Handelingen 24

Ἁνανίας (Hananias), ‘Ananias’: de hogepriester van 23:2. ῥήτωρ (rhetor), ‘redenaar’: iemand die beroepshalve een zaak voor de rechter bepleit. ἐμφανίζω (emfanizo), ‘voorleggen’: letterlijk ‘zichtbaar maken’; het Grieks zegt ‘zij maakten tegen Paulus bekend aan de stadhouder’, wij schrijven ‘zij legden hun zaak tegen Paulus voor’.

De stadhouder is Felix (23:24).

πρόνοια (pronoia), ‘vooruitziende zorg’: het van tevoren zorgen voor anderen.

Tertullus spreekt Felix aan met ‘u’ en opent zijn betoog met lof voor hem.

κράτιστος (kratistos), ‘uitmuntend’: een eretitel, zoals in 23:26.

λοιμός (loimos), ‘plaag’: letterlijk ‘pest’, ook gezegd van een schadelijk mens. Ναζωραῖος (Nazoraios), ‘Nazoreeër’: iemand uit Nazaret (zie 22:8); hier de naam voor de volgelingen van Yeshua. αἵρεσις (hairesis), ‘richting’: een groep met eigen opvattingen; Lucas gebruikt het woord ook voor de Sadduceeën en de Farizeeën (Hand. 5:17; 15:5; 26:5).

Later is het woord ‘sekte’ gaan betekenen. πρωτοστάτης (protostates), ‘voorman’: iemand die vooraan staat. οἰκουμένη (oikoumene), ‘bewoonde wereld’: zoals in Luc. 2:1.

βεβηλόω (bebeloo), ‘ontheiligen’: zoals in Matt. 12:5; vergelijk de beschuldiging in 21:28.

κριτής (krites), ‘rechter’. εὐθύμως (euthymos), ‘goedsmoeds’: met een gerust hart.

Paulus spreekt Felix aan met ‘u’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

προσκυνέω (proskyneo), ‘zich neerbuigen’: zie Matt. 2:2.

Hier gaat het om de bedevaart naar de tempel.

ὁδός (hodos), ‘Weg’: zie 9:2. αἵρεσις (hairesis), ‘richting’: zie 24:5. λατρεύω (latreuo), ‘dienen’: Elohim dienen in de eredienst. πατρῷος θεός (patroos theos), ‘de Elohim van mijn vaders’: de Elohim van Abraham, Isaak en Jakob.

De opstanding van rechtvaardigen en onrechtvaardigen doet denken aan Dan. 12:2, waar ‘velen van hen die slapen in de stofgrond’ ontwaken.

ἀπρόσκοπος (aproskopos), ‘onberispelijk’: letterlijk ‘zonder struikelblok’, een geweten waar niemand over struikelt. ἀσκέω (askeo), ‘oefenen’.

Vergelijk 23:1.

ἐλεημοσύνη (eleemosyne), ‘aalmoes’: een gift aan armen, zoals in Luc. 11:41.

Vergelijk Rom. 15:25–26 en 1 Kor. 16:1–3 over een inzameling voor Jeruzalem.

ἁγνίζω (hagnizo), ‘reinigen’: zie 21:24 en 21:26.

Zie Asia (Romeinse provincie; ongeveer): Asia was de Romeinse provincie in het westen van het huidige Turkije, met Efeze als belangrijkste stad.

De grenzen zijn bij benadering.

Het Grieks heeft hier geen werkwoord; wij vullen ‘het waren’ aan.

De Joden uit Asia zijn degenen van 21:27.

Het Grieks heeft hier geen werkwoord; wij vullen ‘was het’ aan.

Paulus verwijst naar zijn woorden in 23:6.

Felix zegt ‘u’ tegen de hogepriester en de oudsten. διαγινώσκω (diaginosko), ‘beslissen’: een zaak tot op de bodem onderzoeken en er uitspraak over doen.

ἄνεσις (anesis), ‘verlichting’: enige ruimte, geen strenge bewaking. ὑπηρετέω (hyperetēo), ‘helpen’: dienen, bijstaan.

Δρούσιλλα (Drousilla), ‘Drusilla’: de Joodse vrouw van Felix; de tekst zegt verder niets over haar. Χριστὸν Ἰησοῦν (Christon Iesoun), ‘de Messias Yeshua’: Χριστός betekent ‘gezalfde’, het Hebreeuwse מָשִׁיחַ (mashiach); zie Matt. 1:1.

ἐγκράτεια (enkrateia), ‘zelfbeheersing’; κρίμα (krima), ‘oordeel’; ἔμφοβος (emfobos), ‘bang’.

Felix stelt het gesprek uit; Paulus noemt hier gerechtigheid en zelfbeheersing, de tekst zegt niet welk verband Felix zelf zag.

Het Grieks zegt alleen dat Felix hoopte dat Paulus hem geld zou geven, zonder te noemen waarvoor.

Πόρκιος Φῆστος (Porkios Festos), ‘Porcius Festus’: de nieuwe stadhouder. διετία (dietia), ‘twee jaar’: de tekst zegt niet vanaf wanneer deze twee jaar tellen. χάριτα καταθέσθαι (charita katathesthai), ‘een gunst bewijzen’: letterlijk ‘een gunst neerleggen’; χάρις betekent hier ‘gunst’, niet ‘genade’ of ‘dank’.