die
ለዓለም
(läaläm)
voor altijd
ወያተልዉ
(wäyatälwu)
en zij laten volgen
ነፍሶሙ
(näfsomu)
hun zielen
ድኅረ
(dekhrä)
daarna
ጣዖት
(taot)
afgod
እስመ
(esmä)
omdat
እይከውን
(eykäwn)
er zal niet zijn
ሎሙ
(lomu)
voor hen
ዕረፍት
(eräft)
rust
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Met ‘de maat en het eeuwige erfdeel van hun vaders’ bedoelt de Engelse uitgave van 1912 de wet van Mozes; het gaat om afvalligen, zoals in vers 2.
15Wee hun die het onrecht doen en het geweld helpen en hun naasten doden tot de dag van het grote oordeel.
አሌ
(äle)
wee
ሎሙ
(lomu)
voor hen
ለእለ
(lälä)
van hen die
ይገብርዋ
(yegäbrwa)
zij doen
ለዐመፃ
(läämätsa)
het onrecht
ወይረድእዋ
(wäyrädwa)
en zij helpen
ለግፍዕ
(lägf)
het geweld
ወይቀትሉ
(wäyqätlu)
en zij doden
ቢጾሙ
(bitsomu)
hun naasten
እስከ
(eskä)
tot
ዕለተ
(elätä)
de dag van
ኲነኔ
(kwinäne)
oordeel
ዐባይ
(äbay)
grote
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
16Want Hij zal jullie heerlijkheid neerhalen en kwaad in jullie hart leggen en de geest van Zijn toorn doen opkomen om jullie allen te vernietigen met het zwaard; en alle rechtvaardigen en heiligen zullen jullie zonde gedenken.
እስመ
(esmä)
omdat
ያወድቅ
(yawädq)
Hij zal neerhalen
ስብሐቲክሙ
(sebhätikmu)
jullie heerlijkheid
ወይወዲ
(wäywädi)
en Hij legt
እከየ
(ekäyä)
kwaad
ውስተ
(westä)
in
ልብክሙ
(lebkmu)
jullie hart
ወያነሥእ
(wäyanäs)
en Hij zal doen opkomen
መንፈሰ
(mänfäsä)
geest
መዐቱ
(määtu)
Zijn toorn
ከመ
(kämä)
dat; als
ያሕጒልክሙ
(yahgwilkmu)
Hij zal jullie vernietigen
ለኲልክሙ
(läkwilkmu)
jullie allen
በሰይፍ
(bäsäyf)
door het zwaard
ወኲሎሙ
(wäkwilomu)
en zij allen
ጻድቃን
(tsadqan)
de rechtvaardigen
ወቅዱሳን
(wäqdusan)
en de heiligen
ይዜከሩ
(yezekäru)
zullen gedenken
ኀጢአተ
(khätiätä)
zonde
ዚአክሙ
(ziäkmu)
jullie
Bron: Maṣḥafa Henok (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Enoch, Engelse vertaling uit 1912, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
‘Gedenken’ betekent volgens de Engelse uitgave van 1912: zij zullen bidden om jullie verderf; zie 97:5.
Lezing
መንፈሰ መዐቱ (‘de geest van Zijn toorn’): in enkele handschriften staat ‘Zijn toorn en Zijn geest’.