Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Israël groeit in Egypte
1En het geschiedde na de dood van Jakob dat de zonen van Israël zich vermenigvuldigden in het land Egypte, en zij werden tot een groot volk, en zij waren allen eensgezind van hart, zodat de een zijn broers liefhad en de een de ander hielp; en zij vermenigvuldigden zich en namen zeer toe.
ወኮነ
(wäkonä)
en het geschiedde
እምድኅረ
(emdkhrä)
na
ሞተ
(motä)
de dood van
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
በዝኁ
(bäzkhu)
vermenigvuldigden zich
ውሉደ
(weludä)
de kinderen van
እስራኤል
(esrael)
Israël
በምድረ
(bämdrä)
in het land van
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ወኮኑ
(wäkonu)
en zij werden
ሕዝበ
(hezbä)
tot een volk
ብዙኀ
(bezukhä)
groot
ወኮኑ
(wäkonu)
en zij werden
ኵሎሙ
(kwlomu)
allen
ዕሩያነ
(eruyanä)
eensgezind
በልቦሙ
(bälbomu)
in hun hart
ከመ
(kämä)
dat
ያፍቅር
(yafqr)
liefhad
እኅው
(ekhw)
de een
እኅዋሁ
(ekhwahu)
zijn broeders
ወከመ
(wäkämä)
en dat
ይትራዳእ
(yetrada)
hielp
ብእሲ
(besi)
de een
ምስለ
(meslä)
met
እኁሁ
(ekhuhu)
de ander
ወበዝኁ
(wäbäzkhu)
en vermenigvuldigden zich
ወፈድፋዱ
(wäfädfadu)
en namen toe
ጥቀ
(teqä)
zeer
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
Uitleg
Zie Ex. 1:7.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘tien jaarweken, alle dagen van het leven van Jozef’; dat staat niet in de Beta-tekst.
2En er was geen satan en niets boos in alle dagen van het leven van Jozef, die hij leefde na zijn vader Jakob.
ወአልቦ
(wäälbo)
en er was geen
ሰይጣነ
(säytanä)
satan
ወአልቦ
(wäälbo)
en niets
ምንተኒ
(mentäni)
iets
እኩየ
(ekuyä)
boos
ኵሎ
(kwlo)
alle
መዋዕለ
(mäwalä)
dagen
ሕይወቱ
(heywätu)
van zijn leven
ለዮሴፍ
(läyosef)
aan Jozef
እለ
(elä)
die
ሐይወ
(häywä)
hij leefde
እምድኅረ
(emdkhrä)
na
አቡሁ
(äbuhu)
zijn vader
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘want alle Egyptenaren eerden de zonen van Israël alle dagen van het leven van Jozef’; dat staat niet in de Beta-tekst.
Jozefs dood
3En Jozef stierf, honderdtien jaar oud; zeventien jaar verbleef hij in het land Kanaän, en tien jaar verbleef hij terwijl hij diende.
ወሞተ
(wämotä)
en stierf
ዮሴፍ
(yosef)
Jozef
ወልደ
(wäldä)
zoon van
ምእት
(met)
honderd
ወዐሠርቱ
(wääsärtu)
en tien
ዓመት
(amät)
jaar
ወዐሠርተ
(wääsärtä)
tien
ወሰብዐተ
(wäsäbätä)
en zeven
ዓመተ
(amätä)
jaar
ነበረ
(näbärä)
verbleef hij
ምድረ
(medrä)
het land van
ከናአን
(känaän)
Kanaän
ወዐሠርተ
(wääsärtä)
en tien
ዓመተ
(amätä)
jaar
ነበረ
(näbärä)
verbleef hij
እንዘ
(enzä)
terwijl
ይትቀነይ
(yetqänäy)
hij diende
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.
Uitleg
Zie Gen. 50:22.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en drie jaar in de gevangenis, en tachtig jaar was hij onder de koning, heersend over heel het land Egypte’; dat staat niet in de Beta-tekst.
4En hij stierf, en al zijn broers en heel dat geslacht.
ወሞተ
(wämotä)
en stierf
ወኵሎሙ
(wäkwlomu)
en al
አኀዊሁ
(äkhäwihu)
zijn broers
ወኵላ
(wäkwla)
en heel
ይእቲ
(yeti)
dat
ትውልድ
(tewld)
generatie
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Zijn beenderen
5En hij gebood de zonen van Israël, voordat hij zou sterven, dat zij zijn beenderen zouden meenemen in de dagen waarop zij uit het land Egypte zouden uittrekken.
ወአዘዞሙ
(wääzäzomu)
en gebood hen
ለውሉደ
(läwludä)
aan de zonen van
እስራኤል
(esrael)
Israël
ዘእንበለ
(zänbälä)
voordat
ይሙት
(yemut)
hij zou sterven
ከመ
(kämä)
dat
ይሰዱ
(yesädu)
zij zouden meenemen
አዕጽምቲሁ
(ätsmtihu)
zijn beenderen
በመዋዕል
(bämäwal)
in de dagen
አመ
(ämä)
waarop
ይወፅኡ
(yewätsu)
zij zouden uittrekken
እምድረ
(emdrä)
uit het land
ግብጽ
(gebts)
Egypte
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
6En hij liet hen zweren over zijn beenderen, want hij wist dat Egypte hem niet opnieuw zou uitvoeren en begraven op een dag in het land Kanaän.
ወአምሐሎሙ
(wäämhälomu)
en liet hen zweren
በእንተ
(bäntä)
over
አዕጽምቲሁ
(ätsmtihu)
zijn beenderen
እስመ
(esmä)
want
አእመረ
(ämärä)
hij wist
ከመ
(kämä)
dat
ኢይደግሙ
(iydägmu)
niet opnieuw zouden
ግብጽ
(gebts)
Egypte
አውፅኦቶ
(äwtsoto)
hem uitvoeren
ወቀቢሮቶ
(wäqäbiroto)
en hem begraven
በዕለት
(bälät)
op een dag
በምድረ
(bämdrä)
in het land van
ከናአን
(känaän)
Kanaän
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.
Uitleg
Zie Gen. 50:25.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘want Makamaron, koning van Kanaän, die in het land Assyrië woonde, streed in het dal met de koning van Egypte en doodde hem daar, en achtervolgde de Egyptenaren tot de poorten van Ermon’; dat staat niet in de Beta-tekst.
7En hij kon niet binnengaan, want een ander, een nieuwe koning, was koning geworden over Egypte, en hij was sterker dan hij, en hij keerde terug naar het land Kanaän, en de poorten van Egypte werden gesloten, en niemand ging uit en niemand kwam binnen in Egypte.
ወስእነ
(wäsnä)
en hij kon niet
በዊአ
(bäwiä)
binnengaan
እስመ
(esmä)
omdat
ነግሠ
(nägsä)
koning was geworden
ካልእ
(kal)
een ander
ሐዲስ
(hädis)
een nieuwe
ንጉሥ
(negus)
koning
ለግብጽ
(lägbts)
over Egypte
ወኀየለ
(wäkhäyälä)
en hij was sterker
እምኔሁ
(emnehu)
dan hij
ወገብአ
(wägäbä)
en hij keerde terug naar
ምድረ
(medrä)
het land van
ከናአን
(känaän)
Kanaän
ወተዐጽወ
(wätäätswä)
en werden gesloten
አናቅጸ
(änaqtsä)
de poorten van
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ወአልቦ
(wäälbo)
en niet
ዘይወፅእ
(zäywäts)
die uitging
ወአልቦ
(wäälbo)
en niet
ዘይበውእ
(zäybäw)
die binnenkwam
ውስተ
(westä)
in
ግብጽ
(gebts)
Egypte
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.
Lezing
ወስእነ (‘en hij kon niet’) heeft in de Beta-tekst geen genoemd onderwerp, omdat het verhaal van Makamaron uit vers 6 daar ontbreekt; bedoeld is de koning van Kanaän.
8En Jozef stierf in het zesenveertigste jubeljaar, in de zesde jaarweek, in het tweede jaar daarvan, en zij begroeven hem in het land Egypte, en al zijn broers stierven na hem.
ወሞተ
(wämotä)
en stierf
ዮሴፍ
(yosef)
Jozef
በዘ
(bäzä)
in het
አርብዓ
(ärba)
veertig
ወስድስቱ
(wäsdstu)
en zes
ኢዮቤልዉ
(iyobelwu)
jubeljaar
በሱባዔ
(bäsubae)
in de jaarweek
ሳድስ
(sads)
zesde
በካልእ
(bäkal)
in het tweede
ዓመቱ
(amätu)
jaar daarvan
ወቀበርዎ
(wäqäbärwo)
en zij begroeven hem
ውስተ
(westä)
in
ምድረ
(medrä)
het land van
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ወሞቱ
(wämotu)
en stierven
ኵሎሙ
(kwlomu)
al
አኀዊሁ
(äkhäwihu)
zijn broers
እምድኅሬሁ
(emdkhrehu)
na hem
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
9En de koning van Egypte ging uit om te strijden met de koning van Kanaän, in het zevenenveertigste jubeljaar, in de tweede jaarweek, in het tweede jaar daarvan.
ወወፅአ
(wäwätsä)
en ging uit
ንጉሠ
(negusä)
de koning van
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ከመ
(kämä)
dat
ይትቃተል
(yetqatäl)
te strijden
ምስለ
(meslä)
met
ንጉሠ
(negusä)
de koning van
ከናአን
(känaän)
Kanaän
በዘ
(bäzä)
in het
አርብዓ
(ärba)
veertig
ወሰብዐቱ
(wäsäbätu)
en zeven
ኢዮቤልዉ
(iyobelwu)
jubeljaar
በዳግም
(bädagm)
in de tweede
ሱባዔ
(subae)
jaarweek
በካልእ
(bäkal)
in het tweede
ዓመቱ
(amätu)
jaar daarvan
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en de zonen van Israël brachten alle beenderen van de zonen van Jakob uit, behalve de beenderen van Jozef, en zij begroeven ze in het veld in de dubbele spelonk, in het gebergte’; dat staat niet in de Beta-tekst.
10En velen keerden terug naar Egypte, en weinigen van hen bleven over in het gebergte van Hebron, en Abram, je vader, bleef met hen over.
ወገብኡ
(wägäbu)
en keerden terug
ብዙኃን
(bezukhan)
velen
ውስተ
(westä)
in
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ወኅዳጣን
(wäkhdatan)
en weinigen
ተርፉ
(tärfu)
bleven over
እምኔሆሙ
(emnehomu)
van hen
ውስተ
(westä)
in
ደብረ
(däbrä)
het gebergte van
ኬብሮን
(kebron)
Hebron
ወተረፈ
(wätäräfä)
en bleef over
አብራም
(äbram)
Abram
አቡከ
(äbukä)
je vader
ምስሌሆሙ
(meslehomu)
met hen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 23:19.
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
Zie Hebron: Hebron ligt in het bergland van Juda, ongeveer 30 km ten zuiden van Jeruzalem.
Lezing
አብራም (‘Abram’) staat in de Beta-tekst; Charles (Engelse vertaling uit 1917) leest hier Amram.
11En de koning van Kanaän overwon de koning van Egypte en sloot de poorten van Egypte.
ወሞአ
(wämoä)
en overwon
ንጉሠ
(negusä)
de koning van
ከናአን
(känaän)
Kanaän
ለንጉሠ
(längusä)
de koning van
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ወዐጸወ
(wäätsäwä)
en sloot
አናቅጸ
(änaqtsä)
de poorten van
ግብጽ
(gebts)
Egypte
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
De Egyptische koning kwelt Israël
12En hij bedacht een boos plan tegen de zonen van Israël om hen te kwellen, en hij zei tot de mannen van Egypte:
ወኀለየ
(wäkhäläyä)
en bedacht
ኅሊና
(khelina)
een plan
እኩየ
(ekuyä)
boos
ላዕለ
(lalä)
tegen
ውሉደ
(weludä)
de kinderen van
እስራኤል
(esrael)
Israël
ከመ
(kämä)
dat
ያሕምሞሙ
(yahmmomu)
om hen te kwellen
ወይቤሎሙ
(wäybelomu)
en zei tot hen
ለሰብአ
(läsäbä)
de mannen van
ግብጽ
(gebts)
Egypte
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
Uitleg
Zie Ex. 1:8–9.
Lezing
Het onderwerp van vers 12 is in de Beta-tekst niet genoemd; uit het vervolg is de nieuwe koning van Egypte bedoeld.
13Zie, het volk van de zonen van Israël is groot geworden en talrijker dan wij. Kom, laten wij wijs tegen hen handelen voordat zij talrijk worden, en laten wij hen met dienstbaarheid kwellen voordat oorlog ons overkomt, en voordat ook zij tegen ons strijden; en indien niet, zullen ook zij zich verbinden met de vijand en uit ons land uittrekken, want hun hart en hun gezicht zijn naar het land Kanaän.
ናሁ
(nahu)
zie
ሕዝበ
(hezbä)
het volk van
ውሉደ
(weludä)
de kinderen van
እስራኤል
(esrael)
Israël
ልህቁ
(lehqu)
groot geworden
ወበዝኁ
(wäbäzkhu)
en zij vermeerderden
እምኔነ
(emnenä)
dan wij
ንዑ
(neu)
kom
ንጠበብ
(netäbäb)
laten wij wijs handelen
ላዕሌሆሙ
(lalehomu)
over hen
ዘእንበለ
(zänbälä)
voordat
ይብዝኁ
(yebzkhu)
zij talrijk worden
ወናሕምሞሙ
(wänahmmomu)
en laten wij hen kwellen
በቅኔ
(bäqne)
met dienstbaarheid
ዘእንበለ
(zänbälä)
voordat
ይምጽአነ
(yemtsänä)
ons overkomt
ቀትል
(qätl)
oorlog
ወእሙንቱኒ
(wämuntuni)
en ook zij
ዘእንበለ
(zänbälä)
voordat
ይፅብኡነ
(yetsbunä)
zij tegen ons strijden
ወእመ
(wämä)
en indien
አኮሰ
(äkosä)
niet
እሙንቱኒ
(emuntuni)
ook zij
ይዴመሩ
(yedemäru)
zich verbinden
ምስለ
(meslä)
met
ፀር
(tsär)
met de vijand
ወይወፅኡ
(wäywätsu)
en uittrekken
እምድርነ
(emdrnä)
uit ons land
እስመ
(esmä)
omdat
ልቦሙ
(lebomu)
hun hart
ወገጾሙ
(wägätsomu)
en hun gezicht
ውስተ
(westä)
naar
ምድረ
(medrä)
het land van
ከናአን
(känaän)
Kanaän
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.
14En hij stelde oversten van dwangarbeid over hen aan om hen met dienstbaarheid te kwellen.
ወሠርዐ
(wäsärä)
en stelde aan
ላዕሌሆሙ
(lalehomu)
over hen
ሊቃነ
(liqanä)
oversten van
ገባር
(gäbar)
dwangarbeid
ከመ
(kämä)
dat
ያሕምምዎሙ
(yahmmwomu)
om hen te kwellen
በቅኔ
(bäqne)
met dienstbaarheid
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Ex. 1:11.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en zij bouwden sterke steden voor Farao, Pitom en Raämses, en zij bouwden alle muren en alle versterkingen die in de steden van Egypte verwoest waren’; dat staat niet in de Beta-tekst.
15En zij lieten hen onderdrukt dienen; en naarmate zij hen slecht behandelden, zoveel vermenigvuldigden zij zich en zoveel namen zij toe.
ወይቀንይዎሙ
(wäyqänywomu)
en zij lieten hen dienen
ግፉዐ
(gefuä)
onderdrukt
ወመጠነ
(wämätänä)
en naarmate
ያሐስሙ
(yahäsmu)
zij hen slecht behandelden
ላዕሌሆሙ
(lalehomu)
tegen hen
ከማሁ
(kämahu)
zoveel
ይበዝኁ
(yebäzkhu)
vermenigvuldigden zij zich
ወከማሁ
(wäkämahu)
en zoveel
ይፈደፍዱ
(yefädäfdu)
namen zij toe
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
16En de mannen van Egypte verafschuwden de zonen van Israël.
ወያስተራኵስዎሙ
(wäyastärakwswomu)
en verafschuwden hen
ሰብአ
(säbä)
de mannen van
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ለውሉደ
(läwludä)
de kinderen van
እስራኤል
(esrael)
Israël
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.